Halyqpen tyǵyz qarym-qatynas jasap otyrǵan otandyq bankter úshin teńge baǵamy pálendeı qaýip týdyrmaıtyndyǵyn eske salǵym keledi. Ulttyq valıýta baǵamyna ózgeris engizý qaı memleket úshin de ońaı jasala salatyn táýekel emes. Alaıda, bul qadam el ekonomıkasy úshin ózindik paıdasy bar, adam organızmin «qan aldyrý» arqyly qalaı saýyqtyrar bolsaq, ulttyq valıýta baǵamyna ózgeris engizý arqyly otandyq ekonomıkany bir márte jandandyryp alatynymyzdy aıtqym keledi.
Apta basynda bolǵan oqıǵalar, ásirese, ǵalamtor men uıaly baılanys arqyly taralǵan jalǵan aqparattyń salqyny bizge tikeleı tıgeni ras. Desek te, biz ózimizdiń qarjylyq qorymyz ben durys jolǵa qoıylǵan banktik júıeniń arqasynda óz salymshylarymyzdy da, qarjy álemindegi áleýetimizdi de saqtap qala alamyz.
Naqty aıta keter bolsaq, «Bank SentrKredıttiń» byltyrǵy taza paıyzdyq paıdasy 3 esege ósip, jyl basynda 1,4 paıyz bolsa, bul kórsetkish jyl sońynda 4,3 paıyzǵa artyp otyr. Bul aktıvtik kiris kóleminiń artýy jáne mindetteme baǵasyn tómendetýdiń nátıjesi. Aktıvterdiń kirisi 6,8 paıyzdan 9 paıyzǵa ósse, al mindettemeler 5,8-den 5,2 paıyzǵa tómendetilip otyr. Osynyń nátıjesinde 2013 jyly nesıelik portfel kólemi 32 mıllıard teńgege artyp, jeke salymshylardyń depozıtteri 29 mıllıard teńgege ósti. Bank óz mindetindegi jalpy somasy 19 mıllıard bolatyn 3 birdeı syrtqy qaryzyn ýaqytynan buryn jaýyp, syrtqy qaryz úlesin 3 paıyzǵa tómendetip otyr. Mine, mundaı bankte bankrottyq áreket qaıdan bolady?!
Taǵy bir mańyzdy aqparatty aıta keteıin. Bizdiń banktiń aksıonerleri qatarynda Ońtústikkoreıalyq Kýkmın Bank pen Halyqaralyq qarjy korporasııasy sekildi iri aksıonerler bar. Bir ǵana koreıalyq banktiń aktıv qory 250 mıllıard AQSh dollarymen baǵalanyp otyrǵanyn eskersek, «Bank SentrKredıt» elimizdegi ómirsheń qarjy ınstıtýttarynyń biri bolyp qala beredi degen senimimiz ulǵaıa túsedi.
Alǵash arandatýshy aqparat týraly estigende áýeli renjip, sosyn tań qaldym. О́ıtkeni, óziń basqaryp otyrǵan qarjy mekemesi týraly sarapshylardyń pikiriniń ózi keıde búıirińe batyp turady. Al, ǵalamtor men uıaly qyzmetti paıdalanyp, jemisti jumys istep turǵan bank týraly jaman habar taratýshylarǵa ne deýge bolady? Tań qalǵanym, mundaı qadamdy jasaý úshin jan-jaqty oılap, belgili bir múddeniń aıasynda qımyldaıtyny belgili, al bul kimge kerek boldy eken? «Qazaq eliniń banktik júıesin kimder shaıqaltqysy keledi?» degen saýal kóńilimdi dań etti. Árıne, banktegi jumys mánerine artyq júktemeler kóbeıe bastaǵan soń, tıisti jerlerge resmı túrde hat joldap, bank basshysy retinde máseleniń qoldan jasalyp otyrǵanyn, el ishine taralǵan aqparattyń negizsiz ekenin málimdeýge májbúr boldym.
Jazyp alǵan
Qanat ESKENDIR,
«Egemen Qazaqstan».
ALMATY.