Prezıdent Qasym-Jomart Toqaevtyń bastamasymen Volonter jyly bolyp jarııalanǵan 2020 jyly volonterlik is-qımyldy damytýǵa, dáripteýge keńinen jol ashyldy. Osy oraıda «Atalǵan kezeńde bul sala qalaı damydy, volonterler qatary kóbeıdi me, uıymdar jumysy alǵa jyljydy ma?» degen suraqqa jaýap izdep kórýge tyrystyq.
Volonterlik toptar kóbeıdi
Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev Volonter jylynyń jabylý rásiminde jalyndy jastarymyzdyń boıyndaǵy eń asyl qasıetterdi dáriptegen erekshe jylǵa aınalǵanyn aıta kelip, «Bul janashyrlyqqa, jaýapkershilik pen qamqorlyqqa úndegen kezeń boldy. Biz muqtaj jandarǵa qol ushyn berip, túrli qıyndyqtarmen birge kúrestik. Osylaısha adamgershilik qundylyqtardy joǵary baǵalaıtyn qoǵam ekenimizdi tanyttyq. Álemdi jaılaǵan indet qaıyrym men meıirimniń qanshalyqty mańyzdy ekenin anyq kórsetti», dedi. Prezıdenttiń bul sózi Volonter jylyn joǵary deńgeıde ótkergenimizdi aıǵaqtaıdy.
Memleket basshysynyń tapsyrmasyna sáıkes eldegi volonterlik qyzmetti damytý baǵytynda kóptegen sharýa atqaryldy. Bıyl elimizdegi volonter uıymynyń sany 673-ke jetti. 421 uıym iri qalalarda tirkelse, aýyldyq jerlerde 197 top jumys isteıdi. Kishigirim qalalarda da volonterlik toptar bar. Olardyń jalpy sany – 55.
Aımaqtarǵa jeke toqtalar bolsaq, Qaraǵandy oblysynda 113 volonterlik top tirkelgen. Osylaısha bul oblys respýblıka boıynsha volonterler uıymy sany boıynsha kósh bastap tur. Odan keıingi satyǵa qostanaılyqtar jaıǵasty. Oblysta 102 eriktiler uıymy bar eken. Aqtóbe oblysy alǵashqy úshtikte (96). Respýblıkanyń barlyq oblysynda kórsetkish mundaı joǵary emes. Máselen, Jambyl, Soltústik Qazaqstan oblystarynda nebári 9 uıym jumys isteıdi. Al Túrkistan oblysynda 11 volonterlik qaýymdastyq bar eken.
Elimizdegi volonterlik uıymdardyń baǵyty da ár alýan. Volonterlik toptar bilim berý, janýarlardy qorǵaý, tótenshe jaǵdaı kezinde kómek qolyn sozý, izdeý, medısınalyq járdem berý, jalǵyzbasty qarııalar men ardagerlerge, muqtaj otbasylarǵa qamqorlyq kórsetý, sporttyq, ekologııalyq, qaıyrymdylyq sharalar, merekeler uıymdastyrý baǵyttary boıynsha mashyqtanǵan. Joǵaryda aıtylǵan 673 volonterlik toptyń 248-i muqtaj otbasylarǵa arnap kıim-keshek, turmystyq zattar jınap, qaıyrymdylyq sharalaryn uıymdastyrýmen aınalysady. 23 uıym patrıottyq baǵytta jumys isteımiz dep kórsetken, al 19 top bilim salasynda eńbek etip júr.
Bul toptar Aqparat jáne qoǵamdyq damý mınıstrligi bazasynda resmı tirkelip, olarmen tyǵyz qarym-qatynas túzgen. Mınıstrlik atalǵan uıymdardan bólek, 55 myń qazaqstandyqtyń volonter ekenin de habarlap otyr. Volonterlerdiń jasy da alýan. 16-24 jas aralyǵyndaǵy eriktilerdiń úlesi 13,8 paıyz, al 25-28 jastaǵylar 10,5 paıyz. 29-34 jas aralyǵyndaǵy azamattar volonterlerdiń 22,4 paıyzyn qurasa, 35-44 jastaǵylar 20,4 paıyzdy qurap otyr. 45-54 jastaǵy eresekter de belsendilik tanytýda. Olardyń úlesi 22,2 paıyz. El arasynda «kúmis volonterler» atalyp ketken egde jastaǵy eriktiler de bar. Volonterlerdiń 10,5 paıyzyn qurap, olar da belsendi top ekenin dáleldep otyr.
