Terezeden syrtqa kóz tastasam, úıdiń mańyndaǵy saıajoldyń kóp oryndyǵynyń birnesheýi shalqasynan qulap jatyr. Jeldiń ekpininen qulaıtyndaı jeńil emes edi. Ári jerge temirmen bekitilip ornatylǵanyn óz kózimmen kórgenmin. Ne bolsa da, «Tepse temir úzetin» bir «myqtynyń» tyndyrǵan sharýasy ekeni anyq. Al anasymen serýendep júrgen baldyrǵan oryndyqty ornyna qoımaqshy bolyp bir buryshynan tartyp álek.
Qaıbir jyly oblys ortalyǵynyń kóshelerine shyny aıaldamalar ornatylǵanda buzaqylar birinen soń birin qıratyp, ıesiz qalǵan úıdiń terezesindeı qylyp edi. Bar jańanyń astan-kesteńin shyǵaratyndardyń bul essizdigine toqtaý joq. Sodan da bolar, maıysqan kóshe shamyn, tóńkerilip jatqan oryndyq pen qoqys shelegin, synǵan ne boıalǵan shaǵyn sáýlet músinderin kórsek, «Bul ne masqara?» dep keıimek túgil, nazar aýdarmaýǵa aınaldyq. Tipti qalany abattandyrý maqsatynda jańashyldyq engizilip jatsa, «Bul qansha kún turady eken?» degen oı qylań beretini belgili.
Osydan birer jyl buryn Petropavl qalasynyń ortalyq alańyna smart-oryndyqtar, Kárim Sútishev kóshesiniń boıyna shahmat ornatyldy. Kelesi kúni smart-oryndyqtardyń sol túni qıraǵany jaıly habar tarady. Qyzyljarlyqtardyń ermegine aınalǵan shahmattyń da dáýreni uzaqqa barmady. Fıgýralaryn jaý shapqandaı qyldy. Keıin shahmattardy jóndep, qaıta ornyna qoıdy. Bul joly da «Endi qansha kún turady eken?» degen suraq kókeıge oraldy. Al myna oryndyq qansha kún osylaı jatady eken degen oımen men balamdy alyp dalaǵa shyqtym. Esik aldynda birinshi kireberiste turatyn tanys apa kezdesti.
– Osynda týysym turady, soǵan kelip edim. Myna kireberistiń ishi tap-taza. Lıftiniń ishinde ilýli turǵan jarnama taqtasy sol qalpy. Tipti anyqtama qyzmetteriniń telefon nómirine deıin jazyp, ilip qoıypsyńdar, – dedi.
– Oǵan nege tańdandyńyz?
– Bizdiń kireberistiń aǵash esigin syndyryp, qabyrǵaǵa súıep qoıdy. Syrtqy esik temir bolǵasyn ǵana shydap tur. Tazalyq jaıly aıtqym da kelmeıdi.
– Esikti kim syndyrsa, soǵan jóndetpeısizder me?
– Syndyrǵan adamdy izdep jatqan eshkim joq. Esik qabyrǵaǵa súıeýli kúıi birneshe kún turdy. Sosyn osy jazda aýyldan kóship kelgen bir aqsaqaldyń balasy jóndep, qaıta ornatty. Qazir tártipti álgi aqsaqal qadaǵalap júr. Senderdiń kireberisterińde páter ıeleriniń ózderi turatyn shyǵar. Bizdegi páterlerde turatyndardyń toqsan paıyzy – jalǵa alýshylar, – dedi.
Sol sátte sanama sańylaý túskendeı boldy. «Bul – meniki emes, úkimettiki» degen burynǵy keńestik tutynýshylyq pıǵyl áli de túzelmeı, urpaqtan-urpaqqa aýysqan ba, qalaı? Búgingi jastardyń ishindegi bilimine emes, bilegine sengenderdiń jany ashymastyǵyna qarap, «Sonda óziń ómir súrip otyrǵan eliń de seniki emes, úkimettiki me?» dep suraǵyń keledi...
Araılym BEISENBAEVA,
jýrnalıst
PETROPAVL