Mine, endi, birneshe kúnnen soń anamyz Nurbúbi Jumaǵulqyzy Medeýova 90 jasqa keledi. Bárimiz de jumyr basty pendemiz ǵoı, onyń ústine kópshiliktiń qurmetine bólengen aıaýly anamen bir shańyraq astynda uzaq jyl tútin tútetip kelemiz. Árıne urpaq ósirip, keler kúnderge úmitpen qarap ǵumyr keshken soń ǵazız jannyń uzaq jasaýynda qandaı qupııa-syr jatyr dep te oıǵa berilemin.
Aıtqandaı, men osy úıdiń kenje kelinimin. Meniń aldymdaǵy abysyndarym da óte bir jaqsy adamdar bolyp kezikti. Alty kelin anaý-mynaý kúıki tirshilikte túsinbestiktiń qamytyn kıip, bir-birimen eshqashan júz shaıysqan emes. Men ony osy qutty shańyraqqa kelin bolǵan kúnnen bastap jaqsy bilemin. Osy syılastyqtyń bir ushy ónegeli otbasynyń máýeli báıteregine aınalǵan Nurbúbi anamyzdyń tálim-tárbıesinde jatsa kerek. Bylaıǵy jurtqa qaıdam, ene degennen góri ol kisini óz basym ana dep aıtýdy jaqsy kóremin, óıtkeni, júrekke jaqyn ári yńǵaıly.
Iá, álgi oıyma qaıta aınalyp soǵaıyn, ómirdegi bir adam bastan ótkerýge tıisti barlyq qıynshylyqty kórgen, sonaý asharshylyqtyń ashy dámin tatqan. Uly Otan soǵysynyń aýyrtpalyǵyn ıyǵymen kóterip, soǵystan keıingi qıraǵan sharýashylyqty qalpyna keltirýge atsalysqan. Sonymen, anamyzdyń osynsha uzaq jasaýynyń syry nede? Sirá, birden jaýap berý kim-kimge de ońaı bola qoımas. Onyń ústine sonshama ómir aýyrtpalyǵyna shydap júrip, dúnıege on perzent ákelgen qaısar minezin qalaısha aıtpasqa. On perzent! Búgin toqsannyń tórine shyqqan anamyz on perzentinen órgen otyzdan astam nemeresi men otyzdan astam shóberesiniń ortasynda mańdaıy jarqyrap, júzinen nury tógilip, áýletimizdiń altyn dińgegindeı japyraq jaıyp, mamyra-jaı tirlik keship jatqan jaıy bar. Iá, kúlli Jetisý, onyń ishinde Qarasaı aýdany, Qaskeleń men Shamalǵan ózenderiniń ortasyn mekendegen dúıim elge Medeýovter áýleti jaqsy tanys.
Atamyz О́mirjan Medeýuly da osy óńirdiń týmasy. Kórgeni kóp, el-jurttyń qoshemetine bólengen úlken júrekti azamat edi. Bertinde, 2000 jyldyń basynda dúnıeden ótti. О́z baýyrynan taraǵan ul-qyzdaryna tálimdi tárbıe berdi, bireýdiń ala jibin attamaıtyn adal, shynshyl bolýǵa úıretti. Al kelinderin týǵan qyzdaryndaı erkeletti.
Enem men atamnyń dál Uly Otan soǵysy júrip jatqan tusta úılenip, shańyraq qurǵandary da óz aldyna taýsylmaıtyn bir shejire. Ol kisi 1941 jyly Almatydaǵy pedýchılısheni támamdady. Sodan bastap týǵan jeri burynǵy Voroshılov kolhozy, qazirgi Jandosov aýylynda taban aýdarmaı 34 jyl ustazdyq qyzmet atqardy. Elýinshi jyldardyń basynda Almatydaǵy Qazaq pedagogıkalyq ınstıtýtyn syrttaı oqyp taýysty.
