Jambyl jáne Vsevolod Ivanov

Tarıh qoınaýyna engen ár ǵasyrdyń ózindik ereksheligi, mańyzdy oqıǵalary bar. Ádebıet pen óner tarıhynyń jylnamasynda esimderi men shyǵarmalary hattalyp, foto-sýrettermen aı­qyndalǵan derekter jetkilikti. Babalardan qalǵan árbir jádiger – tunyp turǵan tarıh, al sýret – tarıh aınasy.

Júz jasaǵan Jambyl – ul­tynyń ǵasyrlyq shejiresi. Qazaq-keńes aqyn-jazýshylarynyń arasynda búkil Odaqqa jáne jer júzine eń alǵash esimi taralǵan Jambyl bolǵan. Shyǵarmalary fransýz, aǵyl­shyn, nemis, cheh, polıak, qytaı jáne basqada tilderge aýdarylǵan.

Buqar jyraý atyndaǵy ádebıet jáne óner mýzeıiniń basshysy Erbol Qaıyrovtyń aıtýynsha, mýzeı qorynda Jambyl men jazýshy Vsevolod Ivanovtyń birge túsken foto-sýret saqtaýly. Onyń ózindik tarıhy bar eken.

– 1936 jyly Máskeý qala­synda qazaq ádebıeti men óneriniń birinshi onkún­digi ótip, oǵan Jam­byl Jama­baev ta qatysady. Qazaq­stan­dyq ónerpazdardy Más­keý qala­syndaǵy Qazan te­mir­jol vokzalynda saltanatty túrde qarsy alady. Jambyl aqynmen kezdesýdi kópten kú­tip júrgen­derdiń arasynda jerles jazýshy Vsevolod Iva­nov ta bar edi. Ol Pavlodar ob­ly­sy Aqqýly aýdanynyń týma­sy, jazýshy, pýb­lısıst. Vok­zaldyń arnaıy zalynda otyryp, Jambyl Jabaev­pen suhbattasyp, keıin 1938 jyly «Jambyl» jáne «Án saltanaty» atty maqala jazyp, sol kezdegi «Pravda», «Izvestııa» gazetterine shyǵardy. Bul foto sol kezdesýde túsken.

Jerles jazýshy sol jyldyń tamyz aıynda Almatyǵa kelip, Beıimbet Maılın jáne Ǵabıt Músirepovpen birge «Amangeldi» fılminiń ssenarııin jazady. Endi taǵy bir qyzyqty oqıǵa. Fılm túsirilip jatqan ýaqytta Jambyl aqyn kelip tamashalaǵan eken. Sol kezde aqynnyń janyna adamdar otyra qalyp, Amangeldi Imanovtyń sarbazdary ótip jatqan ýaqytty tamashalap otyrǵan kezin túsirip, fılmge qosady. Muny bireý bilse, biri bilmes, tipti sol fılmde qolynda dombyra us­taǵan qarııanyń Jambyl ekenin de ańǵarmaýy múmkin. Bul týraly jýrnalıst, aýdarmashy Aleksandr Nazarovtyń «Per­venes kazahskogo kıno» kita­bynda jazylǵan, – deıdi Erbol Qaıyrov.