Zańdy jattap alǵanymen «A» korpýsyndaǵylardyń bári birdeı biliktilik talaptaryna tolyq sáıkes kele aldy ma?

О́tken jyly memlekettik qyzmetshilerdiń jańa qurylymy qoǵamdyq ómirge qadam basyp, «A» jáne «B» korpýstary degen ataýǵa ıe boldy. Sondaı-aq, sol ótken jyldyń mamyr aıynda «A» korpýsyna úmitkerler arasynda testik tásilmen irikteý júrgizilip, atalmysh konkýrstyń ekinshi kezeńinde áńgimelesý túrin­degi synaq ótkizilgeni málim. Sodan soń arada kóp ýaqyt ótpeı sy­naqtan súrinbegender kadr rezervine qabyldanyp, olardyń deni «A» korpýsy laýazymyna taǵaıyndaldy. Mine, memlekettik basqarý júıesinde osyndaı ózgeristerdiń jasalǵanyna da ekinshi jylǵa aýysyp barady. Sondyqtan da búginde olardyń alǵashqy aıaq alystary qandaı degen saýalǵa Batys Qazaqstan oblysynda jańa mindetterin atqarýǵa kirisken bas­qarýshylyq deńgeıdegi mem­­­lekettik qyzmetshilerdiń mysa­lynda jaýap izdegendi jón kórdik. Elbasy «A» korpýsy qatyp qalǵan kadrlyq qurylym emes ekenin, onyń udaıy jańartylyp otyratynyn, ári qajet bolǵan jaǵdaıda oǵan tıisti taldaý­lar jasaý kerektigin aıtqan. Prezıdent N.Nazarbaevtyń 2013 jylǵy 10 jel­­toqsandaǵy «A» korpýsynyń mem­­lekettik ákimshilik laýazym­da­­ryna qoıylatyn arnaıy bilik­tilik talaptaryn bekitý týraly» Jar­lyǵy Elbasynyń osy naqty oı-pikiriniń dálelindeı áser qal­dy­rady. Osy Jarlyqqa sáıkes arnaıy biliktilik talap­tarynyń eń bas­­­ty­la­ryn – mem­lekettik ákim­shilik laýa­zym ıele­riniń bilimi men jumys óti­li bo­ıynsha talaptar­y quraıdy. Iаǵ­nı Jarlyqqa sáıkes olardyń memlekettik jáne memlekettik emes uıymdarda tıisti jumys ótili, son­daı-aq memlekettik basqarý, qarjy jáne quqyq salalary boıynsha joǵary bilimderi bolýy qajet. Osy turǵydan kelgende Batys Qazaqstan oblysynyń Qaratóbe jáne Tasqala aýdandaryna kadr­lar rezervinen ákim bolyp taǵa­ıyndalǵan Ashat Shaharov pen Sanjar Álıevter biliktilik talaptaryna sáıkes keledi dep oı túıýge bolady. Ras, óńir turǵyndary ara­synda kásibı sportshyny ákim etip qoıǵany qalaı dep aıran-asyr tańǵalyp júrgender de bar. Alaı­da, olar A.Shaharovtyń Turar Rys­qulov atyndaǵy Qazaq ulttyq eko­nomıka ýnıversıtetin jáne Re­seı Prezıdenti janyndaǵy Mem­le­kettik qyzmet akademııasyn aıaq­ta­ǵanyn bile bermeıtin sekildi. Biz arnaıy jýrnalıstik issa­parmen shalǵaıdaǵy Qaratóbe aýda­nynda bolǵanymyzda jańa bas­shynyń adamdarmen qarym-qatynasy men ishki mádenıetine turǵyndardyń rıza ekenine kóz jetkizip oraldyq. Sondaı-aq, onyń bıýdjet qarajattaryn únem­di ári uqypty jumsaý jónin­degi bas­tamalary da jurtshylyq tarapynan qoldaý taýyp otyr­ǵanyn ańǵardyq. Ol Aqtóbe oblystyq máslıhatynyń depýtaty bolǵan kezde ekonomıka jáne bıýdjettik josparlaý komıssııasyna jetek­shilik jasapty. Al Tasqala aýdany ákimi qyz­metine rezervten usy­nylǵan S.