Keıde qyryq jyl burynǵy estigen biraýyz sóz nemese bir ǵana oqıǵa esimizden shyqpaı, etegimizge jarmasady da júredi. Sebebi bizdi oıǵa batyryp, qyr sońyńnan qalmaıtyn sátterdi jańǵyrtyp turatyn jaıttar bar. Bul oqıǵalar bizdiń tikeleı tirshiligimizge qatysty ekeni daýsyz.
Osydan biraz jyl buryn transulttyq kompanııanyń baspasóz qyzmetine aýysqan bir jýrnalıst sol kompanııadaǵy sheteldik áriptesterimen birge Almatyǵa ushyp kelgende áýejaıda oryn alǵan keleńsiz bir jaǵdaıdy jany kúızelip jazyp edi. Ushaq keshikkendikten, jolaýshylardy kútip alǵan adam kóligimen áýejaı turaǵynda biraz turyp qalady. Shlagbaýmnan shyǵarda sol jerdegi qyzmetkerler júrgizýshiden termınalǵa tólenýge tıis aqyny tólemeı-aq ózderine 200 teńge berip ótip ketýge bolatynyn bildiredi. Bul oqıǵa sheteldikterdi de, bizdiń áriptesimizdi de tańǵaldyrǵany belgili. О́ıtkeni zańdy kassany aınalyp ótý – basqa eshbir eldiń mıyna kirip-shyqpaıtyn jaǵdaı.
Osy kúnderi Aqtóbe qalasynyń júrgizýshileri qoǵamdyq kólikterde jolaqysyn qolma-qol aqshamen tóleý tártibi joıylǵannan keıin, jumysqa degen yntasy birden azaıyp, qalada haos paıda bolǵany týraly óńirlik BAQ-tar jazyp jatyr. Onsyz da bul óńirde marshrýttyq avtobýstar men júrgizýshiler jetispeýshiligi bar. Quzyrly mekemeler bul máselege shopyrlardyń jasyryn tabys kózinen aıyrylýy sebepshi bolyp otyrǵanyn jasyrmaıdy.
Bizdi ushpaqqa eshqashan shyǵarmaıtyn kóldeneń tabys joldaryna, kóleńkeli ekonomıkaǵa da muryndyq bolyp otyrǵan da jáne onyń zardabyn shegip jatqandar da – ózimiz. Úıine, jumysyna jete almaı júrgen de – sol ózimiz. Qalalyqtardyń múshkil halin paıdalanyp qalýǵa jantalasyp jatqan da – óz taksısterimiz.
Al qoǵamdyq kólik júrgizýshileri jolaqysyn kartamen tóleýge kóshý ózderine tıimdi emes ekenin ashyqtan ashyq málimdegen. Shyndyǵyna kelsek, júrgizýshilerdiń mundaı «ereýili» Almatyda da bolǵany esimizde. Biraq osynyń bárine qaramastan, biz jaqsy ómir súrgimiz, damyǵan elde turǵymyz keledi.
Jalpy, Aqtóbe qalasyndaǵydaı jaǵdaı ońtústikti de aınalyp ótpedi. Elektrondy tólem kartalary engiziletin kezde Shymkent qalasynyń júrgizýshileri de biraz bulqyndy. Jaqynda áleýmettik jelide bir qoldanýshy mynadaı jazba qaldyrypty:
«Aǵaıyn-týysy kóp qazaq emespiz be, osydan tórt jyl buryn qaıynsińlimniń kúıeýi avtobýsqa kondýktor bolyp jumysqa kirip edi. Kólik jekemenshik bolǵan soń, kelisim boıynsha kúndik eńbekaqysy 1 200 teńge eken. Biraq bizdiń qyz 1 200 teńge degeni dushpan kóz ekenin, kúıeýiniń kúnde keshke 5 myń alyp keletinin aıtatyn. Meıli, tórt balanyń nesibesine solaı buıyrtsa, amal neshik, «ebin taýyp eki asa» degen sóz bosqa aıtylmaǵan. Kúıeý bala ózi kondýktor bolǵasyn búkil baýyrlaryn osy jumysqa tartty. Áli istep keledi. Búgin tańerteń jumysqa kelsem, avtobýs júrgizýshileri bas kóteripti degendi estidim. Dereý balalaryma qońyraý soǵyp qatynaıtyn kóliktiń joqtyǵyn aıtyp, kýrsqa barmaı-aq qoıyńdar dedim. Al júrgizýshiler narazylyǵyna kelsek, 150 myń teńge aılyqty 300 myńǵa deıin kóterýin talap etip, «Shymkent Býs» avtoparkiniń avtobýstary jumysqa shyqpady. Negizi, burynnan qujat boıynsha solaı bop kelgen».
Sóıtip qosymsha tabystan aıyrylǵan júrgizýshiler men kondýktorlar valıdatordyń isten shyqqanyn aıtyp, aqshany qolma-qol alýdy tyıa qoımaǵan. Sodan keıin qala ákiminiń tapsyrmasy boıynsha jolaqysyn tóleýge jańa tártip engizildi: eger qoǵamdyq kólikte valıdator isten shyqsa, jolaýshy tegin júredi. Buǵan karta qoldanatyn jolaýshylar qýanǵanymen, júrgizýshiler men kondýktorlarǵa unamaǵan kórinedi.
Osy jýyrda Almatynyń eń ádemi shatqaldarynyń biri Almaarasanǵa jol tarttyq. Demalys kúnderi karantındik shekteýlerinen mezi bolǵan, burynǵydaı shetelderge saıahattap kete almaıtyn almatylyqtardyń barlyǵy taýǵa údere kóship jatqandaı áser qaldyrady. Taýǵa qaraı aǵylǵan kólikterde esep joq. Ekologııalyq beket ornalasqan shlagbaýmda turǵan qyzmetkerler qolma-qol aqshany shytyrlatyp sanap alyp jatyr. Túbirtek joq. Bul qalaı dep, ár kólikke, adam basyna tarıf boıynsha tólep, týrızmge úlesin qosyp jatqan pende de joq.
Biraq biz ózimizdi ózimiz tonap júrsek te, áleýmettik máseleleri sheshilgen, baıyǵan memlekette turǵymyz keledi.