Osy arada, bulardan bólek, tótenshe jaǵdaı kezinde stýdenttik toptar, dostar men otbasy músheleri ýaqytsha birlesip, ózderi turatyn eldi mekenderde indetpen alǵy shepte kúresip júrgen qyzmetkerlerge qolǵabys etkenin de aıta ketelik.
Salada erler men áıelder úlesinde de aıyrmashylyq kóp emes. Volonterlerdiń 50,3 paıyzy er adam bolsa, 49,7 paıyzy – áıelder.
Jalpy, qaı elde bolsyn volonterlerdiń jumys baǵyty uqsas. Olar kóbine mesenattar men úlken qorlardan kómek alyp, kraýdfandıngke, ıaǵnı halyqtyń qoldaýyna júginedi. Elimizdegi tótenshe jaǵdaı kezinde belsendi toptar áleýmettik jelilerde habarlandyrý jasap, bankte esepshot ashyp, halyqtyń jumylýyn surap, máseleni sheship jatady. Buǵan mysal da kóp. Úıinde órt shyǵyp, bir túnde 5 qyzynan aıyrylǵan Sıter otbasyna halyq jumylyp, páter alyp bergen-di. Maqtaaraldaǵy sý tasqyny, Arystaǵy jarylys kezinde el eriktileriniń qyzmeti aıyryqsha kórindi.
Eriktilerdiń eńbegi eren
Elimizdegi eriktilerdiń árqaısynyń qyzmeti jeke-jeke atap ótýge turarlyq. Máselen, Arystaǵy jarylys týraly habardy estı sala oqıǵa ornyna óz erkimen attanyp, otandastaryna qaıtarymyn kútpeı qyzmet kórsetkenderdiń biri – Evgenıı Hısmetov.
Rııasyz nıeti men eńbegin Memleket basshysy joǵary baǵalap, «Qurmet» ordenimen marapattaǵan erikti Evgenıı Hısmetov arystyqtarǵa kómek berý týraly sheshimge qalaı kelgenin bylaısha áńgimelep berdi.
– Aldymen áleýmettik jelidegi vıdeolardy kórdim. Qoldaryna balalaryn ustap júgirgen áıelderdi, abdyraǵan halyqty kórip, olarǵa kómek berýim kerek dep sheshtim. Temir jol vokzalyna bardym. Poıyzdarda oryn, satylymda bılet joq eken. Erikti ekenimdi, eshqandaı orynnyń qajet emes ekenin túsindirip, poıyzǵa otyrdym. Balqashqa deıin oryn bolmady, tambýrda bardym. Sodan keıin bir kisiniń orny bosap, Shymkentke deıin jetip aldym... Shymkentten Arysqa baratyn joldy jaýyp tastaǵan, ol jaqqa ótkizbeıdi eken. Men qalalyq ákimdikke baryp, mán-jaıdy túsindirdim. Jolda evakýasııalanǵan adamdardy kórdim, olardyń barlyǵyn qalaǵa alyp kele jatqan edi. Arysqa jetkenimde, qalanyń tas-talqany shyqqan, úıler qulap qalǵan, tipti isherge sý bolmady. Meni meshitke ornalastyrdy. Bir qyzyǵy, jarylys meshit janynda bolsa da Allanyń jerdegi úıine asa zaqym kelmegen. Tek terezeleri men esikteriniń áınegi synǵan. Al sol mańdaǵy úılerdiń kóbi qırap qalǵan.
