Bıylǵy jyldyń alǵashqy 4 aıynda elimizdiń ishki jalpy óniminiń ósý deńgeıi osyndaı
Qazaqstan daǵdarystan keıingi damýdyń qarqyndy baspaldaǵyna qadam basty. Dúnıe júziniń dýaly aýyz sarapshylarynyń aıtýynsha, jahandyq qarjy-ekonomıkalyq daǵdarystan shyǵynsyz shyǵyp qana qoımaı ótken jyly ishki jalpy ónimniń (IJО́) birshama ósimine qol jetkizgen birden bir memleket Qazaqstan Respýblıkasy bolyp otyr. Álem tanyǵan reformator, Elbasy Nursultan Nazarbaev óziniń bıylǵy Joldaýynda “Álemdik qarjy-ekonomıkalyq daǵdarys ekonomıkanyń ósý qarqynyna yqpal etti, biraq bizdiń damýymyzdy toqtatqan joq. Jınaqtalǵan ekonomıkalyq áleýet sońǵy úsh jyldyń asa qıyn daǵdarystyq shaıqasynda bizge turlaýlylyqty qamtamasyz etti. Biz tótep berdik. Endi biz 2020 jylǵa deıingi Damý strategııasyn oryndaýǵa kirisemiz” dep atap kórsetken bolatyn.
Burnaǵy kúni “Nur Otan” halyqtyq-demokratııalyq partııasynyń Tóraǵasy Nursultan Nazarbaevtyń tóraǵalyǵymen ótken partııanyń Saıası keńesi bıýrosynyń kezekti otyrysynda Memleket basshysy bıylǵy jyldyń alǵashqy 4 aıynda elimizde IJО́-niń ósý deńgeıi 7,6 paıyzdy quraǵanyn atap kórsetti. Aqıqatyn aıtsaq, bul – úlken jetistik, Qazaqstannyń bolashaqtaǵy damý qarqynynyń qarymyn aıqyndaıtyn tuǵyr. Búkil Eýropa jabylyp, jahandyq qarjy-ekonomıkalyq daǵdarystan keıin resessııaǵa ushyraǵan Grekııa, Portýgalııa sııaqty damyǵan elderdi tórt aıaǵynan turǵyza almaı jatqanda, Qazaqstannyń osyndaı jetistikke qol jetkizýi shyndyǵynda da qýanarlyq qubylys.
Eshteńe ózdiginen ózi bola qalmaıtyndyǵy haq. Sonda biz mundaı ekonomıkalyq beriktikke qalaı qol jetkizdik? Daǵdarys daýyly ekonomıkamyzdy shaıqaltqan sonaý bir kúnderde tuńǵysh Prezıdentimiz Nursultan Nazarbaev ýaqyt tynysyn tap basyp, ómir ahýalyn kúni buryn boljaıtyn kóregendigine tánti etken edi. Qarjy daǵdarysynyń eń bastapqy satysy ıpotekalyq qıyndyqtar elimizde endi sezile bastaǵan kezde Memleket basshysynyń tapsyrmasymen Úkimet ekonomıkanyń eń osal salalaryna úlken memlekettik qoldaý kórsetti. Eń birinshi, bankterge memlekettik resýrstar arqyly qoldaý kórsetilip, olardyń sheteldik qaryzdardy ósirmeýine jaǵdaı jasady. Sóıtip, qazaqstandyq bankterdiń bedeli men ótimdiligi saqtaldy. Kelesi kezektegi qadamda, memleket mol qarjy quıý arqyly táltirektep turǵan jyljymaıtyn múlik rynogyna qan júgirtti, úleskerler problemasyn sheshýde batyl qadam jasady. Qarjy-ekonomıkalyq daǵdarys jaǵdaıynda bir de bir el úleskerler problemasyn oılaýǵa da ýaqyt tappady. Elbasy óziniń el múddesin bárinen bıik qoıatyn qasıetine basyp, aldanyp qalǵan úleskerlerdiń múddesin sheshýdi memleket moınyna aldy. Úshinshiden, elimizdiń barlyq aımaqtarynda azyq-túlik qaýipsizdigi qamtamasyz etilip, áleýmettik mańyzy bar birinshi kezektegi azyq-túlik túrleri – astyqtyń, ósimdik maıynyń, untaqtalǵan súttiń mol qory jasalyndy. Qoryta aıtqanda, 2007-2008 jyldary ekonomıkamyzdy turaqtandyrýǵa memleket 540 mlrd. teńge qarjy quıdy. Sodan keıin Elbasy Úkimettiń aldyna daǵdarystyń elimizdegi áleýmettik-ekonomıkalyq ahýalǵa tıgizetin keri áserin barynsha jumsartý jáne aldaǵy sapaly ekonomıkalyq ósý jaǵdaıy úshin qajetti 5 basym baǵytty qoldaý mindetin qoıdy. Atap aıtqanda, qarjy salasyn turaqtandyrýǵa, jyljymaıtyn múlik rynogyndaǵy problemalardy sheshýge, shaǵyn jáne orta bıznesti qoldaýǵa, agroónerkásip keshenin damytýǵa, ındýstrııalyq-ınnovasııalyq jáne ınfraqurylymdyq jobalardy júzege asyrýǵa Ulttyq qordan 10 mlrd. AQSh dollary (1 trln. 200 mlrd. teńge) bólindi. Reformatorlyq rýhta jasalǵan osyndaı ıgi qadamdar Qazaqstan ekonomıkasyn qaterden saqtap qana qoıǵan joq, sonymen birge onyń búgingi joǵary qarqyndy damýyna jaǵdaı jasady.
Seısenbi kúni ótken Úkimet otyrysynda da elimizdiń bıylǵy jyldyń alǵashqy 4 aıynda qol jetkizgen osy jetistigi atap kórsetildi. IJО́-niń 4 aıda 7,6 paıyzdy qurap otyrǵandyǵyn aıta kelip, Premer-Mınıstr Kárim Másimov Úkimet músheleriniń aldyna jańa úlken mindet qoıdy. Biz qol jetkizgen osy jetistikterimizdi shyńdaı otyryp, 2010 jyldyń qorytyndysynda IJО́ ósiminiń 7 paıyz deńgeıin qamtamasyz etýimiz kerek, dedi Úkimet basshysy.
Iá, Qazaqstan daǵdarystan keıingi damý jylyn jaqsy bastady. Elimizdi ındýstrııalandyrýdyń besjyldyq josparynyń alǵashqy jylyndaǵy bul jetistik Memleket basshysy belgilegen 2020 jylǵa deıingi damý strategııasynyń sózsiz oryndalatyndyǵyna kepildik berse kerek.
Jylqybaı JAǴYPARULY.