О́zgerister kóz aldymyzda ǵoı. Keıde keıbir qubylystar eriksiz tańdandyrmaı qoımaıdy. Máselen, keshe kásipkerlikke talpyný qandaı edi, búgin qandaı. Aıyrmashylyǵy jer men kókteı bolyp ketkendigi baıqalmaı qalmaıdy. Memleket tarapynan shaǵyn jáne orta bıznesti qoldaýdy odan saıyn keńeıtýge basa kóńil bólinýi bul býynda jańarý-jańǵyrýlar jalǵasy tolassyz bola túspektigin kórsetedi. Normatıvtik-quqyqtyq bazany qalyptastyrý, bıznesti tekserýge birneshe márte moratorıı jarııalaný, nesıelendirilýge qomaqty qarjy bóliný, salyqtyq júkteme tómendetilý baǵytyndaǵy sharalar óndiristi óńirde de osynaý qozǵalystyń qanat jaıýyna qolaıly múmkindikter týǵyzyp jatyr.
Qaraǵandyda ótken oblys kásipkerleriniń kezekti forýmynda, mine, osyndaı jaılarǵa quptaýshylyq bildirilýmen birge, bıznestiń tolǵaqty máseleleri áńgime ózegine aınaldy. Aımaq basshysy Serik Ahmetov oǵan qatysýshylar aldynda kásipkerlik qyzmettiń sońǵy jyldarda ekonomıkanyń naqty sektoryndaǵy orny salmaqtana túskenin ataı kelip, ýaqyt talabyna baılanysty jańa mindetterdi sarapqa saldy.
Qazir óńirdegi shaǵyn jáne orta bıznestiń 41 myńnan astam sýbektilerinde 173 myń adam eńbek etedi. Bul — atalǵan salaǵa ekonomıkalyq jaǵynan belsendi turǵyndardyń 20 paıyzy qamtylyp otyr degen sóz. Ásirese, bertindegi jyldardan beri isker toptardyń óndiristi de ıgere bastaýy umtylystyń qandaılyq deńgeıge kóterilgenin tanytarlyq jáıt. Munyń ózi kásipkerlikti qarjylaı qoldaýdyń arqasy. Keıingi eki jylda berilgen 30 mlrd. teńge nesıe arqyly kóptegen kásipker isterin shıratyp áketti. Buǵan qosa “Damý-Aımaqtar”, “Damý-О́ndiris” jáne “Damý-Qoldaý” baǵdarlamalary aıasynda olarǵa iri jobalardy iske asyrý úshin 6 mlrd. teńge bólinýi erkin qımylǵa jol ashty.
Jalpy alǵanda óńirlik bıznestiń damýyna múmkindik keńeıip keledi. Bul rette aldaǵy bes jylǵa arnalǵan údemeli ındýstrııalyq-ınnovasııalyq damý baǵdarlamasy boıynsha oblysta 76 mlrd. teńgeni quraǵan 18 jobany iske asyrý soǵan úlken serpin bermek. Sonyń ishinde máshıne jasaý salasynyń qaıta jańǵyrtylýy kásipkerlerdi belsendilikti kúsheıtýge tartady. Osy oraıda ónerkásiptik kompanııalar tóńireginde shaǵyn jáne orta bıznes kásiporyndaryn qurýdy ulǵaıtýǵa “Bıznestiń jol kartasy—2020” baǵdarlamasyn atqarýǵa, qazaqstandyq úlesti arttyrýǵa qatysty máseleler jan-jaqty talqylandy. “Arselor Mıttal Temirtaý” kompanııasynyń 55 mıllıon dollarǵa jáne “Qazaqmys” korporasııasynyń 5,5 mlrd. teńgege oblys kásiporyndaryna tapsyrystar berýi úlken jaýapkershilik. Ony tolyq ıgerý senimdi áriptestikti qalyptastyrady. Sondyqtan talap bıik bolýy kerektigi basa ataldy.
Forýmda “Samuryq-Qazyna” UÁQ” AQ-tyń qarjy ınstıtýttaryn jáne damý ınstıtýttaryn basqarý jónindegi dırektory Baqytjan Sarkeev málim etkendeı, qordyń qatysýymen oblysta 3 joba iske asyrylýda. Ol óz sózinde shıkizattyq emes sektordaǵy IJО́ ósimin arttyrý arqyly ekonomıkany ártaraptandyrýǵa jáne modernızasııalaýǵa yqpal etý baǵytynda júrgizilip jatqan is-sharalardy jan-jaqty baıandap berdi. “Qazaqstannyń damý banki”, “Damý” kásipkerlikti damytý qory” AQ basqarmalary tóraǵalary Ǵalı Esqalıev, Bolat Muqyshev kásipkerlerge qoldaý jasaýǵa baǵyttalǵan sharalardy ortaǵa saldy.
Forýmǵa qatysýshylar “Indýstrııalyq-ınnovasııalyq damý”, “Qazaqstandyq úles”, “Bıznestiń jol kartasy – 2020 kásipkerlikti damytý joldary”, “Kedendik odaq – ekonomıkalyq damýdyń quraly”, “Energııamen qamtamasyz etý jáne energııany únemdeý”, “Ákimshilik kedergilerdi tómendetý” seksııalary jumysynda pikir almasyp, ózderin tolǵandyrǵan máseleler mánine qanyqty.
Aıqyn NESIPBAI. QARAǴANDY.