Premer-Mınıstr Serik Ahmetovtiń Almaty oblysyna sapary agrarly sala jetistikterin kórýden bastaldy.
Jetisýda júzege asyrylyp jatqan serpindi jobalar sanatyna kiretin «Sarybulaq kompanııasy» JShS jobasynyń jalpy quny 4 mlrd. 500 myń teńge. Tutastaı alǵanda, respýblıkamyzda óndiriletin qus etiniń 30 paıyzy, ıaǵnı 68 myń tonnasy Almaty oblysynyń enshisine tıse, sonyń ishinde 16 myń tonnaǵa jýyq qus etin osy óndiris orny kelesi jyldan bastap óndirýdi kózdep otyr. Bul óndiris ornynyń ózge qus fabrıkalarynan artyqshylyǵy – búgin iske qosylǵan et baǵytyndaǵy zaýyttyń osydan úsh jyl burynǵy jumyrtqa baǵytyn da damytyp, bir jylda 220 mln. dana jumyrtqa óndiretindigi. Búgingi kúnge deıin 167 mıllıon dana jumyrtqa óndirip, memleketten 504 mln. teńge sýbsıdııa aldy. Et baǵytyndaǵy jumysyn júıeli túrde júrgizýge umtylǵan osynaý jańa óndiris ornyna Italııa, Nıderlandy, Germanııadan arnaıy satyp ákelingen qural-jabdyqtar ornatylyp, iske qosylǵany kóńilge qonymdy.
Premer-Mınıstr Serik Ahmetovtiń Almaty oblysyna sapary agrarly sala jetistikterin kórýden bastaldy.
Jetisýda júzege asyrylyp jatqan serpindi jobalar sanatyna kiretin «Sarybulaq kompanııasy» JShS jobasynyń jalpy quny 4 mlrd. 500 myń teńge. Tutastaı alǵanda, respýblıkamyzda óndiriletin qus etiniń 30 paıyzy, ıaǵnı 68 myń tonnasy Almaty oblysynyń enshisine tıse, sonyń ishinde 16 myń tonnaǵa jýyq qus etin osy óndiris orny kelesi jyldan bastap óndirýdi kózdep otyr. Bul óndiris ornynyń ózge qus fabrıkalarynan artyqshylyǵy – búgin iske qosylǵan et baǵytyndaǵy zaýyttyń osydan úsh jyl burynǵy jumyrtqa baǵytyn da damytyp, bir jylda 220 mln. dana jumyrtqa óndiretindigi. Búgingi kúnge deıin 167 mıllıon dana jumyrtqa óndirip, memleketten 504 mln. teńge sýbsıdııa aldy. Et baǵytyndaǵy jumysyn júıeli túrde júrgizýge umtylǵan osynaý jańa óndiris ornyna Italııa, Nıderlandy, Germanııadan arnaıy satyp ákelingen qural-jabdyqtar ornatylyp, iske qosylǵany kóńilge qonymdy.
Aldaǵy ýaqytta óndirgen ónimderin tek elimizde ǵana emes, irgeles jatqan shetelderge de shyǵaratyny taǵy bar. Ekologııalyq turǵydan taza ónimderimen rynok tórinen oryn alýǵa talpynysy alǵashqy qadamynan aıqyn baıqalady.
Úkimet basshysy kelesi kezekte Almaty jeldetkish zaýytyna atbasyn buryp, óndiris ornynyń tynys-tirshiligimen tanysty. Bul jobanyń jalpy quny 525 mln. teńge bolsa, qýattylyǵy jyl saıyn 123 myń dana sapaly ónim shyǵarýǵa jetedi. Bes jyldan beri jumys istep kele jatqan kásiporyn negizinen ǵylymı-óndiristik jáne aýa raıyn boljaý tehnıkalaryn shyǵarýda. Jalpy, óndiristik jabdyq, órtke qarsy jeldetkishter men jabdyqtar, qozǵaltqysh bazasyndaǵy jeldetkish jabdyqtarynyń birlesken óndirisi, arnaıy jabdyqtar bolyp tórt topqa bólinetin ónimderi shetel rynoktaryna da shyǵarylýda. Qazir atalǵan zaýyt Qazaqstannyń azamattyq jáne ónerkásip qurylysy tapsyrysynyń 70 paıyzyn ótep otyr.
