Altyn-valıýta qory qomaqty

Qazir Úkimet ishki naryqty qajetti ónimdermen qamtamasyz etý jáne jalpy áleýmettik-eko­no­mıkalyq ahýaldy turaqtan­dyrý úshin jumys istep jatyr. Pre­zıdenttiń Úkimetke halyq­tyń ál-aýqatyn arttyrýdy, al Ulttyq bankke qarjylyq turaq­tylyqty ornatýdy tapsyrǵany belgili. Osyndaı qysyltaıań sátte halyqaralyq rezervtiń qa­jet­tiligi jáne turaqtylyǵy erek­she mańyzǵa ıe bolmaq. Aqpan­nyń basynda bizdiń eldiń halyq­aralyq rezervi 33,4 mlrd dollar­dy quraǵan. Bul soma 2020 jyl­dyń qańtarymen salystyrǵanda 13,8 paıyzǵa kóp.

«COVID-19 pandemııasynan týyndaǵan daǵdarysqa qara­­mastan Qazaqstannyń altyn-valıýta qory aıtar­lyq­taı kóbeıgen. Kúrdeli ekonomıkalyq kezeńde altyn-valıýta qory ekonomıkanyń ne­giz­gi qutqarýshysy bolyp sana­la­dy. Mundaı qor 2012-2013 jyl­­dar­daǵy álemdik daǵdarys kezinde ahýaldy retke keltirý úshin qoldanyldy. Al 2014 jylǵy «sank­sııalyq» daǵdarys­tan keıin teńge kýrsyn turaqtan­dyrý maq­satyndaǵy ınterven­sııaǵa paıda­lanyldy. Dál sol kezeńde qor rekordtyq mánde tó­mendedi, jalpy 2012 jyldan beri azaıa bastaǵan edi. Inter­ven­sııanyń basym bóligi 2014-2015 jyldary jasaldy. Ol kezde netto-satylym 22,4 mlrd jáne 12,7 mlrd dollardy quraǵan edi», dep jazady Ranking.

Sońǵy ýaqytta altyn-valıýta qorynda altyn úlesi arta túsken. Eger 2013 jyldyń qańtarynda halyqaralyq rezervtegi basym úlesti sheteldik valıýtadaǵy aktıvter ıelenip, altyn úlesi nebári 23,3 paıyz bolsa, qazirgi jaǵdaı 2013 jylǵa múlde qarama-qaıshy deýge bolady.

Ranking málimetinshe, 2022 jyldyń qań­tar aıynda altyn úlesi 66,4 pa­ıyz­ǵa jetken. Asa qundy al­tyn­dy daǵdarys sátindegi strate­gııa­lyq aktıv dep baǵalaýǵa bolady. Onyń ústine, sarapshylar aldaǵy ýaqytta altyn baǵasy tek qana óse beredi dep boljaıdy. Qazir bul asa qundy metaldyń 1 ýnsııasy 1,9 myń dollarǵa baǵalanady jáne bul – rekordtyq kórsetkish. 2016 jyldyń qańtarynda altynnyń bir ýnsııasy 1 myń dollarǵa ǵana baǵalanýshy edi. Al 2000 jyldardyń bas kezinde tipti 300 dollardan aspaǵan.

«Qazirgi qıyn ahýaldy eskerer bolsaq, portfel quramynda altyn úlesin arttyrý saıasaty óte ońtaıly bolmaq. Rezervti negizinen altynmen jasaqtaý qazir jappaı beleń alýda. Mysaly, altyn AQSh rezerviniń 66,2 paıyzyn, Germanııada – 66,2, Italııada – 62,9, Fransııada – 58,3, Nıderlandta 55,7 paıyzdy quraıdy. Altyndy belsendi túrde satyp alýdyń nátıjesinde sońǵy 10 jylda Qazaqstan altyn qory boıynsha 15-orynǵa kóterildi. Qazir Qazaqstannyń altyn-valıýta qorynda 385,3 tonna altyn bar. Munyń basym bóligi sońǵy on jylda tolyqtyrylǵan. 2012-2021 jyldary Ulttyq bank 320,4 tonna altyn satyp aldy. Eń kóp satyp alynǵan kez 2018 jylǵa tıesili – 50,6 tonna», dep jazady zertteýshiler.

Árıne, munyń barlyǵy eldiń ekonomıkalyq erteńine qatysty senim uıalatady. Degenmen qorǵa tolyǵymen súıenip almaı, meılinshe ekonomıkany árta­raptandyrý jáne óndiris kólemin arttyrýǵa jumys isteý basym saıasatqa aınalýy tıis dep sanaıdy sarapshylar.

Aqpannyń sońynan bastap geosaıası ahýal ýshyqqaly beri Ulttyq bank belsendi ıntervensııa júrgizip, teńge kýrsyn turaqtandyrýǵa tyrysyp jatyr. Sonyń ózinde valıýta kýrsy 510 mańaıynda. Sońǵy birer kúnnen beri 504-ke deıin nyǵaıdy. Teńge kýrsyn ustaý úshin Ulttyq bank aqpanda 273 mln dollar satsa, naý­ryzda 422 mln dollar jumsady. Osylaısha, jalpy kólemi 695 mln dollarǵa ıntervensııa jasaldy. Álbette, az aqsha emes jáne munyń bári joǵaryda aıtyp otyrǵan altyn-valıýta qorynan alynady. Biraq ekonomıkalyq sarapshylardyń aıtýynsha, úlken masshtabpen alǵanda munshama qarjyny jaǵyp jiberý qorǵa asa zalalyn tıgizbeıdi. О́ıtkeni aqpannan beri ıntervensııa úshin jumsalǵan qarjy kólemi búkil altyn-valıýta qorynyń 2 paıyzyn ǵana quraıdy.

«Sol turǵydan alǵanda, altyn-valıýta qory arqyly eldiń syrtqy rezervi qomaqty kúıinde qala bermek. Al aqpannyń basynan beri Ulttyq bank júrgizgen valıýtalyq ıntervensııa somasy eldiń qarjylyq ornyqtylyǵyna zııanyn tıgizbeıdi. Onyń ústine teńge kýrsynyń da ıkemdiligi altyn-valıýta qoryn paıdalana otyryp syrtqy shoktardy erkin eńserýge yqpal etti», dep jazady Tengenomika kanaly.