Álıevtiń negizgi mamandyǵy ekonomıst-býhgalter. Ekinshi ma­man­dyǵy – zańger. Ol birneshe jyl qarjy polısııasy júıesinde qyzmet atqarǵan. Sońǵy kezde  Pre­zıdent Ákim­shiliginde istegen. Elbasynyń «A» korpýsy boıynsha qyzmetke kiriskenderdiń bastamashyl bolýy qajettigin atap kórsetkeni málim. Osy oraıda bizge San­jar Jumataıulynyń jeke bas­tamashyldyq ónegesi jaqsy áser qaldyrdy. Atap aıtqanda, ol ózi basqaryp otyrǵan óńirge ınvestısııa tartý, júndi alǵashqy óńdeýden ótkizetin kásiporyn qurý jóninde bastamashyldyq tanytýda. Buǵan qajetti jer kólemi aıqyndalyp, tek bir aýdan úshin ǵana emes, tutas­taı oblys aýmaǵy turǵyndary úshin qajetti óndiristiń jobalaý-sme­ta­lyq qujattary da jasalypty. Endeshe iske sát deımiz de. Aqjaıyqqa ózge óńirden kadr­­lar rezervi boıynsha taǵa­ıyndalǵan A.Shaharov pen S.Álıev alǵashqy qadamdaryn aǵa býyn ókilderimen kezdesýden bastapty. Atalǵan jas aýdan basshylary olarmen udaıy pikirlesip, keńesip otyrý qajet dep sanaıdy. Bul, sóz joq, qoldaýǵa da, quptaýǵa da bolatyn qadam. Áıtse de, olar muny qandaıda bir bolmasyn ishki eseppen, ózderiniń ımıdjin kóterý nıetimen emes, shynaıy kóńilmen, aq adal júrekpen jasaǵanyn qalar edik. Ári solaı isteıtinderine de senimimiz mol. «A» basqarýshylyq korpýsy quramyna kiretin memlekettik qyzmetshilerdiń aldynda turǵan basty mindetterdiń biri ótken jyly olarmen ótkizilgen keńeste Memleket basshysy arnaıy atap kórsetken – zor jaýapkershilik. Olardyń basty paryzy el men Elbasy senimin aqtaý bolyp qala bermek. Al mundaı zor jaýap­kershilik degenimiz – el-jurtpen qoıan-qoltyq aralasyp, udaıy olardyń arasynda bolýǵa umtylý, muń-muqtajdaryna nazar aýdarý desek, qatelese qoımaımyz. Áıtse de, basqarýshylyq deń­­­­geıdegi memlekettik qyz­met­­­­­­shilerdiń arasynda osyndaı zor jaýapkershilikti tereń sezi­ne bermeıtin, keıbir retterde ózi bas­qaryp otyrǵan óńir tur­ǵyn­darynan syrt, saıaq júre­tinder de kezdesip qalyp júrgenimen erik­siz kelisýge týra keledi. My­saly, Bórli aýdanynyń ákimi Marat Túsipqalıevtiń kezekti eńbek demalysynan tys kezdiń ózinde aýdan aýmaǵynda únemi bola bermeıtini jóninde jıirek estýge, sol aýdanǵa ba­ra qalǵan jaǵdaıda osyndaı kóriniske kýá bolýǵa týra kelip qalyp júr. Árıne, onyń obektıvti sebepteri bolýy, aýyryp qalýy, ota jasatýy ábden múmkin. Bul úshin aýdan basshysyna kiná taǵý da qıyn. О́ıtkeni, bul ómirde kimniń basy aýyryp, baltyry syzdamaı­dy deısiz. Degenmen, mundaı kóri­nisterdiń arakidik qaıtalanyp tu­rýy el aldyndaǵy jaýapkershilik deýge bola qoıar ma eken. Qysqasy, osy materıal­dardy jınaqtaý barysynda júrgizilgen jýrnalıstik taldaýlar men saraptamalar zańdy jattap alǵandar men ony jetik biletinderdiń bári birdeı halyqpen, el-jurtpen ortaq til tabysyp, óz isterin dóńgeletip ákete almaǵandaryn kórsetedi. Joǵaryda aıtylǵandaı, Mem­leket basshysy tarapynan «A» korpýsyn memlekettik basqarý júıesiniń býyny retinde udaıy jańartyp otyrý talabyn qoı­ǵany da aldyńǵy pikirimizdiń múldem qısynsyz emes ekendigin ańǵartatyn