Sportty damytýdyń bes basym baǵyty

Is-sharaǵa Premer-Mınıs­trdiń orynbasary Eraly Toǵ­janov, Prezıdent Ákimshiliginiń mem­lekettik ınspektory Janat Iskakov, Mádenıet jáne sport mı­nıstr Dáýren Abaev, Parlament Se­naty men Májilisiniń depýtat­tary, qoǵamdyq keńes ókilderi, jergilikti atqarýshy organdardyń, uıymdardyń basshylary, úki­met­tik emes uıymdar, zııaly qaýym ókilderi, sportshylar, jattyq­ty­rý­shylar qatysyp, óz oılaryn ortaǵa saldy.

Vedomstvo basshysy Dáý­ren Abaev jıyn barysynda eń bi­rinshi 2021 jyl sport salasynda atqa­ryl­ǵan jumystar men sportshy­lardyń jetken jetistikterine toq­taldy. Byltyrdan bastap elimizde alǵash ret sport seksııalaryna jan basyna shaqqandaǵy qarjy­landyrý ınstıtýty engizilgeni belgili. Sonyń arqasynda byltyr 162 myńnan astam bala men jasóspirim sport seksııalaryna tegin qatysqan. Sport seksııalaryn ashýǵa memleketten 6 mlrd teńge qarjy bólingen.

«Sonymen qatar memlekettik bilim berý uıymdarynyń muǵa­lim­derine sabaqtan tys sporttyq dárister júrgizgeni úshin bazalyq laýazymdyq jalaqydan 100 paıyz mólsherinde qosymsha aqy tóleý júıesi engizildi. Dene shynyqtyrý jáne sport salasyndaǵy maman­dandyrylǵan mektep pen kolledj qyzmetkerleriniń jalaqysy 25 paıyz ósti. 2023 jylǵa deıin jalaqy jyl saıyn kóbeıtilip, 2023 jylǵa qaraı bul ósim 100 paıyzdy quraıdy. Sportshylardyń dopıngke qarsy zerthanasy men Ulttyq dopıngke qarsy orta­lyq­tyń, dene shynyqtyrý jáne sport boıynsha respýblıkalyq oqý-ádistemelik jáne taldaý orta­lyǵynyń basqarýshy jáne negizgi qyzmetkerlerdiń jalaqy mólsheri laýazymdyq jalaqydan 100 pa­ıyz ósti. Bilim berýdiń barlyq deńgeıindegi dene shynyqtyrý sabaqtarynda «Qazaq kúresi», «To­ǵyzqumalaq» jáne «Asyq atý» ult­tyq sport túrleri mindetti kom­ponent retinde engizildi», dedi D.Abaev.

Sondaı-aq mınıstr byltyr sala­matty ómir saltyn nasıhattaý aıasynda respýblıka boıynsha 27 myńnan astam buqaralyq-sport­tyq is-shara ótkizilgenin atap ótti. Oǵan jalpy sany 1,5 mln adam qatysqan bolsa, onyń 900 my­ńy aýyldyq jerlerde. 2021 jyl­dyń qorytyndysy boıynsha qazaq­standyq sportshylar túrli deńgeıdegi 474 halyqaralyq jarysta baq synap, ártúrli dáre­je­degi 632 medal jeńip alǵan. Al respýblıka aýmaǵynda 51 halyqaralyq jarys ótkizilgen.

Jıyn barysynda Dáýren Abaev 2022 jyly mınıstrliktiń aldynda turǵan bes ózekti mindet tur­ǵa­nyn aıtty. Onyń eń birinshisi já­ne qazirgi tańdaǵy eń mańyzdysy – sport ınfraqurylymynyń bol­maýy.

«Qazirgi tańda respýblıka boıynsha jabyq sport ǵıma­rat­tarynyń sany óte az. El boıynsha eń jaǵdaıy nashar Túrkistan jáne Almaty oblystary, sondaı-aq Nur-Sultan jáne Shymkent qalalary bo­­lyp tur. Al eń qolaıly jaǵ­daı Pavlodar, Qaraǵandy jáne Batys Qazaqstan oblystarynda baı­qa­lady. Alaıda, bul óńirlerde de ın­fra­qurylymnyń tapshylyǵy seziledi.

