«Injınırıng jáne tehnologııalar transferti ortalyǵy» AQ (budan ári – QazInnovations) Qazaqstan Respýblıkasy Sıfrlyq damý, ınnovasııalar jáne aeroǵarysh ónerkásibi mınıstrliginiń qoldaýymen ınnovasııalyq granttarǵa startap-jobalardyń ótinimderin qabyldaýdyń bastalǵany týraly habarlaıdy. О́tinimderdi qabyldaý búginnen 2021 jylǵy 1 aqpannan bastap 2021 jylǵy 12 aqpanǵa deıin jalǵasady.
Alǵashqy kezeńderde ondaǵan joba 10 mıllıon teńgeden, al bir startapty masshtabtaýǵa 140 mıllıon teńgege deıin alady.
Innovasııalyq granttar berý prosesi qaıta qaralatynyn atap ótý qajet. Júrgizilgen taldaý qorytyndysy boıynsha granttyq qoldaý saıasatyn dástúrli modelden venchýrlik júıe tásilderine ózgertý týraly sheshim qabyldandy.
Tehnologııalyq damý jónindegi ulttyq agenttiktiń (TDUA) burynǵy erejelerine sáıkes iri kompanııalardyń granttyq qoldaý alý múmkindigi joǵary boldy. Alaıda, olar shaǵyn jáne orta bıznes ókilderin qarastyrmady.
Endi, aýdıtorııanyń nazary keńeıtildi jáne qazirgi modelde granttardy ShOB ókilderi men MVP (eń az ómirsheń ónim) satysyndaǵy jobalary bar startaptar ala alady. Qazaqstan aýmaǵynda ınnovasııalyq tehnologııa men kommersııalyq áleýeti bar perspektıvaly ónim jasaıdy. Bul rette, grant alýshynyń komandasynda keminde úsh bilikti maman bolýy tıis.
Sonymen qatar, qarjylandyrý úlesi artýda – ınnovasııalyq grant tehnologııany kommersııalandyrýǵa jumsalatyn jalpy shyǵystardyń 90%-yn, al jıyntyq mánde 150 mıllıon teńgege deıin jaba alady. Buryn qarjylandyrýdyń tek 50% múmkindigi bolǵan.
Jańa modelde grant alýshylar ózderine kelesi mindettemelerdi alady: grant qarajatyn ıgergennen keıin úsh jyl ishinde jobanyń jalpy somasynyń keminde 10%-yn qosa qarjylandyrýdy tartý, bul rette satý kólemi ınnovasııalyq grant somasynyń keminde 10%-yn quraýy tıis. Sondaı-aq memlekettik resýrstardy josyqsyz paıdalanýdy boldyrmaý maqsatynda grant alýshylar tarapynan mindettemelerdi sapasyz nemese ýaqtyly oryndamaǵany úshin jaýapkershilik - qarajatty keri qaıtarý jáne aıyppuldar kózdeledi.
Budan basqa, grant berý merzimi aldyńǵy formatta 83 jumys kúni ishinde sheshim qabyldansa, al qazir 45 jumys kúnine deıin qysqartyldy. Qujattardy qabyldaý prosesi tolyǵymen avtomattandyrylady. Saýalnamalardy qaraý, sheshim qabyldaý, jobalardy súıemeldeý jáne mindettemelerdiń oryndalýyn qadaǵalaý endi komıssııa emes, Keńes – QazInnovations janyndaǵy alqaly organ bolady. Keńes pen komıssııanyń negizgi aıyrmashylyǵy – turaqtylyǵy, quzyrettiligi jáne mentorlyq kómek kórsetý múmkindigi. Keńesti eń aldymen ınnovasııalyq ekojúıeniń ózin damytýǵa múddeli kommersııalandyrý jáne ınvestısııalaý tájirıbesi bar táýelsiz otandyq sarapshylar quraıdy.