Konstıtýsııalyq Keńes sheshimine túsinikteme

О́ziniń qorytyndysynda Konstıtý­sııalyq Keńes Zań jobasynyń Respýb­lıkasy Prezıdentiniń «Jańa Qazaqstan: jańarý men jańǵyrý joly» atty Qazaq­stan halqyna Joldaýynyń aıasynda ázir­lengenin atap ótti.

Keńestiń pikirinshe, usynylǵan sharalar qoǵamnyń tez transformasııalanýǵa baǵyt alǵan kezeńinde júrgizilip jatqan reformalardyń berik saıası-quqyqtyq irgetasyn qalaýǵa arnalǵan.

Zań jobasymen Memleket basshy­synyń ókilettikteri naqtylanǵan, Par­lamenttiń, máslıhattardyń róli nyǵaı­tylǵan, bul «halyq únine qulaq asatyn memleket» tujyrymdamasyn tabysty iske asyrýdyń mańyzdy faktoryna aınal­maq. Jańǵyrtylǵan prezıdenttik bas­qarý nysanynyń qurylymy bılik ınstıtýttarynyń ońtaıly teńgerimin qamtamasyz etedi.

Konstıtýsııalyq Keńestiń paıymdaýynsha, birqatar ózgerister men tolyqtyrýlar bıliktiń zań shyǵarýshy (ókildi) tarmaǵyn qaıta formattaýǵa baǵyttalǵan. Bular memlekettiń kúshti parlamenttik mádenıeti men ınstıtýsıonaldyq turaqtylyǵyn arttyrady.

Senat pen Májilisti qurýdyń jańa tár­tibine oń baǵa berildi. Májilis saılaýynda aralas saılaý júıesin engizý ýaqyt talabynan týyndaıdy. Sondaı-aq, bir mandatty aýmaqtyq saılaý okrýgi boıynsha saılanǵan Májilis depýtatyn saılaýshylardyń keri qaıtaryp alý quqyǵy da oryndy engizilgen. Par­lamenttiń Prezıdenttiń qol qoıýyna zań­dy usynýy; Senattyń Májilis qabyl­daǵan zańdardy maquldaý nemese maquldamaý quqyǵy; Úkimetke konstı­týsııalyq qundylyqtarǵa qater tón­diretin jaǵdaılarda zań kúshi bar ýaqyt­sha normatıvtik quqyqtyq aktilerdi qabyl­daýǵa quqyq berý jáne basqalar da ýaqyt talabynan týǵan ózgerister.

Respýblıkalyq bıýdjettiń atqarylý sapasyna parlamenttik baqylaý kú­sheı­tildi.

Konstıtýsııalyq Keńes jergilikti meml­ekettik basqarý jáne ózin-ózi basqarý kepil­dikteri kúsheıtilgenin atap ótti. Oǵan oblystar, respýblıkalyq mańyzy bar qalalar jáne astana ákimderin taǵaıyn­daýdyń jańa tártibi kýá. Sonymen qa­tar, Respýblıka Prezıdentiniń atalǵan ákim­derdiń aktileriniń kúshin joıý nemese qoldanylýyn toqtata turý quqyǵy joıyldy.

Keńes óz qorytyndysynda ólim jazasyn joıýdy, Adam quqyqtary jónindegi ýákildiń konstıtýsııalyq mártebesin kúsheı­týdi, prokýratýra týraly jeke kon­stı­týsııalyq zań qabyldaýdy adam quqyq­taryn qorǵaý salasyndaǵy progressıvti ózgerister dep atap ótti.

Konstıtýsııalyq Keńes Konstıtý­sııalyq Sotty qurýǵa oń baǵa berdi. Kon­stıtýsııalyq Sotqa ótinish sýbek­tileri qataryna azamattardy, Bas Prokýror men Adam quqyqtary jónindegi ýákildi qosý ádil jáne quqyqtyq memleket qurýdaǵy mańyzdy qadam bolatynyna erekshe nazar aýdardy. Bundaı qadam tejemelik ári tepe-teńdik júıesin, azamattardyń konstıtýsııalyq quqyqtaryn qorǵaýdy ınstıtýsıonaldy túrde nyǵaıtady dep sanaıdy.

Jer men tabıǵı resýrstardyń menshik ıesi halyq ekendigi týraly normany naqty bekitý bolashaqta osy turǵyda ár túrli túsinýlerge jol bermeıtin bolady.

Osy oraıda, Konstıtýsııalyq Keńes «Qazaqstan Respýblıkasynyń Konstı­týsııasyna ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» Zań jobasy Konstıtýsııada belgilengen talaptarǵa sáıkes dep sanaıdy.

Konstıtýsııalyq Keńes qorytyn­dy­sy­nyń tolyq mátini baspasózde jáne Keńes saıtynda jarııalanady.

Konstıtýsııalyq Keńes