Ekinshi mindet – buqaralyq sport­ty damytý, onyń ishinde memle­kettik sporttyq tapsyrysty durys oryndaý. Prezıdent osy baǵyt bo­ıynsha naqty tapsyrma berdi. Bul – azamattardyń áleý­met­tik kóńil kúıin jaqsartýdyń eń utymdy joly.

Úshinshi – jattyqtyrýshylardy, tóreshilerdi jáne sport ardagerlerin qamtamasyz etý. Júrgizilgen tal­daý boıynsha elimizde joǵary bilik­ti jattyqtyrýshylardyń jetispeý­shiligi anyqtaldy. Munyń basty sebebi – jalaqynyń azdyǵy. Búginde eńbekaqy tóleý júıesine sáıkes biliktiligi ortasha deńgeıdegi sanaty joq jattyqtyrýshynyń jalaqysy 63 myń teńge.

Tórtinshi – ulttyq sport re­zer­vin daıarlaý. Ulttyq qurama komandalardyń quramyn laıyqty oryn­basarlarmen qamtamasyz etpeı, úlken jetistikterge jetý múmkin emes. Bul úshin búginde bar­lyq alǵyshart bar, buǵan jas­tar qurama komandalarynyń álem chem­pıonattaryndaǵy, Azııa chempıo­nat­taryndaǵy, Álem kýboktar­yndaǵy nátıjeleri dálel bola alady. О́sip kele jatqan jastardyń sporttyq ále­ýeti joǵary jáne biz olardy na­zardan tys qaldyrmaýymyz kerek.

Besinshi –  sporttyq medısınaǵa tıisti kóńil bólý. Búginde Almaty qala­syndaǵy dopıngke qarsy zert­hananyń WADA akkredıtteýin qaıtarý boıynsha jumystar josparly túrde júrgizilýde. 2021 jyly elimizde dopıngke qarsy erejelerdi buzýdyń 41 jaǵdaıy anyqtaldy», dedi mınıstr.

Premer-Mınıstrdiń oryn­basary Eraly Toǵjanov Olımpıada rezervin daıarlaýdyń birtutas júıesin qurý kerek ekenin aıtty. «Olımpıada rezervin daıarlaýdyń birtutas júıesin qurý ýaqyty keldi. Bul salada túbegeıli is-shara qabyldaý qajet. Mınıstrlik, Ulttyq olımpıada komıteti, ákimdikter, ǵylymı ınstıtýttar men federasııalar sportshylardy daıarlaý barysynda ózderiniń mindetteri men rólderin anyq túsinip, olardy tııanaqty oryndaýy tıis. Osy jumysty úılestirý – mınıs­tr­liktiń basty mindeti. Olım­pıada rezervin daıarlaý qyzmetin naqty deńgeılerge bólip, árbir deń­geı úshin tıisti normatıvterdi, kórset­kishterdi, jaýapty uıym­dardy jáne qarjylandyrý kózderin anyqtaý qajet», dedi vıse-premer.

Jıyn barysynda Qazaqstan boks federasııasynyń atqarýshy dırektory Maratbek Myqtybekov, Gımnastıka federasııasynyń prezıdenti, kórkem gımnastıkadan ulttyq quramanyń bas jattyq­tyrýshysy Álııa Iýsýpova, aýyr atletıkadan erler ulttyq qura­ma komandasynyń  bas jattyq­tyrýshysy Nurjan Smahanov, Qazaq Batyry jekpe-jek akademııa­sy­nyń negizin qalaýshy Qanat Alın, Soltústik Qazaqstan oblysynyń «Qýanysh» voleıbol klýbynyń dırektory Qaıyrbek Hamzın sóz sóıledi.