Búgin, qańtardyń 17-si kúni tańerteń Astanadaǵy Táýelsizdik saraıynda Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti Nursultan Nazarbaev Qazaqstan halqyna kezekti Joldaýyn jarııalady. Bul týraly «QazAqparat» habarlady.
Konstıtýsııa qaǵıdattaryna sáıkes Memleket basshysy eldegi jaǵdaı men respýblıkanyń ishki jáne syrtqy saıasatynyń negizgi baǵyttaryna baılanysty jyl saıyn Qazaqstan halqyna joldaý arnaıdy. Joldaýǵa Parlament palatalarynyń depýtattary, Konstıtýsııalyq Keńes músheleri, Joǵarǵy Sot basshysy men sýdıalary, Úkimeti músheleri, Prezıdentke tikeleı baǵynatyn jáne esep beretin organ ókilderi, qoǵamdyq saıası uıym basshylary, ulttyq kompanııalar basshylary jáne taǵy basqa da shaqyrylǵan laýazym ıeleri qatysty.
Eske sala keteıik, eldiń negizgi baǵyttary aıqyndalǵan buǵan deıingi Elbasy Joldaýy 2012 jyldyń 14 jeltoqsanynda jarııalanǵan bolatyn. Elimizdiń Táýelsizdigi kúnine arnalǵan saltanatty jınalys barysynda jarııalanǵan Joldaý «Qazaqstan-2050» strategııasy qalyptasqan memlekettiń jańa saıası baǵyty» dep ataldy. Al bul jolǵy Joldaý «Qazaqstan-2050» - eldigimiz ben birligimiz, erligimiz ben eńbegimiz synalatyn, synala júrip shyńdalatyn úlken emtıhan» degen atpen jaryqqa shyqty.
Qazaqstannyń 2050 jylǵa deıingi damý baǵdary el tarıhyna nyq qadam basatyn jańa dáýirdiń kemel kelbeti bolmaq. Muny Nursultan Nazarbaev jańa Joldaýdyń kirispesinde atap ótti. Budan ári Prezıdent: «Sonyń ishindegi eń basty maqsat - elimizdi damyǵan 30 eldiń arasyna engizý. Ol máńgilik Qazaqstan jobasy. El tarıhyna nyq qadam basatyn jańa dáýirdiń kemel kelbeti bolyp tabylady», - degenge bir toqtaldy. Sondaı-aq Memleket basshysy elimiz 22 jyldyń ishinde qyrýar is tyndyrǵanyn basa aıtty. «Biz úlgili damýdyń ózindik modelin qalyptastyrdyq. Árbir otandastarymyzdyń júreginde eline degen sheksiz maqtanysh sezimin oıattyq. Qazaqstandyqtar erteńine, eldiń bolashaǵyna senimmen qaraıtyn boldy», - dedi N.Nazarbaev.
Búginde uzaq merzimdi josparlarmen kóptegen tabysty memleketter jumys isteýde. «Qazaqstandyqtar óz eli bolashaǵynyń tutqasyn myǵym ustaýy úshin «Qazaqstan-2050» Strategııasyn qabyldadyq. Búginde uzaq merzimdi josparlarmen kóptegen tabysty memleketter jumys isteýde. Máselen, Qytaı, Malaızııa, Túrkııa jáne basqa da elder bar. Jıyrma birinshi ǵasyrda strategııalyq josparlaý nómiri birinshi ereje bolyp tabylady», - dedi Memleket basshysy.
Osy oraıda Prezıdent «Qazaqstan-2050» Strategııasy jol silteıtin shamshyraq retinde elimizdiń negizgi maqsattaryn joǵaltpaı, adamdardyń kúndelikti ómiriniń problemalaryn sheshýge múmkindik beretinine nazar aýdardy. Bul turǵyda jyl saıyn el azamattarynyń ál-aýqatyn arttyrýǵa yqpal jasaıtynyn jetkizdi. «Strategııa - ol kúnnen kúnge, jyldan jylǵa elimiz ben qazaqstandyqtardyń ómirin jaqsarta túsetin naqty tájirıbe júzindegi isterdiń baǵdarlamasy»,- dedi N. Nazarbaev.
