Tehnıkań qaıda, «QazAvtoJol»?

Temir tulpar ıeleri, ásirese Pavlodar – Nur-Sultan baǵy­tyn­daǵy avtobandy aq ulpa jıi basyp qalatynyn, saldarynan dit­tegen jerlerine keshigip jetetinin jıi aıtady. Jol taza­lyǵyna jaýapty mekemeler tehnıkadan tarshylyq kórip otyr ma?

Bıyl qaharly qys Pavlodarǵa aqpanda aıaq basty. Tabıǵat-Ana kommýnaldyq qyzmetke jaýapty mekemelerge járdemdesip-aq tur. Áıtpese, jylda osy ýaqytta tozǵan jylý qubyrlary jarylyp, ýaqtyly qardan tazalanbaǵan joldar jabylyp, turǵyndardyń tynyshtyǵyn buzatyn. Bosańsýǵa jol joq. Qystyń qyzyǵy men shy­jyǵy áli alda.

Jolaýshylardyń amanatyn ar­qalap, respýblıkalyq ma­­ńyzy bar joldardy kútip-us­taý­ǵa jaýap­ty «QazAvtoJol» ult­­tyq kom­pa­­nııa­sy» AQ-nyń Pav­­lo­dar ob­lys­tyq fılıalyna ha­barlastyq.

– Bıyl qysqy maýsymda Pav­lodar – Nur-Sultan baǵytynda­ǵy avtoban ázirge bir-aq ret jabyldy. Shamamyz kelgenshe qar­dy ýaqtyly tazalap, kólik qoz­ǵalysyn tejemeýge tyrysamyz. О́kinishke qaraı, jumysymyz kó­rinbeı jatady. Jol jabylǵanda shaǵym qarsha boraıtyny ras. Turǵyndar kez kelgen jaǵdaıǵa túsinistikpen qarasa degen tile­gimiz bar. Jalpy, qar basyp qa­latyn ýchaskeler árdaıym nazarda. Baıqaǵanymyz, bizdiń tehnıkalar tazalap ótken aýmaqty 10 mınýt­tan keıin qaıtadan qar basyp qa­lady. Sol sebepti tehnıkalar tań­nan keshke deıin jaǵdaıdy ba­qy­laýda ustap otyr. Oblys aýmaǵyndaǵy respýblıkalyq ma­ńyzy bar joldardyń uzyndyǵy 1 662,8 shaqyrymǵa teń. Budan bó­lek, 29 kópir jáne jol aınal­ma­larynyń, 610 sý ótetin qubyr­­lardyń jaǵdaıyna jaýap bere­miz. 25 aqpanda tústen keıin ob­lystyń barlyq aýmaǵy­na ja­bys­qaq qar túskeni belgili. Dereý bar­lyq kúsh­ti jumyldy­ryp, eki aýysym­men jumys istep, joldar ýaqtyly tazalandy. 80-ge jýyq tehnıka tartyldy. Jal­py, ıeligimizde 108 tehnıka bar. Budan bólek, jergilikti jerdegi aýyr tehnıkalary bar azamattarmen kelisimshart jasalǵanyn atap ótken jón, – deıdi ulttyq kompanııanyń oblystyq fılıaly dırektory Ermurat Nurhanov.

Qysqy maýsymda joldardy kútip-ustaýǵa 7 DEÝ jáne 5 DEP jumyldyrylýda. Byltyr teh­nıkanyń jetkiliksizdigi saldarynan qar qursaýynda qalǵan keıbir ýchaskelerde problemalar bolǵanyn jasyrmaıdy fılıal basshylyǵy. Ázirge ulttyq kompanııa qajetti tehnıkamen tolyq­taı qamtamasyz etýge qaýqarsyz sııaqty. Máseleni túpkilikti sheshý úshin qar ustaıtyn qorshaýlar­dyń salynýy da mańyzdy. Ázir­ge avtobannyń 2-3 ýchaskesinde ǵana qorshaýlar bar eken. Al­da­ǵy ýaqytta qar ustaıtyn qorshaý­lardyń sany artyp, sáıkesinshe joldaǵy jaǵdaıdyń retteletinine senim mol.

О́tken qysta aıazdyń salda- ry­nan aımaqta birqatar jolaýshylar avtobýsy jolda qalyp qoıǵan edi. Qutqarýshylar der kezinde áreket etip, eshqandaı oqys oqıǵa oryn almady. Bıyl aıaz ashýyna mingen joq. «Saqtyqta qorlyq joq» demekshi, bul iske jaýaptylar kez kelgen jaǵdaıǵa daıynbyz dep nyq senimmen otyr. Belgili bol­ǵandaı, ár DEÝ men DEP aýma­­ǵynda jylytý beketteri bar. Jol boıynda servıstik qyzmet kór­setetin oryndardyń basshylary da qıyn kezde qol ushyn sozý­ǵa ázir. Jalǵyz jolaýshylarǵa ǵana emes, kólikterge arnalǵan jy­lý bokstary qarastyrylǵan. Onda qolaısyz aýa raıy kúnderi jolda qalyp qoıǵan tehnıkalar jóndeledi.

DEÝ-61 ýchaskesiniń basshy­sy Oleg Levchenko qysqy maýsym oıdaǵydaı ótip jatqanyn aıt­ty. Dese de, tehnıkanyń jetki­lik­siz­digi baıqalatynyn jasyrmady.

