• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
Basty saıtqa ótý
О́ner 23 Qarasha, 2021

Atamnan qalǵan as

1020 ret
kórsetildi

Syralǵy sýsyn jaıynda sóz ilikse aldymen ájele­rimizdiń tobylǵymen torsyǵyn ystap, súr jaıanyń, qazynyń synyq súıegin salyp ashytqan sary qymyzy menmundalaıtyndaı. Saba toly qymyzdy sapyra shaıqap, sáske aýsa da soraptap otyratyn sát kóz aldyńa keledi. Ulysty ultymyzdyń osy bir qýatty dámge qumarlyǵy kópti súısintedi. Biraq deımiz-aý, ony ózge ult ókilderi de munsha áspettep, qadir tuta­tynyn endi ańdap otyrmyz.

Qymyz arqyly qazaq­tyń kóne keıpin, bekzada bolmysyn kórsetkisi kel­gen sýretshi Olga Kýje­len­konyń «Qy­myz quıatyn tostaǵan» natıýr­morty ult tárbıesiniń ózegi ult­tyq ta­ǵamda ekenin aıtyp tur­­ǵan­daı. Tarıh sóıledi, qyl­qalam qýattady.

Qazaqstannyń beıneleý óneriniń qalyptasý ýa­qyty Olga Kýjelenko syn­dy sý­retshilerdiń shyǵar­ma­shy­lyǵy­men baılanys­ty. Ol 1934 jyly kórkemsýret áleýe­tin top­tastyrý úr­di­si bastalǵan kezde Dne­pro­petrovskiden qa­zaq dalasyna qonys aýdardy. Almatyǵa kel­­­gen soń qalalyq, respýb­lıka­lyq jáne búkil­odaqtyq deńgeıdegi bar­lyq kór­mege qatysa oty­ryp, qala tir­shiligine belsene ara­lasty.

Sýretshi beıneleý óne­riniń barlyq janryn jazdy. 1930 jyldary – ındýs­trııalyq kompozısııalar, 1950 jyldary – tyń ıgerý týraly jumystary, kolhoz ómi­rinen sıýjetteri, 1950 jyl­­dyń sońynan bastap shyǵar­mashylyǵynda port­ret pen natıýrmort oryn aldy. Sóıtip, Olga Kýje­lenko Almaty alma­lary men keremet gúl­deriniń dańqyn shyǵardy.

Onyń natıýrmorty bir­te-birte ulttyq sıpatqa ıe bola bastady. «Qymyz quıatyn tos­taǵan» kartına­synda oıý­ly kilem fo­nyn­daǵy kompozısııa orta­synan qazaqy dóńgelek ús­teldi kóremiz. Oǵan aq das­tarqan jaıylyp, ústine temir japsyrmalar­men bezen­di­rilgen aǵash zeren, súıek sap­ty ojaý, tor­syq, kese syn­dy qazaqtyń ulttyq as úı jabdyqtaryn qoıǵan jáne pisken ádemi almalardy shashyp tastaǵan. Ústeldiń janynda oıyp órnektelgen sandyq, al onyń ústinde áshekeıli japsyrmalary men jartylaı asyl tas­tar ornatylǵan tilimsheleri bar qaıys beldik jatyr.

Sýretshi nazaryn ja­ryq­qa, kontrasqa jáne sán­dik detaldarǵa aýdaryp, osy­lar­dyń kómegimen natıýrmort zattaryn jabdyqtaıdy. Ekinshi plandaǵy kilemniń sándik fony tap-taza aq das­tarqanǵa qarama-qarsy bolyp tur. Úlken zeren shashylyp jatqan almalarmen qatar ornalasqan. Jaryq túsip turǵan dastarqannyń kóleńke jaǵyna torsyqty jasyrǵan. Jıren, qyzyl tústerdiń basymdyǵy tur­mys­tyq zattardyń jyly­lyǵyn áspetteıdi.

Kartınadaǵy detaldar­dyń qanyq boıaýmen árlenýi áldebir tynyshtyqqa tartady. Buıymdardyń sán­diligi, bezendirilýi jáne ma­te­­rıaly sýretshiniń asqan she­berligin kórsetip tur. Bul avtordyń qazaq turmysy men talaıǵy tarıhyna degen jeke kózqarasy.

Sońǵy jańalyqtar