Túrki dúnıesiniń aqparattyq yqpaldastyǵy

Aıtýly medıa-forým alǵash ret 2018 jyly Ystanbulda ótken bolatyn. Araǵa úsh jyl salyp «Túrkitildes jýrnalıs­ter qorynyń» bastamasymen Almaty tórinde shymyldyǵyn túrgen is-sharaǵa otandyq aqparat salasynyń ókilderimen qatar, baýyrlas elderdiń bilikti mamandary qatysty. Atap aıtqanda, Túrkııa Jýrnalıster konfederasııasynyń halyqaralyq qatynastar jónindegi bas úılestirýshisi Mevlýt Ienı, Antalıa Jýrnalıster odaǵynyń tóraǵasy Idrıs Tash, Italııadaǵy Sheteldik jýrnalıs­ter qaýymdastyǵynyń prezıdenti Esma Chakyr, Londondaǵy «Avrupa Media Group» aqparattyq alańynyń qojaıyny Vatan О́z, Tashkenttegi «Halyq sózi» gazetiniń jaýapty hatshysy Nurlan Ýsmanov, Bishkek memlekettik ýnıversıteti jýrnalıstıka fakýltetiniń dekany Altyn Asanova, Ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıteti Jýrnalıstıka fakýltetiniń dekany Nurjan Qýantaıuly, Aqparat jáne qoǵamdyq damý mınıstrligi Aqparat komıtetiniń basqarma basshysy Aqmaral Pazylova, sondaı-aq medıa salasynyń basqa da úzdik mamandary bir alańda bas qosty.

– Túrki keńesiniń bastamasymen saıa­­sı, ekonomıkalyq, mádenı, bilim be­rý já­ne basqa da salalarda belsendi yn­ty­maq­tastyq júzege asyrylýda. «Túrki­tildes jýrnalıster qory» qoǵamdyq qo­rynyń jetekshisi Názııa Joıamergen­qyzynyń baýyrlas elderdiń jýrnalısterin bir arnaǵa toǵystyryp, osyndaı is-shara uıymdastyrǵanyn joǵary baǵalaımyz. Mınıstrliktiń sońǵy jyldary túrkitildes memlekettermen birlese atqaryp jatqan jumystarynyń mańyzy óte zor. Memleketaralyq BAQ salasyndaǵy is-qımyl josparlary, memorandýmdar, taqyryptyq strategııalyq sessııalar aıasynda belsendi jumys júrgizilýde. 2021 jyldyń naýryz aıynda Túrkitildes memleketter yntymaqtastyǵy keńesine múshe barlyq memleket basshylarynyń qatysýymen Túrki keńesiniń beıresmı sammıti ótip, nátıjesinde Qazaqstandaǵy kóne Túrkistan qalasy Túrki áleminiń rýhanı astanasy bolyp jarııalandy. Atalǵan beıresmı sammıt aıasynda «Turkistan» telearnasy habar taratýyn bas­tady. Túrki áleminiń rýhanı astanasynan habar taratyp jatqan «Turkistan» telearnasyn álemniń kez kelgen núktesinen onlaın tamashalaýǵa bolady. Jalpy aldaǵy ýaqytta osyndaı baǵytty kózdegen BAQ túrki elderinde ashylyp jatsa, barshamyz qoldaýymyz qajet dep sanaımyn. Túrki keńesiniń aıasynda qazaqstandyq «Habar» jáne «Qazaqstan» Ulttyq telearnalary TRT AVAZ-ben tarıhı, bıografııalyq aýdıovızýaldy týyndylarmen almasýda jáne telearna efırlerinde kórsetilip, kórermen kóńilinen shyǵyp jatyr. Osy dostyq yntymaqtastyǵymyzdy odan ári jalǵastyryp, áriptestik baılanystyń deńgeıin kóterý mańyzdy, – dep atap ótti Aqparat jáne qoǵamdyq damý mınıstrligi Aqparat komıtetiniń basqarma basshysy Aqmaral Pazylova.

Forým aıasynda órbigen medıatrenıngte álemdik medıakeńistiktegi baspasózdiń róli, salalyq jýrnalıstıkanyń artyq­shylyqtary týraly aıtyldy. Jańa aqparattyq keńistiktiń keńge qanat jaıýy kóp jumystardy jeńildetkenimen, adamzat aldyna aqparattyq qaýip, kompıýterlik qylmys, qoǵamdyq sanany shatastyrý, kıbershabýyl, jalǵan málimet berý sekildi jańa kedergilerdi ákeldi. Ǵalamtor betindegi jylt etpe aqparattar jyldam qoljetimdi bolǵanymen, dástúrli basylymdardaǵydaı dáıekti bolmaýy múmkin. Al mazmun tereńdigi men oı ushqyrlyǵy óz aldyna bólek áńgime. Dese de zaman kóshinen qalyp qoıýǵa taǵy bolmaıdy. О́ıtkeni búgingi tańda mobıldilik – jýrnalıstiń basty qarýy. Eń durysy – eski men jańany ushtastyryp, tarazy basyn teń ustaý. Osyndaı pikirge toqaı­lasqan tájirıbeli mamandar aqparattyq manıpýlıasııa kúsheıgen tusta álemdik jýrnalıstıkanyń ortaq problemalarymen birlese kúresý kerek dep esepteıdi.

«Birlesken is-shara Túrki memle­ket­teriniń ózara yntymaqtastyǵyn damytýǵa serpin beredi dep senemin. Mańyzdy jıyndar men basqosýlarǵa aqparat aıdynynda júrgen tilshiler qaýymyn kóbirek shaqyryp, jıi kezdesýler uıymdastyrý olardyń tájirıbe almasýyna da jol ashady», dedi Antalıa Jýrnalıster odaǵynyń tóraǵasy Idrıs Tash.

Forým qorytyndysyna sáıkes, «Túr­kitildes jýrnalıster qory» BAQ ókilderi arasynda uıymdastyrǵan «Áleýmet – qoǵam aınasy-2022» shyǵarmashylyq baı­qaýynyń jeńimpazdary marapattaldy.

ALMATY