– Biz «Qyzylorda – Pavlo­dar» avtojolynyń 120 shaqyrymyn, «Lenın – Aqsý» jolynyń 25 sha­qy­rymyn jáne «Lenın – Ertis» avto­jolynyń 43 shaqyrymyn kútip-ustaýǵa jaýaptymyz. Ieli­gimizde 13 tehnıka bar. Onyń altaýy – aralas jol mashınalary. Atalǵan tehnıkalardyń kóp­tigi artyq etpeıdi. Byltyrǵy qysqy maýsymǵa kóz júgirtsek, teh­nıka­lardyń jetkiliksizdigi baı­qal­dy. Basshylyq bul máseleni she­shýge ýáde berdi. Bıyl aq ulpa az tústi. Ázirge eshqandaı prob­lema joq. Byltyr jolda qalǵan eki avto­býstyń jolaýshylaryna tıis­ti kómek kórsetildi. Ýchaskede 10 oryndyq jylytý beketi bar. Ashana jumys isteıdi. Qysqa­sy, tehnıka máselesi sheshilse bol­ǵany, – deıdi O.Levchenko.

О́tken qysqy maýsymnyń qo­ry­tyndysy boıynsha oblysta 158 qar ustaıtyn ýchaske anyqtaldy. Bıyl qysqy maýsymǵa deıin bar­lyq ýchaskelerde tıisti shara­lar qolǵa alynǵan. Máselen, Aqto­ǵaı aýdanyna qarasty Mút­kenov aýyly mańyndaǵy jol ýchas­kesinde (Lenın – Ertis – Rýsskaıa Polıana avtojolynyń 79-84 sha­qyrymy) «Dendra» JShS 18 gektar jerge terek pen qaraǵash tu­qym­daryn ekken. Jańa ádis ja­byndaý (mýlchırovanııa) dep atalady. Budan bólek, Aqtoǵaı – Sholaqsor baǵytyndaǵy joldyń 55-56 shaqyrymynda uzyndyǵy 600 metrdi quraıtyn qalqan orna­tylǵan. Shaqat – Shyǵys – Shal­daı avtomobıl jolynyń 36-38 shaqyrymynda terek pen úıeńki aǵashtary otyrǵyzylǵan.

Bul salada mol tájirıbesi bar, jol salasynyń qurmetti arda­geri Amangeldi Tabaevtyń aıtýynsha, «QazAvtoJol» ulttyq kom­panııasynyń barlyq oblysty teh­nıkamen jarylqaýǵa shamasy jetedi. Dese de, barlyq másele teh­­nıkaǵa ǵana tirelmeıdi.

– Bylaı qarasaq, tehnıka­men qardy tazalaý ońaı sharýa sııaq­ty. Dese de, jol tazalaýdyń arnaıy tehnologııasy bar. Onda qaı ýaqyt­ta qandaı tehnıka qaı jerdi taza­laıtyny kórsetilgen. Borandy kúnderi joldardyń barlyǵyn qar baspaıdy. Jıi qar qursaýynda qalatyn ýchaskeler bolady. Onyń syzbasy joldy kútip-ustaýǵa ja­ýapty mekeme ókilderiniń qo­lyn­da bar shyǵar. О́kinishke qa­raı, bizde bul istiń qyr-syryna qa­nyq bilik­ti mamandar tapshy. Sal­dary­nan joldy tazalaý tehnologııasy durys qoldanylmaıdy. Bizdiń ýaqytta qazirgideı jańa teh­nıkalar bolǵan joq. Sonyń ózin­de sovhozdardaǵy tehnıkasy bar azamattarmen kelisimshartqa otyryp, joldy ýaqtyly tazalaı­tyn edik. Aıaǵymyzǵa pıma kıip alyp, kúni-túni joldyń ja­ıyn ba­­qylaýda ustadyq. Jasy­ra­ty­­ny joq, qazir joldy kútip-ustaý­ǵa ja­ýapty ma­mandar jyly ka­bı­netterinen shyq­paıdy. Jaǵ­daı­dy óz kózimen kórip, baqylaýda us­ta­­maǵandyqtan, merdigerler óz ju­my­syn shala oryndaıdy. Bul óz ke­ze­ginde turǵyndardyń shaǵym túsi­rýine alyp keledi, – deıdi A.Tabaev.

Kólik ıelerin alańdatyp otyr­ǵan taǵy bir másele – kóktaıǵaq­pen kúrestiń álsizdigi. Saldarynan kó­lik apaty jıi tirkelip, baratyn jerine ýaqtyly jete almaıtyndar kóp. Túsingenimizdeı, boran soqsa da, kóktaıǵaq bolsa da teh­nıkanyń jetkiliksizdigi aldan shyǵady. Kórshi Reseıde arnaıy araqashyqtyq bekitilip, ár ýchas­kede joldy tazalaýǵa tehnıkalar saqadaı saı turady deıdi ol jaqqa jıi qatynaıtyn júrgizýshiler. Bizge de osyndaı ádis qoldaný kerek shyǵar.

Osylaısha, «QazAvtoJol» kom­­panııasy óz dármensizdigin teh­nıka­lardyń jetispeýshiligimen, aýa raıynyń jıi qubylýymen ja­syrǵysy keletin syńaıly. Úlken joldyń aty úlken jol. Bul jerde kólik aǵyny ýaqyt ót­ken saıyn kóbeımese, azaımasy anyq. Turǵyndar jolǵa jaýapty kásip­oryn óziniń aldaǵy jumys strategııasyn ózgertip, joldardy turaqty túrde tazalap otyrýdyń ádisin, júıesin oılap tabýǵa tıis degen pikirde.

Pavlodar oblysy