• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
Basty saıtqa ótý
Qazaqstan 07 Qyrkúıek, 2022

Kemel oıly, keń júrekti alyp adam

375 ret
kórsetildi

Bıyl týǵanyna 110 jyl tolyp otyrǵan Dinmuhamed Ahmetuly Qonaevtyń uzaq ýaqyt boıy Qazaqstandy baıypty basqarǵan, darhan dalamyzda boı kótergen kóptegen qala men nebir sáýleti, sáni kelisken, kóz tartyp, kóńil súısindiretin áleýmettik, mádenı, turmystyq nysandardyń avtory degen atty alǵan, tatýlyqty tý etken kópetnosty halqymenen maqtalǵan zamanymyzdyń zańǵar bıik tulǵasy ekendigi anyq.

Dımash atanyń kisilik kel­beti, danalyqpen bite qaı­nasqan qaıratkerlik qalpy, alystan arna tartqan aqyl-parasaty, bıik bilim-biligi óz tustastaryn qaıran qal­dy­rady eken. Ásirese asa qa­­­­­rapaıymdylyǵyn, óte ki­shi­­peıildiligin, elmen etene, emen-jarqyn sóılese bile­tin­­digin kózimen kórgender jyr qylyp aıtady. Bul tama­sha qasıeti talaı jazýshy, jýrnalısterdiń qalamy ar­qyly da qalyń jurtqa keńinen taraldy.

1975 jyly Jambyl oblysy, Moıynqum aýdandyq par­tııa komıteti ǵımaratynyń aldynda túsirilgen, jeke mura­ǵatymyzda saqtalǵan myna sýrette de kemel oıly, keń jú­rekti asyl azamattyń halyqpen júzdesýiniń biri beınelengen.

...Úlken kisini qýana qar­sy alǵan qarapaıym aýyl qarııalary, aq jaýlyqty ana­­lar, jalyndy jastar, ji­­ger­li jigitter, qyrmyzy qyz­­dar, balaýsa balalar... Bá­ri de D.Qonaevqa aq ti­le­gin ar­­­naǵysy keledi, bar­ly­ǵy da onyń jyly lebizin es­ti­gisi ke­ledi... Tipti aı­na­­­la­syn­­­­da­ǵylardy úreı­len­dire úr­kitip, janyna jaqyndat­paı­tyn oqqaǵarlary joq eken­digin aıtsańyzshy!..

Dımekeńniń artqy ja­ǵynda ekinshi turǵan Jambyl oblystyq partııa komıtetiniń birinshi hatshysy, óńirdiń ósip-órkendeýine úlken úles qosqan marqum Hasen Bektur­ǵanov. Sýrettiń avtory, ja­ńylmasaq, QazTAG-tyń sol kezdegi fototilshisi Gennadıı Koshkınsev.

Iá, D.Qonaev osy jyly alystaǵy aýdan – Moıynqumǵa barǵan bolatyn. Sol saparynda respýblıka basshysy aımaqtyń jaı-kúıimen jan-jaqty tanysqan, aýdan or­taly­ǵyna taıaý jerdegi Fýr­manov atyndaǵy, sondaı-aq «Tal­dyózek» sovhozynyń mal qystaýlaryn aralap, mal­shy­lardyń eńbek jáne tur­mys­tyq jaǵdaıyna jiti nazar aýdarǵan, soǵysta qaza tap­qan boz­­daqtarǵa arnalǵan eskert­kish-obe­lıskige gúl shoq­taryn qoıǵan.

Sonymen qatar malshylar­dyń marshaly, qos juldyzdy Jazylbek Qýanyshbaevpen, Sosıalıstik Eńbek Erleri Dil­dash Itbasovamen, Shoman Shá­ripbaevpen jáne 1917 jyldan partııa múshesi, «latysh atqyshy», kezinde jazyqsyz qaralanyp osy qumdy ólkege jer aýdarylyp kelgen Vılıs Martynovıch Krastınmen áńgimelesken.

Dımash atamyz, munymen birge, aýdandyq mýzeıdi, ká­­sip­­tik-tehnıkalyq ýchı­­lı­sheni, Sáken Seıfýl­lın atyndaǵy kınoteatrdy asyqpaı ara­lap kórip, halyq­pen júzdes­ken.

Bul, shyn máninde, moıyn­qumdyqtar úshin umytyl­maı­tyn oqıǵa bolyp edi.

 

Berikbaı QADYQOV,

jýrnalıst

 

Almaty oblysy,

Qarasaı aýdany

Sońǵy jańalyqtar