Álem chempıonaty: qazaq boksynyń kelbeti kóringen kún

Sonymen, Almatyda ótip jatqan bokstan XVII álem chempıonatynyń eń bir sheshýshi shegine, erekshe tolqýly tórine jettik. Keshe ol jartylaı fınaldyq aıqastar túrinde kerege kerip, altyn medal úshin shaıqasýǵa tıisti tarlandar tobyn toptastyryp berdi. Bul kún sonymen birge, qazaq boksynyń kelbetin kórsetip, keleshegine kóz júgirtkizip ketken kezeń de boldy. Osy kúni 1/2 fınalda aıqasqan 8 jigitimizdiń altaýy altyn júlde úshin kúresetin 20 saıypqyrannyń qatarynan tabyldy.

Sonymen, Almatyda ótip jatqan bokstan XVII álem chempıonatynyń eń bir sheshýshi shegine, erekshe tolqýly tórine jettik. Keshe ol jartylaı fınaldyq aıqastar túrinde kerege kerip, altyn medal úshin shaıqasýǵa tıisti tarlandar tobyn toptastyryp berdi. Bul kún sonymen birge, qazaq boksynyń kelbetin kórsetip, keleshegine kóz júgirtkizip ketken kezeń de boldy. Osy kúni 1/2 fınalda aıqasqan 8 jigitimizdiń altaýy altyn júlde úshin kúresetin 20 saıypqyrannyń qatarynan tabyldy.

Dál saıystar bastalar aldynda ǵana bizge 75 kıloǵa deıingi salmaqtaǵy aǵylshyn boksshysy Entonı Foýlerdiń jaraqattanyp qalýyna baılanysty sharshy alańǵa shyǵa almaıtyny belgili boldy. Bul onyń qarsylasy Jánibek Álimhanulynyń fınalǵa uryssyz joldama alǵanyn aıǵaqtap bergen edi. Sol qýanyshty habardyń sońyn ala alańǵa 49 kıloǵa deıingi salmaqtaǵy Birjan Jaqypov pen kýbalyq Iosvanı Soto Veıtıa kóterildi. Birden baıqalǵany, bizdiń quramanyń ardageri urysty barynsha baısaldy bastady. Ol ózin birinshilikte úsh ret jeńiske jetkizgen tálimdi taktıkasynan bul joly da aınyǵan joq. Aqyryn júrip, anyq basty. Kerekti jerinde janartaýdaı burq etip kóterilip, ábjil áriptesin judyryqtyń astyna aldy. Eń bastysy, ol ózine óte senimdi kórindi. Munyń aldyndaǵy álem chempıonatynda ádepki qarsylas bolyp kezigip, ózin 1/32 fınalda joldan taıdyrǵan jas periden qalaıda qarymta qaıtarý qamymen aptyqpady. Osy qımyl aqyrynda talassyz jeńiske de apardy. Kelesi jupta aljırlik Mohammed Flıssı kostarıkalyq Da­vıd Rodrıgesti 3:0 etip utyp, Bir­jan­nyń aqtyq syndaǵy qarsylasy bolyp shyǵa keldi.

Budan keıin Balýan Sholaq ke­she­nindegi jankúıerler 56 kılodaǵy Qaırat Erálıev pen ázerbaıjan Dja­vıd Chelebıevtiń teketiresin tamashalady. Jasyratyny joq, bizdiń baǵlannyń vızavıi halyqaralyq arena turmaq, óz elinde de pálendeı salıqaly salmaǵy joq saıysker edi. Bul úshin onyń áli Ázerbaıjannyń da chempıony bolyp kórmegenin, bar jetistigi bıylǵy ulttyq birinshilikte alǵan qola medal ekenin aıtsaq ta jetkilikti. Urys barysynda bizdiń boksshy sheberlik jaǵynan da, soqqylarynyń dáldigi jaǵynan da ozyq kórindi. Áriptestiń bar artyqshylyǵy óńmendep alǵa umtyla berý boldy. Sondaı aıyrym bolǵanyna qaramastan, nege ekeni túsiniksiz, tóreshiler keıingi eki raýndtardy deńgeıi men óresi tómen sportshyǵa berdi de jiberdi. Álbette, Qazaqstannyń bir ret qana chempıony atanyp, kúni keshe Azııa chempıonatynan qurqol qaıtqan Qaırat úshin jahandyq jarysta úshinshi júldeli bolýdyń aıtarlyqtaı zor tabys ekenin bárimiz de bilemiz. Biraq, osynyń aldynda ǵana týrnırdegi jalǵyz Olımpıada chempıony, kýbalyq qabylan Robeısı Ramıresti terbeltip utyp, múlde medalsiz qaldyrǵan oǵlanymyzdyń belgisiz bireýge belbeýin bosatyp berip qoıǵany eriksiz ókindirdi.

