Jaqynda jolymyz túsip Baıǵanın aýdanyndaǵy Jarly aýylyna bara qaldyq. Osy aýylda turatyn «Qostemir» sharýa qojalyǵynyń basshysy Sabytaı Jeksanbaevpen oblys ortalyǵynda ótetin aýylsharýashylyq taýar óndirýshileriniń jármeńkesinde jıi ushyrasatynbyz. Joldasy Qalamqas Jolmuhanqyzy ekeýi ústerine aqshańqan halattaryn kıip alyp, qymyz, tary-talqyn, qurt-maıyn tutynýshylarǵa usynyp turǵanyn talaı kórgenbiz. Aýylda qymyzhana ashyp otyrǵanynan da habardar edik. «Sabaqty ıne sátimen» degendeı, ulttyq sýsynymyz qymyzdy óndirip, aýyldastarynyń sýsynyn qandyryp, shólin basyp otyrǵan sharýa adamdarynyń hal-jaǵdaıyn bilmekke aýyl ortasyndaǵy shaǵyn qymyzhanaǵa buryldyq. Shaǵyn demeseńiz, qymyzhana ishi uıadaı jınaqy. Munda kelýshiler úshin tórt-bes ústel qoıylǵan. Shama-sharyqtarynsha qymyzhana ishin tartymdy etip bezendirgen.
Jaqynda jolymyz túsip Baıǵanın aýdanyndaǵy Jarly aýylyna bara qaldyq. Osy aýylda turatyn «Qostemir» sharýa qojalyǵynyń basshysy Sabytaı Jeksanbaevpen oblys ortalyǵynda ótetin aýylsharýashylyq taýar óndirýshileriniń jármeńkesinde jıi ushyrasatynbyz. Joldasy Qalamqas Jolmuhanqyzy ekeýi ústerine aqshańqan halattaryn kıip alyp, qymyz, tary-talqyn, qurt-maıyn tutynýshylarǵa usynyp turǵanyn talaı kórgenbiz. Aýylda qymyzhana ashyp otyrǵanynan da habardar edik. «Sabaqty ıne sátimen» degendeı, ulttyq sýsynymyz qymyzdy óndirip, aýyldastarynyń sýsynyn qandyryp, shólin basyp otyrǵan sharýa adamdarynyń hal-jaǵdaıyn bilmekke aýyl ortasyndaǵy shaǵyn qymyzhanaǵa buryldyq. Shaǵyn demeseńiz, qymyzhana ishi uıadaı jınaqy. Munda kelýshiler úshin tórt-bes ústel qoıylǵan. Shama-sharyqtarynsha qymyzhana ishin tartymdy etip bezendirgen.
– Meniń negizgi mamandyǵym ınjener-mehanık. Uzaq jyldar «Baıǵanın» keńsharynda mamandyǵym boıynsha eńbek ettim. Sonaý sharýashylyqtar tarap, árkim óz kúnin ózi kórýge baǵyt ustaǵan 1993 jyly osy «Qostemir» sharýa qojalyǵyn ashyp, óz betimshe jumys isteýge kirisip kettim. Bastapqyda mal sany kóp bola qoıǵan joq. Mal ósirdik, shóp daıyndadyq. Artylǵanyn sattyq degendeı, sharýa júrgizýge talaptandyq. Shúkir, jeńgeń ekeýmizdiń baýyrymyzdan taraǵan tórt ul, tórt qyz bar. Solardy jetkizý kerek boldy. Qazir barlyǵy da eseıip erjetti. Al, qymyz óndirýdi 1995 jyldan bastadyq. Bastapqyda jeńsik sýsyn kórdi me, qymyzhanaǵa kelýshiler kóp boldy. Tapsyrys berip alýshylar da boldy. Qazir jastar qymyzdan góri syraǵa úıirsek bolyp ketti me, qymyz ishýshiler sıredi. Buǵan qarap jatqanymyz joq. Jyl saıyn baılanatyn bıeler sanyn kóbeıtip kelemiz, – deıdi Sabytaı Jeksenbaev.
Alǵashqy jyldary júgen-quryq tımegen asaý bıelerdi tusaýlap saýýǵa týra kelipti. Qazir «Qostemir» sharýa qojalyǵynda jıyrmadan astam bıe saýylady eken. Aı saıyn 1 tonna qymyz óndiriletin kórinedi. 1,5 jáne 0,5 lıtrlik plastık ydystarǵa quıylǵan qymyzdy oblys ortalyǵyndaǵy «Anvar» sýpermarketiniń saýda oryndarynda ótkizýge kelisim-shart jasalǵan. Artylǵanyn Aqtóbe, Atyraý qalalaryna ótkizedi. Osy sharýalardyń negizgi dem berýshisi Sabytaı aqsaqal bolǵanymen, jaz jaılaýdaǵy, qys qystaýdaǵy maldyń baǵym-kútimi, maldy aýyldaǵy sharýany úılestirý, uıymdastyrý uly Erkin Jeksenbaevtyń, al bıe saýý kelini Aıgúl Haresovanyń moınynda. Sharýa qojalyǵy aýyldyń úsh-tórt jigitine jumys taýyp berip otyr.
Jaılaýdan jetkizilgen bıe súti aýyldaǵy qymyzhanada ashytylady. Ol úshin qarapaıym qondyrǵy da jasap alǵan. Qymyz pisip jetilgen soń 0,5 jáne 1,5 lıtrlik plastık ydystyrǵa quıylady. Munda óndirilgen qymyz oblys ortalyǵyndaǵy quzyrly mekemeden tekserýden ótkizilgen, sapa sertıfıkaty bar. Plastık ydystarǵa japsyrylǵan saýda qaǵazynda qymyzdyń qashan, qaıda óndirilgeni, saqtaý merzimi týraly tolyq málimet bar.
Sharýa qojalyǵynda 100-ge jýyq qoı, 60-tan astam iri qara, 40-qa jýyq jylqy bar. Munda mal tuqymyn asyldandyrýǵa baǵyt ustap otyr. Jylqy sharýashylyǵyn damytýǵa 3 mıllıon teńge nesıe alyp, Muǵaljar jáne Kóshim asyl tuqymdy aıǵyrlaryn satyp alý sharýalaryn tııanaqtap qaldy. Jaqyn ýaqyttarda saýylatyn bıe sanyn 25 basqa jetkizip, óndirilgen qymyzǵa beriletin sýbsıdııa alýdan da dámeli.
Sharýa qojalyǵy jylqydan basqa qoı jáne iri qara ósirýmen aınalysady. 2011 jyly eki asyl tuqymdy buqa satyp aldy. Aldaǵy jyly osy asyl tuqymdy buqalarmen uryqtandyrylǵan qasharlardyń buzaýlary tabynǵa qosylatyn bolady.
– Jalpy mal ósiremin degen adamǵa Úkimet qaltqysyz qarasýda. Iri qara tuqymyn asyldandyrý, qymyz óndirýge, maldyń jem-shóbine sýbsıdııa berilýde. «Bıznestiń jol kartasy-2020» baǵdarlamasy boıynsha ınfraqurylym