sekildi. Sondaı-aq, synaqta joly bolmaǵan ákimderdiń bári birdeı óz oryndaryna laıyqsyz edi dep tym birjaqty tujyrym jasaýǵa bolmaıtynyn da oqyrmandar nazaryna sala ketkendi jón kóre­miz. Kósh júre túzeledi. Men kon­kýrsqa barǵanda úmit­kerlerdiń keı­biri tek bir-eki ball ala almaı qalǵanyn bilemin. Bul qol qýsy­ryp otyrýǵa sebep emes, degen Elba­symyzdyń oıly da ornyqty piki­rin umytpaýǵa, ony udaıy nazarymyzda ustaýǵa tıispiz. Eń bastysy, synaqta súrin­gen aýdan ákimderiniń arasynda halyqpen jumys isteý daǵdylaryn jetik meńgergen, olardyń syı-qurmetine bólen­gen, buǵan deıingi jumys tájirıbesinde iskerlik qabile­timen daralanǵan, osy arqyly aýdan ekonomıkasy men má­denıetiniń damýyna eleýli yqpalyn tıgizgenderdiń bolýy ókindirmeı qoımaıdy. О́tken jylǵy synaqta joly bolmaǵan mundaı toptaǵy talantty ákimder respýblıkanyń ár aımaǵynda kez­desetinine kúmán keltirý qıyn-aq. Búgingi saraptamaǵa ózek bolyp otyrǵan Batys Qazaqstan ob­lysynyń mysalynda osyndaı súri­nip ketkenderdiń biri – Zelenov aýda­nynyń burynǵy ákimi Marat Ońǵarbekov edi desek, qatelese qoı­­maımyz. Solaı bula tursa da ótken jylǵy konkýrs talaby bo­ıyn­sha tıisti nátıje kórsete al­­maǵandar joǵaryda atalǵan Pre­zıdent Jarlyǵyna sáıkes bıyl oǵan qaıtadan qa­tysýǵa quqyly eke­­ni de atap aıtýǵa turarlyq másele. «Memlekettik qyzmet týraly» zań boıynsha memlekettik qyz­­metshiler qyzmet etıkasyn qa­tań saqtaýǵa tıis. Alaıda, yl­ǵı bylaı bola bermeıtinine erik­siz qynjylýǵa týra keledi. Bul máseleni ótken jyly «A» bas­qarý­shylyq korpýsy mem­lekettik qyz­metshilerimen keńes kezinde respýblıka Prezıdenti Nursultan Nazarbaev ta qadap, shegelep aıtqan edi.  Soǵan qara­mastan qyzmet etıkasyn saqtamaý kórinisteri kezdesip qalyp júr. О́zin oblystaǵy barlyq qyz­met pen aýyr júkti tek bir ózi at­qa­ryp júrgendeı túr kórsetip, múl­dem ýaqytynyń joq ekendigin aıtyp, ózine habarlasqandarmen tildesýden bas tartýǵa yńǵaı tanytyp turatyn laýazymdy tulǵalar da kezdesip qalady. Memlekettik qyzmet etıkasymen syıysa ber­meıtin osyndaı teris ádettiń kóri­nisin oblys ákiminiń orynbasary Al­­maz Badashevtyń boıynan kó­­rip qalǵanymyzdy jasyrǵymyz kelmeıdi. Túıip aıtqanda, «A» korpý­syndaǵylar eshqandaı da elıta emes, memleket, el, halyq qyzmet­shisi ekenin umytpasa, ári ózderine joǵary moraldyq jáne ónegelik qasıetterdi tán etse olardyń el aldyndaǵy abyroıy men bedeli soǵurlym mol bolatynyna eshqandaı kúmán joq. Elbasymyzdyń «A» korpýsyna qatysty tıisti taldaýlar men saraptamalar júrgizý kerektigi jóninde aıtqany BAQ ókilderine de qatysty sııaqty kórinedi. Son­dyqtan da jańa basqarýshylyq memlekettik korpýs qyzmeti ekinshi jylǵa aıaq basqan shaqta osyndaı bir taldaýdyń qajettigi aıqyn kórindi de turdy. Osy oıdyń jete­gimen keıbir uqqan-túıgen jýrnalıstik oı-pikirlerimizdi oqyrmandar nazaryna usynǵandy jón kórdik. Temir QUSAIYN, «Egemen Qazaqstan». Batys Qazaqstan oblysy.