Osy ketken eseni keıinirek 64 kılo salmaqtaǵy Mereı Aqshalov jaqsy qaıtardy. Onyń ústine onyń áriptesi álgindegi sekildi bozym emes, talaı jyldardyń tańyn talas­ty kúrespen aıyrǵan tarlan edi. Basqasyn aıtpaǵanda, ol osynyń aldynda Bakýde ótken álem chempıonatynda bas báıgeni alǵan. Budan da ári ketsek, Brazılııanyń chempıony degen ataqqa sonaý 2006 jyly-aq qol jetkizgen julyndaı jigit búginge deıin onyń sanyn 5-ke toltyrǵan. Panamerıka oıyndary men Latyn Amerıkasy oıyndarynyń árbirinde eki dúrkinnen, Panamerıka chempıo­natynda bir márte júlde taqqan. Mine, sol chempıondy bizdiń Mereı óziniń keremet ónerimen taqtan taıdyrdy. Buǵan deıin qarsylastar bir-birimen eki ret kezdesken eken. Onyń birinshisi Brazılııada ótken áskerı qyzmetkerler arasyndaǵy álem birinshiligi kezinde boldy. Ekinshisinde Búkilálemdik boks serııa­sy matchy aıasynda judyryq siltesti. Nátıjeleri teń – 1:1. Kimniń qaıda jeńgenin túısigi túrik oqyrmandar paıymdap otyrǵan shyǵar. Sol ejelgi eńkýlesterdiń endigi eren urysyn bizdiń baǵlan bastady. Olaı etpeske áddi de joq edi. Bul jekpe-jekti Mereıdiń óz úıiniń tórinde ótkizgeninen bólek, tap sol kúni onyń otbasynda kól-kósir qýanysh oryn alyp, dúnıege Amıra esimdi qyzy kelip jatqan-dy. Sondyqtan shattyǵy shashasyna syımaǵan shandoz óziniń bul jeńisin týǵan respýblıkasy men qyzyna qatar arnady. Al Mereıge fınalda Kýba boksshysy tap kelip tur. Bir qyzyǵy, elimizdiń qazirgi quramasynda Bostandyq aralynyń gúrzi judyryqshy jigit­teri­men tórt ret kezdesip, sonyń tór­teýinde de jeńiske jetken odan basqa eshkim joq. Ol osy kezge deıin tap osylaı Iordenıs Ýgasty 2 ret, London Olımpıadasynda chempıon atanatyn Rosnıel Iglesıas pen Iýdenıs Taýrasty bir-bir márteden tizerletken. Endigi qarsylasy – álemniń 2011 jylǵy kúmis júldegeri, Panamerıka oıyndarynyń sol jylǵy jeńimpazy, 2010 jylǵy Panamerıka chempıonatynyń altyn júldegeri, 2009 jylǵy Bolıvar oıyndarynyń bir márte jáne Kýbanyń 4 dúrkin chempıony Iаsnıer Toledo Lopes! Árıne, biz búgin de sol izi qalanyp qoıylǵan je­ńis­ti úrdistiń jalǵasqanyn qalaı­myz.

Qazaqstandyqtar úshin osymen kúndizgi sessııa urystary aıaqtaldy. Ara­ǵa eki saǵattyq úzilis salyp, qaı­ta jalǵasqan kelesi básekelerdi qazaq­standyqtar qatarynan 60 kıloǵa deıingi salmaqtaǵy Berik Ábdi­rah­manov bastady. Biz onyń kýba­lyq tájirıbeli tarlan Lazaro Al­vares Estradamen shaıqasyn tym «taban­dattyǵa» sanamas edik. Biraq, bul joly da oǵan qolynyń qysqalyǵy biraz qıyndyq keltirdi. Sondyqtan qanshama qaıtpas qımylmen atoılap alǵa shapqanymen, kýbalyqtyń qasha júrip salǵan urysy upaıdy kóbirek jınap ketti. Ras, sońǵy raýndta Berik keremet soqqylar serııasynyń silteýin jazdy. Áıtkenmen, jalpy jeńis úshin munyń ózi azdyq etken sııaq­ty. Sol sebepti de osydan soń óte tá­jirıbeli ıtalıan Valentıno Dome­nıkodan aılasyn asyra bilgen brazılııalyq Robson Konkeıkaoǵa kýbalyq boksshy aqtyq aıqasta qarsy shyǵatyn bolyp sheshildi.

