Memlekettik qyzmette bos oryn nege kóp?

Qazir Soltústik Qazaqstan obly­sy­nyń departamentteri men bas­qarmalarynda ondaǵan bos oryn tur. Máselen, jer qaty­nastary basqarmasynda basshynyń, ındý­s­trııalyq-ınnovasııalyq damý bas­qarmasynda basshynyń, onyń oryn­basarynyń, bir bólim bastyǵynyń, eki bas mamannyń orny bos. Jolaý­shylar kóligi jáne avtomobıl joldary basqarmasynda basshynyń jáne onyń bir orynbasarynyń oryn­da­ry ıesin kútip tur. Qarjy bas­qar­masynda úsh bólim basty­ǵynyń, aýyl sharýashylyǵy basqar­masynda eki bólim bastyǵynyń, úsh bas mamannyń orny bos. Biraz ýaqyttan beri den­saýlyq saqtaý bas­qar­masynyń da bastyǵy men onyń bir orynbasarynyń oryndary bos. Uzaq ýaqyt boıy ishki saıa­sat bas­qarmasynyń bastyǵynyń orny da bos turǵan edi, jýyrda ǵana sol orynǵa adam tabyldy, áıteýir...

Árıne osy qyzmetterdiń qaı­sysy bolsyn óńirdiń damýyna, jedel ju­mys­tardyń sheshimin tabýyna úlesin qosar edi. Al olar bos turǵan soń, tıesili ju­mys­taryn eshkim atqarmaı, aqyry jumystyń sońǵy nátı­jesine ózi­niń kesirin tıgizedi.

Aty-jónin kórsetýdi qa­la­maǵan, burynǵy basshy bolǵan bir azamat kadr tapshylyǵyn tómendegishe túsindirdi. «Bir bas­qarma nemese departament bas­tyǵy ornynan ketetin bolsa, onyń ornyna tómendegi adamdy jyljytpaıdy, joǵarydan adam suratady. Al ondaı adamdardyń kóbi ýaqytsha kelip, burynnan qa­lyptasyp kele jatqan júıesin buzady nemese qolastyndaǵy kadrlardy sapyrylys­tyra bas­taıdy. Nátıjesinde, jumys aq­saıdy, sonymen birge jergilikti kadrlardyń ósýi toqyraıdy», deıdi ol.

«B» korpýsynyń kadrlyq rezer­vi­nen ótip kelgen sondaı kóptegen qyz­metkerdiń qujatta­ry men maman­dyqtary talapqa sáıkes kelgenimen, jumystyń ereksheligin bile bermeıdi. Son­dyqtan tájirıbeli mamandardy ishki rezervtiń esebinen toltyrý zańmen mindettelýi kerek sııaqty.

Memlekettik qyzmet isteri agent­tigi Sol­tústik Qazaqstan oblysy boıyn­sha depar­­tamentiniń habarlaýyna qara­ǵanda, oblysta shtattyq birliktiń jalpy sany 4798. Bul halqynyń sany res­pýblıkadaǵy eń az oblys úshin úlken armııa. Qazir sol shtattyq birliktiń 527 orny bos tur.

Ústimiz­degi jyldyń birinshi toqsanynda bos turǵan 400 laýa­zymdyq orynǵa konkýrstan ótken 236 adam taǵaıyndalǵan. Bul ótken jyl­dyń sáıkes mer­zimine qaraǵanda 49 adamǵa artyq. Alaıda kadr tapshy­ly­ǵyna degen suranys negizinen sol deńgeıde qalǵan. Árıne memlekettik qyz­metshilerdi oqy­tý jáne qaı­ta daıarlaý da josparlanǵan. Bıyl jalpy sany 1179 adam oqytylmaq jáne qaıta daıarlanbaqshy eken, alaıda pandemııanyń kesirinen jospar tek 16 paıyzǵa oryndalǵan.

Departamenttiń bir mindeti kórse­tilgen memlekettik qyz­met­tiń sapasyn baqylaý ekenin joǵaryda aıt­tyq. Ústimizdegi jyldyń I toqsa­nyn­da mem­le­kettik qyzmet týraly zań­na­many saqtaý máseleleri boıyn­sha 6 ba­qy­laý is-sharasy ótkizilip, 488 túrli buzý­­shy­lyq jasaý fak­tisi anyq­talǵan. Is-táji­rıbe kór­­setkendeı, buzý­shylyqtardyń 99,8%-y jergilikti at­qarýshy organdarda oryn alǵan. De­par­tamenttiń usynysy boıyn­sha mem­­lekettik organ­dardyń basshylary, ma­man­dary tártiptik jaýapkershilikke tartyldy.

Byltyr zańnamaǵa engi­zil­gen óz­­ge­­rister boıynsha mem­lekettik qyz­­met­kerlerdiń eńbek­­aqysy bir­shama kó­terilgen. Alaıda ol áli de tómen qal­pyn­da qalyp otyr. 20 jyl­dyq eńbek ótili bar tómengi sanat­taǵy memlekettik qyzmetshiniń eń­bekaqysy res­pýblıkalyq ortasha eńbekaqydan tómen. Osynyń ózi sybaılas jemqorlyqqa jol ashady. Bizdegi sońǵy bes jyl­da jasalǵan sybaılas jem­qor­lyqtyń 75 paıyzyn eńbek­aqy­lary tómen memlekettik qyz­metkerler jasaǵan.

Eńbekaqyǵa qatysty másele osyndaı bolǵan soń da kózi ashyq, qolynan is keletin kadrlar memlekettik qyz­metke umtyla qoı­maıdy. Nátı­je­sinde, bos laýazymdyq oryndar kóp bolyp, túrli baǵdarlamalar men josparlardyń da iske asýy sapasynan aıyrylyp jatady. «Men bir orynda istegenime alty jyl boldy. Bólimniń bastyǵy men bir bas mamannyń orny bos. Bar­lyq jumysty eki bas maman isteımiz. Osy ýaqytta eki ret bas­tyǵymyz aýysty, ekeýi de syrttan kelgender. Al olardyń ornyna bizdi jyljytpaıdy. О́zderiniń tanystaryn ákeledi. Eńbekaqysy da shamaly, issaparǵa kóp shy­ǵarady. Men de ketýdi oı­lap júrmin», deıdi oblystyq basqarmalardyń birinde isteıtin keıipkerimiz.

О́kinishke qaraı, kishi basshylar da, odan joǵaryraq basqarma, departament bas­shylary da úlken bastyqtardyń jeke senimindegi adamdar bolmasa qyzmette jyljı almaıdy. Sóıtip yntalandyrý júıesi bosań bolǵan soń eshkimniń ju­mys isteýge de zaý­qy joq. Sondyqtan joǵaryda aıt­qanymyzdaı, memlekettik qyzmet týraly zańǵa mamandardyń tó­men­nen joǵaryǵa jyljýyn talap ete­tin arnaıy norma engizilýi kerek sııaqty. Belgili ýaqyttan keıin kásibı biliktiliginiń joǵary ekenin kórsete bilgen adamnyń qyzmeti ósip otyrsa, kadrǵa degen tapshylyq ta azaıar edi.

Soltústik Qazaqstan oblysy