«Qazaqstannyń agroónerkásiptik kesheniniń ınnovasııalyq baǵytqa kóshýin qamtamasyz etý mańyzdy», - dep málimdedi Elbasy kelesi kezekte.
Taǵy bir aıtatyn jaıt, shaǵyn jáne orta bıznes 2050 jylǵa qaraı Qazaqstannyń jalpy ishki óniminiń elý paıyzyn shyǵaratyn bolady.
«Biz úshin jalpy ishki ónimniń energııa qamtymdylyǵyn eki esege deıin tómendetý mańyzdy. Sonymen qatar, 2050 jylǵa qaraı shaǵyn jáne orta bıznes Qazaqstannyń jalpy ishki óniminiń elý paıyzynan kem bolmaıtyn ónim shyǵarady. Eńbek ónimdiligi bes esege ósip, búgingi 24,5 myń dollardan 126 myńǵa deıin jetýi kerek. Bul qarapaıym másele emes», - dedi N. Nazarbaev.
Elbasy sonymen qatar, 2050 jylǵa qaraı negizgi áleýmettik damý naqty ındıkatıvtik sandarmen bekitilgenin atap ótti. «Bizge jan basyna shaqqandaǵy jalpy ishki ónim 4,5 esege arttyryp, búgingi 13 myń dollardan 60 myń dollarǵa jetkizý kerek. Qazaqstan orta taptyń ókilderi basym elge aınalatyn bolady», - dedi Memleket basshysy.
«Qazaqstan 2050» strategııasy eldigimiz ben birligimiz, erligimiz ben eńbegimiz synalatyn, synala júrip shyńdalatyn úlken emtıhan. Memleket basshysynyń sózine qaraǵanda, halyq arasynda júrgizilgen saýalnamaǵa sáıkes el turǵyndarynyń 97 paıyzy áleýmettik ahýaldyń turaqtylyǵyn jáne onyń jyl ótken saıyn jaqsara túskendigin ataǵan.
«Búginde Otanymyzdyń osy jyldarda qol jetkizgen jetistikteri árbir azamattyń ulttyq maqtanyshy boldy dep aıtýǵa bolady. Qýatty, kúshti memleketter ǵana uzaq merzimdi josparlaý men turaqty ekonomıkalyq ósimmen aınalysady», - dedi N.Nazarbaev.
Elbasynyń paıymynsha, «Qazaqstan-2050» strategııasy barlyq salany qamtıtyn jáne úzdik ósimdi qamtamasyz etetin jańǵyrý joly dep bilýimiz kerek. «Ol eldigimiz ben birligimiz, erligimiz ben eńbegimiz synalatyn, synala júrip shyńdalatyn úlken emtıhan. Strategııany múltiksiz oryndap, emtıhannan múdirmeı ótý - ortaq paryz, abyroıly mindet bolyp tabylady», - dedi Qazaqstan Prezıdenti.
«Elimizdiń qazirgi zamanǵa saı alǵashqy ýrbanızasııaly ortasy Astana men Almaty, ári qaraı Shymkent pen Aqtóbe qalalary bolmaq», - dep málimdedi Elbasy Nursultan Nazarbaev Qazaqstan halqyna arnaǵan kezekti Joldaýyn jarııalaý kezinde. Memleket basshysynyń paıymynsha, ýrbanızasııanyń jahandyq úderisine oraı qalalyq turǵyndar úlesi búgingi 55 paıyzdan 75 paıyzǵa deıin jetýi boljanady. Qalalar men eldi mekenderdi sapaly joldar, kóliktiń barlyq júrdek túrleri qosyp jatatyn bolady.
«Al salaýatty ómir saltyn ustaný men densaýlyq saqtaý salasyn damytý qazaqstandyqtardyń ómir súrý jasyn seksen jastan da asyrýdy qamtamasyz etetin bolady. Qazaqstan medısınalyq týrızmniń eń jetekshi Eýrazııalyq ortalyǵynyń birine aınalady. Aldyńǵy qatarly ulttyq bilim berý júıesin qalyptastyrý aıaqtalady. Bizdiń elimiz álem elderi arasynda turǵyndary úshin eń qaýipsiz, eń jaıly el bolady. Beıbitshilik pen ádilettilik, turaqty damý, ádil sot tóreligi, tıimdi quqyqtyq qamtamasyz etý - bular damyǵan elderdiń negizi», dedi N. Nazarbaev.