Birinshi kezde jan-jaqtan kelgen gýmanıtarlyq kómekti túnimen bólip daıyndap, kúndiz halyqqa taratyp júrdim. Kóp balaly otbasylar men zeınetkerler kútip qalmasyn dep erte turyp, qamdanyp, tań atpastan zattardy úlestirip otyrdym. Sodan keıin meshittegi jumystarǵa atsalystym. Arysta kún óte ystyq edi. Aınalaǵa sý shashyp, qasymdaǵylarǵa da paıdaly bolýǵa tyrystym. Bir apta ótken soń sý berdi, dúkender jumysyn jalǵastyrdy. Sodan keıin jeke azamattarǵa kómektese bastadym. Qurylys jumystaryna, júk túsirýge qolǵabys ettim. Bir top jigittermen tanysyp, solarmen birlesip jumys istedik. Keıin qurylys qoımasyn maǵan tapsyrdy. Bir ózim jumys istedim. Bes qurylys kompanııasy materıaldar alyp keletin. Ol kezde Arysta 50 úı salynyp jatqan-dy. Tańǵy 8-den keshki 11-ge deıin jumys istedik. Túngi 2-den 5-ke deıingi ýaqytta qurylys zattaryn túsiretin edim. Osylaısha, 50 kún de ótti, – deıdi Evgenıı.
Memleket te múddeli
Prezıdenttiń tapsyrmasy boıynsha azamattyq qoǵamdy damytýdy basty maqsattarynyń birine aınaldyrǵan memleketimiz volonterlik toptarǵa da granttar bóledi. «Azamattyq bastamalardy qoldaý» uıymynyń saıtynda jarııalanǵan konkýrstar men granttardyń tiziminen qandaı maqsatta qarajat jumsalǵanyn anyq kórýge bolady.
Byltyr Qazaqstan – Reseı jastar forýmy ótip, eki el jastary tájirıbe almasyp, volonterlikke qatysty tanymyn keńeıtýge múmkindik aldy. Ile Memleket basshysy 2020 jyldy Volonter jyly dep jarııalandy. Kóp uzamaı jańa jylǵa jańa meje belgilenip, Volonter jylynyń naqty jospary daıyndaldy. Osy rette volonterlerdiń respýblıkalyq front-ofısi qyzmetin bastady. Jyl boıy atqarylǵan sharalar legi gazetimizde habarlanyp otyrdy. Jyl qorytyndylaý kezinde birqatar volonter «Halyq alǵysy» medalimen marapattaldy.
Bul rette elimizdegi volonterlik mádenıetti qalyptastyrý, olardyń jumysyn bir arnaǵa keltirý boıynsha tııanaqty eńbek etken Birgemiz front-ofısi týraly aıtyp ótelik. Aqparat jáne qoǵamdyq damý mınıstrligi Azamattyq qoǵam isteri komıtetiniń tóraǵasy Madııar Qojahmet 17 óńirlik ınfraqurylymnan turatyn Respýblıkalyq volonterler front-keńsesi volonterler jumysyn retteýge múmkindik ashqanyn aıtady.
– Volonterlik qozǵalystyń negizgi damýy osy qurylym arqyly retteledi. Sonymen qatar Qazvolunteer.kz onlaın platformasy iske qosyldy, onda 42 603 volonter, 3 063 uıym jáne 977 joba tirkelgen. 5 600-den astam volonter arnaıy oqýdan ótip, 50 bastamashyl top quryldy. Jalpy quny 150 mıllıon teńgeni quraıtyn 500-den astam shaǵyn grant úlestirildi, – deıdi mınıstrlik ókili.
Jyl basynda birneshe volonterdiń BUU Volonterleri qataryna tájirıbe almasýǵa jiberiletini habarlandy. Kóp uzamaı 7 qazaqstandyqtyń halyqaralyq uıymnyń qaıyrymdylyq baǵytta jumys isteıtin qurylymdarynyń qataryn tolyqtyrǵany týraly habar keldi. Gazetimizde olardyń qalaı irikteýden ótkeni, qazirgi qyzmeti men maqsattary týraly materıaldar jaryq kórdi.
BUU Volonterler baǵdarlamasynyń atqarýshy dırektory Toıly Qurbanovtyń aıtýynsha, halyqaralyq qurylym qataryndaǵy otandastarymyz jańa dúnıeler úırenip qana qoımaı, óz tájirıbelerimen bólisip, qazaqstandyq modeldi de tanytýda.
Jalpy, Volonter jylynyń pandemııamen tuspa-tus kelýi halyqqa eriktilik qyzmetiniń asa mańyzdy ekenin jete túsinýge múmkindik berdi. «Jumyla kótergen júktiń de jeńil bolatynyn» aıqyndap berdi. Eriktilikti ómir saltyna aınaldyrýǵa asyqqandar qatary tolyǵa tústi.