Premer-Mınıstr Serik Ahmetov Almaty-Qapshaǵaı arasynda salynatyn G4 City atty spýtnıktik 4 qala jobasynyń júzege asyrylý barysymen egjeı-tegjeıli tanysyp, sheteldik kompanııa ókiline qatań talap qoıdy. Negizi bul joba jónindegi tapsyrmany Memleket basshysy 6 jyl buryn Almaty oblysyna kelgen jumys saparynda bergen bolatyn. Sonymen qatar, Koreıa Respýblıkasynyń Prezıdenti Lı Men Baktyń Qazaqstan Respýblıkasyna sapary barysynda bekitilgeni taǵy bar. Elbasynyń dástúrli Joldaýynda Almaty qalasynyń mańynan spýtnıktik 4 qala Green4 jobasyn bastaý usynylǵan. Bul jobanyń negizgi maqsaty – Qazaqstandy damyǵan ústine damyta túsý úshin Ortalyq Azııa halyqaralyq saýda uıymyna engizý. Sóıtip, eldiń jalpy ekonomıkalyq rynoktaǵy belsendiligin arttyryp, týrızmdi damytyp, ekologııalyq tepe-teńdikti saqtap, Almaty qalasyn óndiris oryndarynan birtindep bosatý arqyly eńbek rynogy máseleleri men turǵyn úı problemalaryn sheshý bolyp tabylady. Joba bastamashysy – «Kaspııskaıa Grýppa» AQ holdıngi quramyna enetin «G4 City» JShS. Jalpy aýmaǵy 8 myń gektar jerdi alyp jatyr. Onyń ishinde turǵyn úı qalashyǵynyń aýmaǵy – 181,2 gektar. Bul arqyly Almaty oblysy men qalasyndaǵy demografııalyq másele ońdy sheshimin taýyp, 304 myń adam turǵyn úımen qamtylady dep kútilýde. Jiktep aıtsaq, «Gate City» (áleýetti tulǵalar) – 130 myń adam, «Golden City» (mádenı-bilim, ǵylymı-medısına ortalyǵy) – 103 myń adam, «Growing City» (logıstıkalyq óndiris salasynda) – 50 myń adam, «Green City» (týrızmde) 21 myń adam turýǵa laıyqtalǵan. Jalpy jobany is júzine 2008 jyly asyrý josparlanǵan-tyn. Turǵyn úı qurylysy baǵdarlamasy aıasynda respýblıkalyq bıýdjetten 14,8 mlrd. teńge bólingeni taǵy bar. Spýtnıktik 4 qalanyń bas jospary da jasalyp, ınjenerlik ınfraqurylym nysandarynyń qurylysy bekitilgen. Qurylys jumystaryn júrgizý kezeńinde paıdalanýǵa jalpy aýmaǵy 10,3 shaqyrym jer bólinip, onda birinshi kezeńde elektr qýatymen, gazben, sýmen qamtamasyz etý jumysyn Úkimet tapsyrmasyna sáıkes Almaty oblysy ákimdigi belgilengen kestege oraı júıeli túrde júrgizýde.
2012 jyly 24 qazanda Seýl qalasynda osy joba boıynsha turǵyn úı qurylysyn júrgizýge «CS Development LLP» JShS men «POSCO E&C» atty Ońtústik koreıalyq kompanııa arasynda kelisimge qol qoıylǵan edi. Búgingi tańda qurylys jumystaryn júrgizetin kompanııalar turǵyn úı qurylysy úshin uıymdastyrý jáne daıyndyq jumystaryn júrgizý úshin qajetti jobalyq-smetalyq qujattardy daıyndaýda. Birinshi kezekte «Qoıanqusta» turǵyn úı qurylysyn salý 2014 jyldyń naýryz aıynda bastalady dep kútilýde. Munyń syrtynda turǵyn úı qurylysyn salý jumysy boıynsha «Samuryq-Qazyna» jyljymaıtyn múlik qory» AQ arqyly jumys júrgizilýde. Mine, baǵamdap kórsek máseleniń mánisi tek «óıtýde», «josparlanýda» degendeı shyǵarypsalma sózdermen shektelýde. Sondyqtan da, Serik Ahmetov dúıim jurttyń aldynda sheteldik kompanııa ókili Iýrıı Shaıdan naqtylyqty óte qatań talap etti. «Qurylys jumysyn bastaı almasańyzdar, eń bastysy, kelisimdegideı óte joǵary deńgeıdegi ǵımarattar turǵyza almasańyzdar, osy maqsatqa oraı alǵan qarajattaryńyzdy qazynaǵa qaıtaryńyzdar», dedi Úkimet basshysy.
Elbasy Úkimettiń keńeıtilgen otyrysynda avtomobıl joldarynyń sapasyz salynatyndyǵy týraly ádil syn aıtqan bolatyn. Búgingi tańda elimizde magıstraldardyń beriktigin nyǵaıtý júrgizilýde. Astana – О́skemen jáne Pavlodar baǵytyndaǵy Astana – Qaraǵandy, sondaı-aq, Arqalyq jáne Batys Qazaqstan avtomobıl joldary salynýda. «Álemde jol qurylysyn sapaly salýmen qamtamasyz etý tehnologııasy bar. Sondyqtan, Kólik jáne kommýnıkasııalar mınıstrligi bul tehnologııany belsene júzege asyrýy kerek», dedi Serik Ahmetov. Sondaı-aq, Úkimet basshysy oblystyq deńgeıdegi avtomobıl joldaryn keńeıtip, nyǵaıtý qajettigin de eskerte ketti.
Qoryta aıtqanda, Úkimet basshysy agrarly oblysta aýyl sharýashylyǵy salasy boıynsha atqarylǵan jumystarǵa oń baǵasyn berip, qolǵa alynǵan jobalardy der kezinde el ıgiligine berýdi tapsyrdy. Al, qurylys salýda sózbuıdaǵa salyp, artyn sıyrquıymshaqtandyryp otyrǵan sheteldik kompanııa ókiline basa aıtqan ótkir syny sheneýnikterdiń ǵana emes, BAQ ókilderiniń de aıyzyn qandyrdy.
Nurbol ÁLDIBAEV,
«Egemen Qazaqstan».
Almaty oblysy.