Oǵyz eliniń astanasy bolǵan Jankent qalashyǵy jaıly ańyz da, dál derekke negizdelgen dáıek te kóp. Uly Jibek joly boıyndaǵy qalashyq týraly buryn-sońdy jazylǵan zertteý eńbekteri de az emes. Oǵyzdarǵa astana bolǵan tarıhı shahardy zertteý jumystary sońǵy jyldary júıeli júrgizildi.
Oblys ákimdiginiń qoldaýymen 2014 jyldan bastalǵan keshendi qazba jumystary nátıjesinde qalashyqtyń qorǵanys qabyrǵalary men munaralary, 30-ǵa jýyq turǵyn úı orny arshylyp, ejelgi shahardyń bet-beınesi aıqyndala tústi.
Jýyrda osy qalashyqta «Jankent qalashyǵyndaǵy aspanasty mýzeıi jáne dalalyq zertteý jumystarynyń nátıjeleri» taqyrybynda dalalyq semınar uıymdastyryldy.
Qalashyq Qazaqstannyń ortaǵasyrlyq kezeńin, sonyń ishinde túrki-oǵyz taıpalarynyń tarıhyn zertteýdegi tirek eskertkishtiń biri sanalady. Halyqaralyq Jankent arheologııalyq ekspedısııasy qaladan tarıh úshin biraz qundy mura tapty. Qazirgi zaman talaptaryna saı júrgizilgen jumystar barysynda arheolog, tarıhshy, osteolog, topyraqtanýshy, arhıtektor, geofızık ǵalymdardan quralǵan ekspedısııa keshendi arheologııalyq jáne pánaralyq zertteý ádisterin paıdalanyp keledi. Kóne dáýir kýágerin zertteýde Qorqyt ata atyndaǵy ýnıversıtettiń «Arheologııa jáne etnografııa» ǵylymı-zertteý ortalyǵy mamandarynyń ushan-teńiz eńbegin bóle-jara aıta ketken jón.
Dalalyq semınar barysynda Jankent qalashyǵyndaǵy 2016-2020 jyldary birlesip júrgizilgen ǵylymı-zertteýler nátıjeleri, qalashyq aýmaǵynda aspanasty mýzeıin uıymdastyrý, eskertkishti saqtap qalý jáne qaıta qalpyna keltirý jumystary tanystyrylyp, aldaǵy ýaqytta oblys aýmaǵyndaǵy arheologııalyq muralardy, qala tıptes eskertkishterde qazba jáne barlaý jumystaryn júrgizý, monıtorıng, saraptama jasaý, olardy týrızm kartasyna qosý, arheologııalyq park qalyptastyrý máseleleri talqylandy.
– Bıylǵy qazba maýsymynda arheologııalyq zertteýlermen qatar, arhıtektýralyq qurylystardy tumshalaý, qaıta qalpyna keltirý jumystary da qatar júrdi. Mysaly, eskertkish sıtadeliniń soltústik qorǵan qabyrǵasynda 5 munara arshylyp, olardy jaýyn-shashynnan qorǵaý sharalaryn jasadyq. Bir bólmeniń kompozısııasy jasalyp, oǵyz dáýiriniń turmys-salt dástúrinen habar beretin tarıhı músinder qoıylǵan. Osylaısha qalashyqtaǵy úı ejelgi qalpyn qaıta tapty, – deıdi «Arheologııa jáne etnografııa» ǴZO jetekshisi, PhD doktory Ázilhan Tájekeev.
Búginge deıin qalashyqtan 200-ge jýyq eksponat bútindeı tabylyp, oblys mýzeıleri qorlaryna ótkizilgen. Al qazir qalashyqtyń aýmaǵy tolyq qorshalyp, «JANKENT» stelasy boı kóterdi.
Ǵalymdar eskertkish aýmaǵyndaǵy úı-jaılardyń, bólmelerdiń jaqsy saqtalǵandyǵyn aıtyp otyr. Bul kóne qalashyqta arheologııalyq park qalyptastyrýǵa múmkindik beredi.
QYZYLORDA