Qazaqstannyń resýrstaryna, energııaǵa, azyq-túligine, ındýstrııalandyrýdyń ónimderine suranys arta túsedi. Qazaqstannyń álemniń damyǵan otyz eliniń qataryna enýi josparyna toqtalǵan Elbasy: «Meniń tapsyrmam boıynsha, Úkimet osy másele boıynsha tujyrymdamanyń jobasyn ázirledi. Jalpy, bul qujat maquldandy. Atap aıtqanda, búgingi Joldaýdaǵy tapsyrmalardy eskere otyryp, pysyqtalǵannan keıin, qujat naqty bekitiletin bolady. Kóptegen boljamdar boıynsha aldaǵy 15-17 jyl Qazaqstannyń aýqymdy serpilisi úshin múmkindikter terezesi bolmaq. Osy kezeńde biz úshin syrtqy qolaıly orta saqtalady», - dedi. Bul turǵyda Prezıdent Qazaqstannyń resýrstaryna, energııaǵa, azyq-túlikke, ındýstrııalandyrýdyń ónimderine suranys arta túsetindigin atap ótti.
Qazaqstandyqtar eń uzaq ómir súretin elderdiń qataryna qosylatyn bolady. Búgin Prezıdent N. Nazarbaev Qazaqstan halqyna jyl saıynǵy Joldaýy barysynda osylaı málimdedi.
«Qazaq tili búginde ǵylym men bilimniń, ınternettiń tiline aınaldy. Qazaq tilinde bilim alatyndardyń sany jyl ótken saıyn kóbeıip keledi», - dep málimdedi Elbasy. Endi eshkim ózgerte almaıtyn bir aqıqat bar! Ana tilimiz Máńgilik Elimizben birge Máńgilik til boldy. Qazaq tilin daýdyń taqyryby emes, ulttyń uıytqysy ete bilgenimiz jón», - dep málimdedi ol.
Munaı men gaz óndirýdiń múmkin bolatyn ssenarııin túpkilikti anyqtaýymyz qajet. «Qazaqstannyń eń damyǵan álemniń otyz eliniń qataryna qosylý tujyrymdamasy aldaǵy jumysymyzdyń basym baǵyttary retinde belgilengen. Biz soǵan oraı, birqatar baǵdar boıynsha birneshe mindetterdi sheshýge tıispiz. Birinshiden, ınnovasııalyq ındýstrııalandyrýdyń trendin jetildirip, kúsheıtýge tıispiz. Men Úkimetke Údemeli ınnovasııalyq ındýstrııalandyrý baǵdarlamasynyń ekinshi besjyldyǵyna jospar ázirleýdi tapsyrdym. Birinshi besjyldyq bıyl aıaqtalady. Atqarylǵandar az emes, kemshilikter de joq emes. Sol úshin biz bul baǵdarlamadaǵy olqylyqtardy túzep, ındýstrııalandyrýdyń basymdyqtar sanyn shekteýge tıispiz», - dedi N. Nazarbaev.
Bul rette Elbasy ekonomıkanyń dástúrli óndirýshi sektoryndaǵy tıimdiligin arttyrýdyń mańyzdylyǵyn atap ótti. «Bul bizdiń básekelestiktegi shynaıy basymdyǵymyz. Degenmen, bizge kómirsýtekterdi óndirý men óńdeýde jańa qadamdar qajet. Bul rette munaı men gaz, taý ken ónimderiniń eksporttyq áleýetiniń saqtalýy da qamtylýy shart. Munaı men gaz óndirýdiń múmkin bolatyn ssenarııin túpkilikti anyqtaýymyz qajet. Bizge aǵymdaǵy ýaqytta qansha, perspektıvada qansha qajet?», dedi Memleket basshysy.
Elbasy Úkimetke 2015 jyldyń 1 shildesinen azamattyq qyzmetshilerge eńbekaqy tóleýdiń jańa modelin jasap, engizýdi tapsyrdy. «Ol eńbekaqynyń densaýlyq saqtaý qyzmetkerlerinde - 28 paıyzǵa, bilim berý qyzmetkerlerinde - 29 paıyzǵa, áleýmettik qorǵaý salasy qyzmetkerlerinde 40 paıyzǵa deıin artýyn qamtamasyz etýi tıis», - dedi Memleket basshysy.
