Mádenıet! Osy sózdi kúndelikti ómirimizge baılanystyryp qoldansaq, mádenıetti, mádenıettilik, mádenıetimiz degen keń uǵymdarǵa enip ketemiz.
Elbasy sońǵy Joldaýynda elimizde osy mádenıetti damytýǵa da jańasha serpin berdi. Sol úshin de Úkimetke mádenı saıasattyń uzaq merzimdi tujyrymdamasyn ázirleýdi tapsyrdy. О́rkenıeti ozyq 30 eldiń arasynan oryn alý úshin mádenıetimiz de soǵan saı bolý kerek ekendigine Elbasy barshamyzdyń nazarymyzdy aýdardy. Sebebi, adam balasynyń atam zamannan beri talpynǵany sol mádenıettiń shyn maǵynasyndaǵy dárejesine jetý. Mádenıetti bolý, onyń belgili satysyna taban tirep, ilgeri órmeleı berý zamanymyzdyń jáne ómirdiń aldymyzǵa qoıatyn negizgi talaby. Adamnyń mádenıetti bolýy qaı kezde de mańyzyn joǵaltqan emes jáne joǵaltpaıdy da.
Sońǵy kezderde kópshiliktiń oıyna jıi oralyp júrgen, aramyzdaǵy ósip kele jatqan keıbir jastardyń boıyndaǵy birshama keleńsiz kórinister – quqyqbuzýshylyq, ártúrli qatygezdilik, ádepsizdik. Ádepsizdik degende, ásirese, qyz balalardyń boıyndaǵy tósin ashyp, kindigin baqyraıtyp, sanyn jarqyratyp, ashyqtan-ashyq qymsynbaı, qoǵamdyq jerlerde erekshe kózge túsýi. Bul kórinister bizdiń dástúrimizde ádepsizdik ekendigi atap kórsetilip, qoǵamda, buqaralyq aqparat quraldarynda syn-eskertpe aıtylyp, talqylanyp jatyr. Keleshekte osy is-sharalar nátıjesin de berer degen oıdamyn.
Degenmen, bul jerde jastardyń jas ereksheligin eskerip, birshama keshirimdilikpen de qaraıtynymyz jasyryn emes. Solaı dep bul kórinisti jastardyń arasynda atqarylatyn is-sharalardyń enshisine qaldyraıyq.
Al endi osyndaı ádepsizdik kórinisteri óner salasynda qyzmet etip júrgen qyz-kelinshekterdiń boıynan da kezdesetindigine ne joryq. Naqtylaı aıtsam, sońǵy kezderi kıeli sahnanyń tórinde, teledıdar ekrandarynda jarqyratyp ashyq qaldyryp, kórermenderdiń kóz aldyna tosyp, qarynyn, belderin ashyp qoıyp bı bılep, án shyrqaıtyn ánshilerdiń sany kúnnen-kúnge kóbeıip keledi. Sahnada turyp, ózderiniń osyndaı kórinisterin yńǵaısyz dep sanamaıtyndyǵyna janyń ashıdy. Bul qandaı ádeptilikke, qandaı mádenıettilikke jatady dep oıǵa qalasyń.
Bunyń bir sebebin elikteýshilikten izdep tabýǵa bolady. Bizdiń bir kemshiligimiz, elikteýge jaqyn turamyz ǵoı. Osylaı kórinisimen án salyp, bı bılep, óner salasynda júrgender, arnaıy oqý oryndarynda dáris alyp sahnaǵa shyqqandar bizdiń qazaqtyń atyn dúnıe júzindegi sahnalarda pash etip, óner kórsetkenderdiń, bul kúnderi aramyzda joq, halyqtyń qurmetine bólengen Kúlásh Baıseıitova, Jamal Omarova, Rahııa Qoıshybaeva, Roza Baǵlanova sııaqty óner tulǵalarynyń, qazirgi kezde kózi tiri, aramyzda bıik sahnalarda óz ánderimen halyqqa qyzmet etip júrgen, halyqtyń qurmetine bólengen Bıbigúl Tólegenova, Roza Rymbaeva, Maqpal Júnisova, Tamara Asar, Qaraqat Ábildına sııaqty óner sańlaqtarynyń ómir jolynan ónege almaǵandary ma degen oı keldi.
Qorytyp aıtqanda, óner degen qubylys – mádenıettiń bir salasy. О́ner adamdarynyń, ásirese, qyz-kelinshekterdiń, aldymen, ádepti, mádenıetti bolýlaryn aldyna maqsat etip qoıǵandary abzal shyǵar!
Batyrhan О́MIRZAQOV,
otstavkadaǵy mılısııa polkovnıgi,
Ishki ister mınıstrliginiń qurmetti ardageri.
ShYMKENT.