Bizdiń bul jerde Rıo-de-Janeıro ulanyna arnaıy toqtap ótýimizdiń taǵy bir sebebi, ol osy kúni óziniń 25-ke tolǵan týǵan kúnin toılady. Tap osyndaı qýanyshty sátti bul kúni, sondaı-aq bizdiń dańqty boksshymyz Serik Qonaqbaev ta bastan keshirdi. Al erteń týǵan kúni jetip, 25-ke tolǵaly turǵan reseılik boksshy, qazaqtyń jıeni Artem Chebotarev bolsa, kúndizgi sessııada kútpegen jerden Djeıson Kýıgleıge ese jiberip aldy. Sóıtip, Jánibek Álimhanuly fınalda ırland marǵasqasymen kezdesetin boldy. Bir ǵajaby, osydan keıin rıngke kóterilgen boksshylarymyzdyń qaı-qaısysy da bizge shattyqtyń shashýyn shashyp turdy. Sol joldy 69 kıloǵa deıingi salmaqtaǵy Danııar Eleýsinov túzý jolǵa salyp jiberdi. Onyń Germanııa quramasy atynan túsip júrgen armıan jigiti Araık Marýtıanmen urysy boks oqýlyqtaryna oılanbaı engizetindeı úzirli úlgi bolyp shyqty.

Tap osyndaı saýatty da salaýatty synaqty 81 kıloǵa deıingi salmaqtaǵy Ádilbek Nııazymbetov te ótkerdi. Eń táýiri, osydan eki ǵana aı buryn, Amman rınginde ótken qurlyq birinshiliginiń fınalynda ózbek boksshysyna ketip qalǵan eseniń ereni qaıtty. Bul joly sańlaǵymyzdyń oq boıy alda bolǵany aıdaı anyq kórinip turdy. Buǵan onyń tasqamal qorǵanysty ustaı otyryp, urandata uryp shyǵatyn soqqylary dálel bolady. Sonyń negizinde Oıbek Mamazýlýnov birinshi raýndta-aq eki ret arqanǵa kerilip baryp, qulaýdan aman qaldy. Al sońǵysynda aqyry aınalyp baryp, jerge ushyp tústi. Endi fınalda Ádilbek 2011 jyly Bakýdiń fınalynda kezdesken taǵy bir qarsylasy, kýbalyq Hýlıo Sezar de la Krýspen ushyrasady. Ol bul kezde ırland Djoı Ýardtan basym tústi. Eger Olımpııa oıyndary men álemniń kúmis júldegeri aldyńǵy jahandyq jarysta ketken eseni de tap keshegideı etip qaıtarar bolsa, ol tek ózi úshin ǵana emes, onyń ónerin barynsha babymen baǵalaıtyn myńdaǵan jankúıerleri úshin de taptyrmas tartý bolyp shyǵar edi.

Jartylaı fınaldyq aıqastardyń eń sońǵy gongy bizdiń Ivan Dychkonyń jeńisin pash etip soǵyldy. Ol bul sátte germanııalyq Erık Pfaıfferdi turalatyp jatyr edi. Buǵan deıin Olımpıada men álemniń bir-bir qola medaldaryn alyp qalǵan aıbyndy azamatymyz úshin fınalǵa shyǵýdyń ózi tabys. Sońynda Vanıanyń ózi de osyny moıyndaı otyryp, aqyrǵy synda aıanbaı aıqasa­tynyn aıtyp saldy. Al onymen soń­ǵy tirek basynda osy joly ıtalıan Roberto Kammarelleni teńselip jú­rip uryp shyǵyp, Búkilálemdik se­rııadaǵy jeńilisiniń jetegin qaıtar­ǵan álemniń 2011 jylǵy chempıony, ázerbaıjandyq Magomedrasýl Med­jıdov kezdespekshi. Bizdiń baǵlan odan Bakýdegi jartylaı fınalda jeńilgen. Jalpy, osy kezge deıin daǵystandyq daýylpaz úsh qazaqstandyq atletpen kezdesken eken. Solardyń ishinde taǵy Qamshybek Qońqabaevty utqanymen, Jan Kosobýskııge ese jibergen. Demek, tıegin tapsa, Ivanǵa da eki jyl burynǵy utylystyń ustynyn qaıtarýdyń oraıy kelip qalar dep shamalaımyz.

Sonymen, jartylaı fınaldyq aıqastar aıaqtaldy. Ol búgin ótetin aqtyq aıqasqa Qazaqstannyń 6 boks­shy­synan bólek, Kýbanyń – 4, Reseı­diń – 3, Ázerbaıjannyń – 2, sondaı-aq Aljır, Irlandııa, Italııa, О́zbekstan jáne Brazılııa elderiniń bir-bir byl­ǵary qolǵap sheberlerin alyp shyqty.

«Egemen Qazaqstannyń» álem

Chempıonatyndaǵy kóshpeli redaksııasy.