«Álemniń damyǵan 30 eliniń qataryna qosylýdaǵy umtylysymyzdy eki kezeń arqyly júzege asyrý qajet. Birinshi kezeń 2030 jylǵa deıingi kezeńdi qamtıdy, onda XXI ǵasyrda «múmkindikter kózin» paıdalanyp, jańǵyrtý serpilisin jasaý kerek», - dep málimdedi Elbasy.
Qazaqstan geologııalyq barlaý salasynda álemdik naryqqa shyǵýy kerek. Elbasy Joldaýda Qazaqstannyń keni áli de tıisti deńgeıde barlanbaǵanyn, búgingi qolda bardyń barlyǵy jerdiń betki jaǵyndaǵy ken ekenin alǵa tartty.
«Osynyń ózi Qazaqstannyń jalpy baılyǵy, keni búgingiden birneshe esege joǵary ekenin bildiredi. Bul salaǵa sheteldik ınjınırıngtik kompanııalardy tartý mańyzdy. Bul úshin bizdiń zańnamalarymyz jetile túsýi shart. Jalpy, bizdiń dástúrli salalar boıynsha jeke josparlar qamtamasyz etilgeni lázim», - dedi N. Nazarbaev.
Jastardyń orta tehnıkalyq bilim alýynyń memleketpen kepildendirilgen júıesine kóshýdi qarastyrý qajet. «Aldaǵy 2-3 jylda dýaldi tehnıkalyq kásibı bilim berýdegi ulttyq júıeniń ózegin qalyptastyrý kerek. Perspektıvada jastardyń orta tehnıkalyq bilim alýynyń memleketpen kepildendirilgen júıesine kóshýdi qarastyrý qajet», - dep atap ótti Prezıdent.
«Úkimetke bıylǵy jyldyń 1 maýsymyna deıin osy másele boıynsha naqty usynystardy engizýdi tapsyramyn»,- dedi ol.
Úkimet jeke sektorǵa berilýi tıisti kásiporyndardyń tizbesin anyqtaýy tıis. Bul týraly búgin Qazaqstan halqyna jyl saıynǵy dástúrli Joldaýyn arnaǵan Elbasy Nursultan Nazarbaev aıtty. «Úkimet «Samuryq-Qazyna» qorymen birlesip, memleket qatysýyndaǵy barlyq kompanııalarǵa saraptama júrgizýi, jeke sektorǵa berilýi tıisti kásiporyndardyń tizbesin anyqtaýy tıis», - dedi ol. Mundaı jumystar barlyq memlekettik sektorda júrgizilýi tıistigin basa aıtqan Memleket basshysy: «Aǵymdaǵy jyldyń birinshi toqsanynda 2014-2016 jyldarǵa arnalǵan jekeshelendirýdiń keshendi jospary qabyldanýy tıis», - dedi.
Nursultan Nazarbaevtyń paıymynsha, Qazaqstanda ekonomıkalyq yntymaqtastyq jáne damý uıymynyń keıbir standarttaryn engizý kerek.
«Men ekonomıkalyq yntymaqtastyq jáne damý uıymynyń keıbir standarttaryn engizý maqsatyn qoıyp otyrmyn. Ol Tujyrymdamada kórsetiletin bolady», - dedi búgin Elbasy Qazaqstan halqyna jyl saıynǵy Joldaýynda. Memleket basshysy óz sózinde atalǵan uıymdaǵy memleketterdiń ındıkatorlary álemniń damyǵan otyz eliniń qataryna ený boıynsha Qazaqstannyń bazalyq baǵdary bolyp tabylatynyn atap ótti.
«Máńgilik El - ata-babalarymyzdyń san myń jyldan bergi asyl armany. «Qazaqstan-2050» - Máńgilik Elge bastaıtyn eń abyroıly, eń mártebeli jol», - dep málimdedi Elbasy Nursultan Nazarbaev.
Sáken Maılybaı.
Derekkóz: QazAqparat.