Nurbúbi anamyzdyń uzaq jylǵy eńbegi laıyqty baǵalandy. Qazaqstan Respýblıkasy halyq aǵartý isiniń úzdigi atanyp, «Eren eńbegi úshin» medalimen marapattaldy. Reseı Federasııasynyń «Velıkaıa Ekaterına» ordenine ıe boldy. Keýdesine «Ardaqty ana» altyn juldyzyn jarqyratyp taqty. Taǵdyr ony atpal azamat О́mirjan Medeýulymen tabystyrdy. О́mirjan ata Uly Otan soǵysynyń ardageri. Qandy maıdanda has batyrlarsha shaıqasty. Atamyz soǵys aıaqtalǵannan keıin qıraǵan sharýashylyqty qalpyna keltirý jumystaryna belsene aralasty. Shamalǵan aýyldyq keńesiniń tóraǵasy, qazirgi Qarasaı aýdandyq atqarý komıteti tóraǵasynyń orynbasary boldy. Odan soń Shamalǵandaǵy tutyný qoǵamy mekemesinde 30 jyl abyroıly eńbek etti. Eń bastysy, Nurbúbi anamyzben alpys jyl boıy tatý-tátti ǵumyr keshti.
Endi qaıynaǵalarym men jeńgelerim jaıynda sóz aıtýdyń jóni kelgendeı. О́mirjan atam men Nurbúbi anamyzdan taraǵan olar: alty ul –Amankeldi, Esenkeldi, Úsenkeldi, Ryskeldi, Dáýletkeldi, Qydyrkeldi, tórt qyz – Hanymbúbi, Gaýhar, Gúlnar, Meıramgúl. Amankeldi aǵa joǵary laýazymdy qyzmetter istedi. Kóptegen shákirtter tárbıeledi, áli de qatardan qalǵan joq. Esenkeldi Medeýov Ońtústik Qazaqstan, Taldyqorǵan memlekettik ýnıversıtetteriniń rektory bolyp tabysty eńbek etti. Akademık atandy. Úsenkeldi Medeýov Respýblıka Parlamenti Májilisiniń depýtaty. Qydyrkeldi Almaty oblysyndaǵy Raıymbek aýdanynyń ákimi bolyp qyzmet atqarady. Al úlken shańyraqtyń tuńǵysh kelini Núken Núsipbaeva edi. Ol kisi qazir aramyzda joq. О́mirden ozyp ketti. Bárimizge aqylshy bolatyn. Esenkeldi aǵamyzdyń jary Gúlnár Jandosova. Belgili qoǵam, memleket qaıratkeri Oraz Jandosovtyń nemeresi. Hanymbúbiniń qosaǵy Moldaǵalı jezdemiz de jany jaısań adam. Úsenkeldiniń zaıyby Karıma jeńgemiz de qaıyrymdy, qazaqy salt-dástúrdi jaqsy biletin ınabatty kelin edi. О́kinishke qaraı, ol da qazir ortamyzda joq. Ryskeldi men Beıbitten ósip-óngen ul-qyzdar elimizdiń ár túkpirinde jaýapty qyzmetter atqaryp júr. Shúkirshilik, Dáýletkeldi men Rıtanyń urpaqtary da el qataryna qosyldy. Gaýhardyń qosaǵy Túgelbaı jezdemiz aýzyn ashsa júregi kórinetin azamat. Gúlnárdiń jubaıy Erkin Syǵaevtyń da orny bólek. Al Qydyrkeldi bolsa meniń otaǵasym. Jurt ony «atamnyń aýzynan túsip qalǵan aınymaǵan uly» dep ataıdy. Meıramgúldiń joldasy Shaızıdın Madııarov joǵary bilimdi kásipker. Osymen endi toqtaıyn, olardan taraǵan urpaqtary erteń anamyzdyń toqsan jyldyq mereıtoıynda jınalyp, úlken dastarqanda bas qosady. Qalǵan qyzyq sonda jalǵasady...
Toqsanǵa kelgen ardaqty anamyzǵa árdaıym amandyq tileımiz. Bizdiń berekemiz ben merekemizge aınalyp, Medeýovter áýletiniń altyn dińgegi atanyp, Alla buıyrtqan jasyn jasaı bersin!
Kúlbaǵıla MEDEÝOVA.
Almaty oblysy.