42 500 teńge alý úshin 8 mıllıon adamnan ótinish túsken

«Jumyspen qamtýdy qamta­masyz etý jáne otandyq kásipkerlerdi qoldaý maqsatynda 2020-2021 jyldarǵa arnalǵan Jumyspen qamtýdyń jol kartasy qabyldandy. Úkimettiń daǵdarysqa qarsy jospary aıasynda 2020 jyly jumyspen qamtýǵa tikeleı yqpal etý sharalary 1,2 mln adamǵa jetedi. Sondaı-aq memleket tabysynan aıyrylǵan kásip­kerler men jumysshylardy qoldaý maq­satynda tótenshe jaǵdaı týyn­daǵan kezde áleýmettik tólem taǵaıyn­dady. Oǵan kelesi sanattaǵy adamdar ıe bol­dy. Aqysyz eńbek demalysyna ji­be­rilgen ShOB, iri kásipkerlik sýbek­­ti­leri (karantın engizilgen óńir­ler­de), kom­mersııalyq emes uıymdar (mem­lekettik sektordy qospaǵanda) jumys­shylary, jeke kásipkerler, jeke tájirıbemen aına­lysatyn adamdar, Biryńǵaı jıyn­tyq tólemdi tóleýshiler (onyń ishinde BJT tólegen beıresmı jumyspen qamtyl­ǵandar), azamattyq-quqyqtyq sıpat­taǵy shart boıynsha tabys alatyn jeke tulǵalar bar. Biz ótinish berý úderisin barynsha jeńildettik. Ol úshin ártúrli tehnıkalyq sheshimder iske asyryldy. Dálirek aıtsaq, 42500.enbek.kz veb-por­taly, «Elektrondy úkimettiń» veb-por­taly, 18 Telegram-bot, uıaly telefon nómiri tirkeldi. Bankterdegi uzyn-sonar kezektiń paıda bolý qaýpin azaıtý maq­satynda, bank derektemelerinsiz ótinish berý múmkindigi qarastyryldy, esepshottardy onlaın ashý boıynsha sharalar qabyldandy. Bul sharalardyń barlyǵy ótinishterdi berý jáne qaraý úderisin tezdetýge múmkindik berdi. Barlyǵy 8 mln adamnan ótinish kelip tústi, onyń 4,6 mln-yna taǵaıyndaldy. Tótenshe jaǵ­daıdyń toqtatylýyna baılanysty 2020 jyl­dyń 11 mamyrynan bastap jańa ótinish­terdi qabyldaý aıaqtaldy», dedi Aqmádı Sarbasov.

Onyń aıtýynsha, alǵash ret 194,2 mlrd teńge somasyndaǵy 4,6 mln tólem taǵaı­yndalǵan, onyń ishinde birinshi aıǵa 158,9 mlrd teńge somasynda 3,7 mln, ekin­shi aıǵa 35,4 mlrd teńgege 834 myń tólem tıesili. Ekinshi aıda 2,9 mln adamǵa tólem uzartylyp, 122,2 mlrd teńge tólengen.

«Jaldamaly qyzmetkerlerge áleý­mettik járdemaqy taǵaıyndaýdyń basty sharty – bul aqysyz demalysta bolý jáne áleýmettik saqtandyrý júıesine qatysý ótili, basqa sanattarǵa tótenshe jaǵdaı kezinde tolyq kiristen aıyrylý jáne áleýmettik saqtandyrý júıesine qatysý ótili boldy. Al AQS sharttary boıynsha jumys isteıtin azamattar úshin zeınetaqy jarnalarynyń bolýy suraldy.

О́tinish berýshilerdiń málimetterin tekserý kezinde jeke kásipkerler men qyz­metkerlerdiń joǵaryda atalǵan talaptarǵa sáıkes kelmeýi jaǵdaılary anyqtaldy. Osyǵan baılanysty olarǵa áleýmettik tólemder tóleýden bas tartyldy.

О́tinish berýshilerdiń mártebesi bo­ıynsha da tólemder taǵaıyndalmady. Naq­tyraq aıtsaq, jumyssyzdyq márte­besiniń bolýy, qaıtys bolǵan adamdar­dyń atynan jalǵan ótinish joldaý, shetelge shyǵyp ketken adamdardyń atynan ótinishter, qamaýda otyrǵan adam­dardyń ótinishteri, tótenshe jaǵdaı kezin­de jumys istegen memlekettik sektordyń, kvazımemlekettik sektordyń, ekinshi deńgeıli bankterdiń jáne basqa kásip­oryn­dardyń qyzmetkerleriniń ótinish­teri, belsendi zeınetaqy jáne járdem­aqy alýshylardyń ótinishteri.

Tóten­she jaǵdaıdyń toqtatylýyna baıla­­nys­ty, 2020 jyldyń 11 mamyrynan bas­tap jańa ótinishterdi qabyldaý aıaq­tal­dy. Sonymen birge «42 500 teń­ge» tólemi taǵaıyndalmaǵan jekele­gen aza­mat­tardyń ótinishterine baılany­s­ty mı­nıstr­lik mundaı tólemderdi taǵaıyndaýdyń is-qı­myl syzbasyn ázir­ledi. Budan buryn bas tartý týraly sheshim qabyldanǵan «42 500 teńge» áleýmettik tólemin taǵaıyn­daý ótinishterin qaıta qaraý úshin aýdan­dyq (qalalyq) shtabqa rastaıtyn qujat­tar­men birge tıisti ótinish berý kerek», de­di A.Sarbasov.

Usynylǵan qujattardy qaraǵannan keıin aýdandyq (qalalyq) shtab «42 500 teńge» áleýmettik tólemin taǵaıyndaýǵa quqyǵynyń bary nemese joǵy týraly qorytyndy shyǵarady. Oń qorytyndy «Aza­mattarǵa arnalǵan úkimet» memle­ket­tik korporasııasy bólimshesine beri­ledi, ol «О́tinish berýshiniń elektron­dy is maketin» qalyptastyrady jáne derek­terdi MÁSQ fılıalyna beredi. MÁSQ fılıaly áleýmettik tólem taǵaı­yn­daý nemese taǵaıyndaýdan bas tar­tý tý­raly sheshim qabyldaıdy. Aýdandyq shtabtyń qorytyndysymen nemese MÁSQ fılıalynyń sheshimimen kelispegen jaǵdaıda, ótinish berýshi rastaıtyn qujat­tarymen aýdandyq shtabtyń jumys organy arqyly oblystyq shtabqa júginedi, sodan keıin qaıta qaraý prosedýrasy qaı­talanady.