Talaıdyń oshaǵyna oıran salyp, erin – jerinen, balasyn anasynan aıyrǵan keshegi Uly Otan soǵysy súıekke óshpesteı etip tańba salyp ketti. Dúnıege bir keler, darııa-keýde taý músin qarııalarymyzdyń, arystaı ul-qyzdarymyzdyń janyn pıda etken fashızm qasiretiniń qara bulty seıilip, beıbit kúnniń shýaǵy qaıta jarqyraǵanyna bıyl 65 jyl tolyp otyr.
El basyna kún týyp, at aýyzdyǵymen sý iship, er etigimen qan keshken sonaý surapyl 1941 jyldyń jazynda Sultan Jaldybaev ózimen úzeńgiles dostary Qýanysh Aqsaqalov, Shamshat Esetov, Narıman Maıhanov, Álıhan О́tegenov (meniń naǵashy ákem), Tahaıyr Ospanov, Erǵazy Ybraev, Shárip Tańqaev, t.b. barlyǵy on-onbesteı bir top bozbala Qyzylorda oblysy, Qarmaqshy aýdanynyń áskerı komıssarıatyna kelip, óz erikterimen Otanyn qorǵaýǵa daıyn ekendikterin aıtyp, surapyl soǵysqa attanady. Sóıtip, jas sarbazdar tıelgen poıyz batysqa qaraı bet alady. Máskeý oblysynyń Anesınka selosyna jetip, birneshe aıdaı №118 arnaýly daıarlyq jattyǵý kýrsynan ótken olardyń árqaısysy ár tarapqa jiberiledi.
Al Sultan Jaldybaev 1942 jyldyń maýsym aıynda artıllerııalyq atqyshtar polkiniń qatarynda ataqty “Stalıngrad”, “Kýrsk doǵasy” maıdandarynda bólim, keıin vzvod komandıri bola júrip jaý jaǵasyn jyrtyp, Berlın, Kenıgsberg qalalaryn fashısterden azat etedi. Maıdandaǵy erligi úshin “Za otvagý”, “Za pobedý nad Germanıeı”, “Za vzıatıe Kenıgsberga”, “Jaýyngerlik erligi úshin” jáne t.b. medaldarmen marapattalady. Osy marapattary kúni búginge deıin ústine kıgen kıtelimen qosa Almaty qalasyndaǵy “Qazaqstan komsomoly men jastarynyń tarıhy” murajaıynda saqtaýly tur.
Atam qazaq “Dem bitpese ólim joq, Otanyń úshin otqa tús” degen. О́mirdiń esh qyzyǵyn kórmesten, qyrshynynan qıylyp, qan maıdan urys dalasynda máńgige kóz jumǵan arystarymyz qanshama. Eki dúnıede osydan ótken ókinish, orny tolmas qasiret bolmas. Sultan Jaldybaev ta atadan jalǵyz erkek kindik bolyp týyp, soǵysqa attanǵan edi. “Tulpardan – tuıaq” demekshi, urpaǵynyń kórer jaryǵy, birinshi jaratýshy ıemiz Alla taǵalanyń jazýy, qala berdi ata-baba arýaǵy qoldaǵan bolar, soǵysta alǵan eki aýyr jaraqatyna qaramastan, 1945 jyldyń qońyr kúzinde aman-esen elge oralady. Kelisimen eńbekke aralasyp, aýdandyq ishki ister salasynda qyzmet atqarady. 1946 jyly Bıbihatsha Sultanqyzymen kóńilderi jarasyp, otbasyn qurady. B.Sultanqyzy muǵalim, oqý-aǵartý salasynda biraz jyl ustazdyq etip, júzdegen shákirt tárbıelegen. Aǵaıyn-týystyń, dos-jaran, kórshi-qolańnyń aldynda abyroıy bıik, halqyna syıly, er minezdi kisi kórinedi.
Atanyń qanymen, ananyń sútimen boıyna bitken erekshe qasıetin áýleti de sezgen bolý kerek, aǵaıyn-týystyń oıyn-toıymen qatar, rý aqsaqaldary bas qosqan aǵa-ininiń májilisinde úlkender: “Bıeke, osy másele qalaı bolar eken, tóreligin aıtyńyz”, – dep onyń oı-pikirin surap, sanasyp otyrady eken. Sultan men Bıbihatsha úsh qyz, eki ul súıip, balapandaryn mápelep, tálim-tárbıe berip ósirdi. О́mirdiń ózi bir qýanysh, bir renish emes pe?! Balalary úshin orny tolmas ókinishtisi – ákeleriniń ǵumyrynyń qysqa bolyp, 56 jasynda, balalarynyń qyzyǵyn tolyq kóre almaı dúnıeden ozǵany.
Ul-qyzdary mektep qabyrǵasynda oqyp júrgen kezinde, bastaýysh synyptarda úzdik oqyǵany úshin qurmet taqtasyna ata-anasymen birge arnaıy ilinetin sýretke túsip, talaı qýanatyn. Balalarynyń jetistikterin aǵaıyn-týys, dos-jarandaryna aıtyp bir marqaıatyn. Kózi tiri bolǵanda 89-ǵa shyǵyp, nemereleriniń qyzyqtaryna toımaı, Uly Jeńistiń kezekti 65 jyldyǵyna arnalǵan nagradasyn tósine taǵyp, quryshtan quıǵan qudiretteı bolyp tórde otyrar edi-aý. Bir qýanyshtysy – ózi dúnıeden ozǵanmen, ul-qyzdarynan taraǵan nemere-shóbereleriniń búginde el qatarly ósip-ónip, eńbek etip, óz aldyna úı bolyp, urpaq sabaqtastyǵynyń jalǵasýynda. “Qamshynyń sabyndaı qysqa ǵumyrynda keıingi urpaqqa úlgi-ónege bolardaı iz qaldyrǵan ákemiz Sultannyń, anamyz Bıbihatshanyń jatqan jeri jaıly, topyraǵy torqa, jandary jánnatta bolǵaı dep Jaratqannan tileı otyryp, arýaqtaryna bas ıip, taǵzym etemiz”, – deıdi uldary Meıirhan men Ǵalymjan.
Adamzat balasynyń ózi ólgenimen, izi óshpeıtininiń aqıqaty da osy bolar.
Erkin ÁBIL, Qyzylorda oblysy.