Nurıla О́ztúrik: Mustafany máńgi saǵynamyn

– Taekvondo sheberimen eń alǵash qalaı kezdesip edińiz?

– Seni osy suhbatyń arqyly alysta qalǵan sol sátti esime tú­siresiń. Mustafa Mıýnhenge qo­naqqa kelgende, onymen alǵash ret kezdestim. Ol meni únemi aıaldamada kútip turatyn. Únemi keshki asqa shaqyratyn, sózi, júris-turysy asa mádenıetti jigit boldy. Shynymdy aıtsam, osyǵan deıin ondaı mádenıetti adamdy kezdestirgen emespin. Sol úshin bul kúnderi ony saǵynamyn, saǵy­ny­shym sheksizdikke jalǵasady. Oǵan aıtar syrymdy kúnge, tún­ge aıtamyn. Eger bireý menen «Dúnıede sheksiz ári uzaq ne bar?»  dep surasa, men «Ol – saǵynysh» dep jaýap berer edim.

– Mustafa О́ztúrik eń alǵash taekvondo mektebin ashqan qa­zaq­tyń biri. Sol mektepterdiń qazirgi jaǵdaıy qalaı?

– Meniń bilýimshe, onyń jat­tyqtyrý mektepteri Qazaqstannyń birneshe qalasynda ashylǵan bolatyn. Al qazir sol mektepter tý­raly eshteńe bilmeımin, ony kim­derdiń ashqany, jumystary qa­laı júrip jatqany, qazirgi jaǵ­daıy degenderden múlde ha­barsyzbyn. О́ıtkeni eshkim biz­ge aqparat bermeıdi. Eger kúıeýim irge tasyn qalaǵan sol taek­vondo mektepteri týraly aq­pa­rat ala alsam, tóbem kókke jet­kendeı qýanar edim. Sebebi ol mektepti ashýǵa Mustafa bar kúsh-qýatymen, erik-jigerimen, qala berdi júregimen kirisken edi. Men úshin Mustafanyń ár istegen isi qym­bat hám qasterli.

– Ol kisi kezinde «Altaı» atty fılmniń ssenarııin ózi ja­zyp, bas rólin ózi oınapty, bul kı­nony qaıdan kórýge bolady?

– Siz aıtyp otyrǵan «Altaı» atty fılm 1987 jyly Túrkııanyń Ystanbul qalasynda túsirilgen, eger ınternetten izdeseńiz, taba alasyz. Bul da Mustafanyń artyna qaldyrǵan bir eńbegi.

– Marqum aǵamyz Qazaqstan men Túrkııanyń qarym-qaty­na­syna aıryqsha yqpal etken tulǵa boldy degendi estidik...

– Durys aıtasyz, Mustafa eki eldiń prezı­dentteriniń kezdesýine, ekijaqty iskerlik qatynas ornatýyna óz úlesin qosa bildi. Tipti eki el bas­shylarynyń kezdesip, jınalys­tar ótkizýine de sebepker boldy. Bul jóninen ol óziniń eliniń aldyndaǵy azamattyq paryzyn óteı aldy.

– Jıyrma jyldan astam Ger­manııada turyp jatyrsyzdar, el­ge qaıtý josparyńyz bar ma?

– Iá, men kóp jyldardan beri Germanııada turyp kelemin. Osynda úırenip qaldyq. Musta­fa ekeýmiz osynda shańyraq kóterip, balalarymyzdy ósir­dik, tárbıeledik. Mustafa atajurtymyz Qazaqstanǵa baryp, sonda turǵysy keldi. Biraq Alla­nyń basqa ornalastyrýy bar ekenin kesh bildik.

– Turyp jatqan elderińiz sizderge nesimen unaıdy?

– Maǵan bul jerdiń halyqqa jasaıtyn kómegi men ishki tár­ti­bi kóbirek unaıdy. Bul elde muq­taj jandarǵa arnaıy kómek beriledi, ár adamda medısınalyq saqtandyrý bar. О́mir súrýge yń­ǵaıly, qoǵam ádiletti.

– Balalaryńyz nemen aınalysyp jatyr?

– Ulym Nazırbek sýretshi bo­lyp jumys isteıdi. Al úlken qyzym Násilıhan ánshi, kompozıtor. Eki balanyń anasy. Kishi qy­zym Asylıhan Mıýnhendegi patenttik mekemede menedjer mamany.

– Kúıeýińizdiń ólimi týraly shyndyq áli tolyq ashylmady ma?

– Bar shyndyqty Alla ǵana biledi dep oılaımyn. Onyń ólimi týraly árkim ártúrli aıtyp jatady. Biraq shyndyq ashylǵan kúnde de, endi eshkim ony tiriltip bere almaıdy ǵoı. Medısınalyq saraptama ony ýlanǵan dedi. Biraq onyń ómirden ótýiniń ózi eshkim sheshe almaıtyn jumbaq kúıinde qaldy.

– Mustafa О́ztúriktiń oryn­dal­maǵan armandary bar ma?

– Mustafanyń armany óte kóp edi. Tipti ol keı armanyn jú­zege asyrý úshin ózin tártip­ke baǵyndyryp, eńbek etti. Bir­aq oryndalmaǵan armany áli de kóp bolatyn. Amal ne?! Aınala­syn­daǵylarǵa qolushyn bergendi jany qalaıtyn. Keıingi kúnderi eline qyzmet etý týraly kóp aıtyp júrdi, adamdardy baı, kedeı dep bólmeıtin qasıeti de bar edi.

– Eýropadaǵy qazaqtarda ana tilin umytý qaýpi joq pa?

– Ana tili – ana sııaqty. Anany eshqashan umytýǵa bolmaıdy. Germanııadaǵy qazaqtar túrikshe, qazaqsha sóıleıdi. Qazaq mádenıetin damytý qoǵamy da biz turatyn qalada ornalasqan.

– Sizshe Otan degen qandaı uǵym?

– Balalarym qaıda bolsa, meniń Otanym sonda.

Áńgimelesken

Dúısenáli Álimaqyn,

«Egemen Qazaqstan»