Ol meniń baldan tátti balalyq shaqty, bozdaq juldyzdaı bozbala kezeńdi, onan keıingi «Qartaıyp, qaıǵy oılaǵan, uıqy sergek» (Abaı) oıly, muńly, kúnderdi birge ótkizgen syr jasyrmas, jan aıaspas dosym edi. Ekeýmiz Qostanaı oblysy, Amangeldi aýdanyndaǵy Amangeldi orta mektebine birge bardyq. Ál-Farabı atyndaǵy Qazaq Ulttyq ýnıversıtetinde bes jyl qatar oqydyq.
Ol mektepti altyn medalmen bitirip, ýnıversıtetti qyzyl dıplommen aıaqtaǵan edi. Ýnıversıtette qalýǵa usynys bolsa da, Almatyda aıaldamaı týra ózi týyp-ósken Arqalyqqa tartty. Týǵan jerge tý tikken ol Ybyraı Altynsarın atyndaǵy Arqalyq pedagogıka ýnıversıtetine oqytýshy bolyp ornalasty. Sodan sońǵy demi bitkenshe Altynsarın ýnıversıtetinde tapjylmaı, tabandy, jemisti eńbek etti. Onyń telegeı teńiz bilimimen sýsyndaǵan myńdaǵan shákirtteri búginde keń baıtaq Qazaqstannyń barlyq óńirlerinde jemisti eńbek etip júr. Olardyń birazy elge tanymal tulǵalar.
Onyń janyp súıgen jan jary Mádınasy Almaty oblysy, Jambyl aýdanynyń qyzy edi, Musamen qatar oqyǵan ol da fızık bolatyn. Ol da Arqalyq pedagogıkalyq ýnıversıtetinde ustaz boldy. Onyń da aldynan myńdaǵan shákirt ótti.
Musa Keńpeıilovtiń bilimdiligi, talanttylyǵy, tazalyǵy kópke belgili bolatyn. Sodan da Almaty men Astanadaǵy, Qostanaıdaǵy basshylar oǵan jaıly páter, jaqsy qyzmet, joǵary eńbekaqy usynyp, qaıta-qaıta shaqyrýmen boldy. Áıtse de, Muqaǵalı Maqataevtyń:
Sen de kettiń aýyldan,
Men de kettim aýyldan,
Uıat boldy-aý osynymyz.
Qaýmalaǵan qaýymnan, –
deıtin jyryn jatqa aıtatyn Musa tý tikken týǵan jerden – Arqalyqtan eshqaıda uzamady. О́ziniń ustazdyq jáne belsendi qoǵamdyq jumysymen Arqalyq qalasynyń jáne Qostanaı oblysynyń shalǵaıdaǵy aýdandary – Amangeldi, Jangeldın aýdandarynyń rýhanı ómir jańǵyrtýǵa ólsheýsiz úles qosty. Osydan jıyrma jyl buryn Musa alpys jasqa tolǵanda et jaqyndary onyń mereıtoıyn dúrkiretip ótkizip edi. Respýblıkamyzdyń barlyq óńirlerinen onyń dos, týys jáne shákirtteri aǵylyp keldi. Áli esimde bul 2000 jyl, qyrkúıek aıynyń 30-y bolatyn. Ybyraı Altynsarın atyndaǵy ýnıversıtettiń úlken akt zalynda bos oryn bolǵan joq. Zaldyń qos qaptalynda túregelip turǵandar, ishke kire almaı syrtta qalǵandar qansha. Qala ákimi men ýnıversıtet rektorynan bastap eden jýýshy men aýla jumysshylaryna deıin birinen soń biri sóz alyp, aqjúrekten aqtarylǵan aqjarma tilekterin aıtyp jatty. Arnaý jyrlar aǵylyp, án men kúıdiń tıegi aǵytyldy. Almatydan at arytyp osy mereıtoıǵa men de jetip edim. Zal toly halyqqa qarap olar aıtqan parasatty sózderdi tyńdaı otyryp men Almatyda, Áýezov teatrynda ótken asa ataqty, óte tanymal tulǵalardyń mereıtoılaryn eske aldym. Ýnıversıtettiń qatardaǵy qarapaıym oqytýshysynyń emes, quddy ataqty aqyn, jazýshynyń, álemge áıgili tulǵanyń mereıtoıy ótip jatqandaı edi...
Amal neshik, adamnyń emes, Allanyń degeni bolady. Musa Keńpeıilov seksenge de jete almaı, o dúnıege attanyp ketti, qaqaǵan qysta. Topyraq salýǵa úlgermeı qyrqyna jettik qystyń kózi qyraýda borandatyp...
Musanyń qudaı qosqan qosaǵy Mádınasy shańyraqtyń shyraqshysy. Nemereleri Erkejan, Dımash, Aldııar, Dıas, Áıgerim, Aıjan, Indıra búgin shańyraqtyń shattyǵy, keleshekte eldiń erteńi.
Uldary Almas, Baǵlan, kelinderi Jumagúl, Zylıqa el qatarly eńbek etip júr.
Rasýl Ǵamzatov aıtqandaı:
Dana bolyp, er bop,
Shyǵarǵan joq ol atyn,
Bas ıip biraq kezinde,
Naǵyz adam bolatyn.
Naǵyz adam, ulaǵatty ustaz Musa Keńpeıilov búginde ańyz adamǵa aınaldy. Onyń tańǵy shyqtaı tazalyǵy ańyz, elge sińirgen eńbegi ańyz, muhıttaı tereń bilimi, asa baı jan dúnıe jaýharlary ańyz, kisiligi men kishiligi ańyz. Ańyz... ańyz...
Eger ol tiri bolsa 80 jasqa keler edi. Dos, týys, joldas-jora, jerlesteri, shákirtteri, arasynda ózine tán baısaldylyqpen, sabyrmen, salmaqpen jumsaq jymıyp, balqyp, shalqyp, aspandaǵy Aı men Kúndeı aınalasyna únsiz sáýle shashyp otyrar edi. Amal qansha, osy aıtqyń, jazǵyń kelmeıtin «edi» sózin jazýǵa májbúrmiz.
Aldy – saıran, sońy – oıran ómir ǵoı, osydan eki jyl buryn adamzattyń dushpany – arsyz ajal aramyzdan alyp ketti aıaýly dosty, asqar taýdyń almas asyl tasyndaı azamatty.
Musa Keńpeıilov ustaz edi. Ustaz – ulaǵatty uly esim. Bala da, dana da ustaz aldyn kórgen. Ustaz bolý – ózińdi aıamaý, shákirtterińdi aıalaý. Sodan da ol elge asa syıly, aıaýly jan. Sondaı ulaǵatty ustaz edi Musa Keńpeıilov. Adamnyń asyly edi ol. Sodan da ol eldiń esinde, myńdaǵan shákirtteriniń júreginde.
Sen eldiń esinde, ózińdi súıgen jandardyń júregindesiń aıaýly dos, asyl azamat!
Sábıt Dosanov,
jazýshy, Memlekettik syılyqtyń laýreaty
Almaty