«Teñ Qogam»-nyń áleýmettik qoldaýy

Kúni keshe megapolıste «Teñ Qogam» dep atalǵan estý qabi­le­ti bu­zyl­­ǵandardy áleý­met­tik qoldaý or­ta­lyǵy ashyldy. Qulaǵy múkis jan­dardy qol­daý­ǵa arnalǵan osyndaı taǵy bir ortalyq qalada eki jyl bu­­ryn esik ashqan edi. Jyl ba­sy­nan beri múge­dektigi bar 1 768 adam or­ta­lyq qyz­metine júgingen. Mamandar qam­kó­ńil jandarǵa qoǵamǵa beıimdelýge kómektesip, psıhologııalyq, qu­qyqtyq qoldaý kórsetýmen qatar turmystyq, áleýmettik jáne qarjylyq daǵdylardy meń­gerýge úıretken. Osy ýaqyt­qa deıin bir­qatar azamat áleý­met­tik úıdiń kó­me­gi­men jumys taýyp, olardyń keıbiri toqyma isi, aıaqkıim jóndeý salalarynda óz kásibin ashqan kórinedi.

­«Estý qabileti buzylǵan aza­mat­tarǵa laıyqty jumys ta­ýyp berý basty nazarda. Olar qurylys salasynda, esep kassalarynda, kıim jáne azyq-túlik dúkenderinde, baspahanalarda, sport keshenderinde eńbek etip júr. «Teñ Qogam» ortalyǵyna múgedektigi bar barlyq adam, onyń ishinde olardyń ata-analary men jaqyndary jú­gi­ne alady. Bizdiń ortalyqta áleýmettenýge kómektesetin arnaýly psıholog keńes be­re­di», deıdi «Teñ Qogam» áleýmettik qol­­daý orta­lyǵ­ynyń basshysy Amanbıke Erǵalıeva.­

Este bolsa, múgedek azamat­tar­dyń ómir súrý sapasyn jaqsartý maq­satynda olarǵa aq­pa­rattyq, kon­sýltasııalyq, zańgerlik jáne psıho­logııalyq qoldaý kórsetetin, ju­­mysqa or­na­lasýǵa jár­dem­desetin «Teñ Qogam» áleýmettik qoldaý joba­sy­nyń tujyrymdamasyn 2019 jyly Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstrligi ázirlegen edi. Igilikti joba ká­sip­kerlerdiń de áleýmettik sala­ǵa den qoıýyna muryndyq bola bastaǵan.

Atalǵan sanatqa jatatyn azamattar Almaty qalasyndaǵy O.Jandosov kóshesi 10, sondaı-aq Q.Sátbaev kóshesi 37a me­ken­jaılarynda ornalasqan áleýmettik ortalyqqa júginip tıisti kómek ala alady. Respýb­lı­ka aýmaǵynda estý qabileti shekteýli jandarǵa arnal­ǵan mamandandyrylǵan 24 mektep bar. Olardyń ekeýi Almatydaǵy №1 arnaý­ly túzetý mektebi men estý qabileti buzylǵandarǵa ar­nalǵan №5 arnaıy túzetý mek­tebi. Ondaǵy balalarǵa qala­daǵy úsh kolledj ben Týrızm jáne sport akademııasynan joǵary jáne orta arnaýly bilim alýǵa múmkindik qarastyrylǵan.

«Jyl basynan beri múge­dek­tigi bar 23 myń alma­tylyq teh­nıkalyq ońal­tý qural­da­ry­men jáne áleýmettik qyzmet­termen qamtamasyz etildi. Jeke ońaltý baǵdarlamasyn 85%-ǵa deıin oryndaý josparlanýda. Aıta keteıik, sýrdologııalyq kó­mekke muqtaj 1 282 adamnyń 970-i kómek aldy. Ymdaý tili mamanynyń qyzmetterin estý qabileti buzylǵan 760 adam paıdalanady. Ortalyq sonymen qatar adam­dar­ǵa sýrdologııalyq kó­mek alýǵa kó­mektesedi», deıdi Al­maty qalasy Jumyspen qam­tý jáne áleýmettik baǵ­dar­la­malar basqarmasynyń teń múm­­kin­­dikter bóliminiń basshysy Amanat Sultanǵazıev.

Jalpy, el kóleminde qulaǵy múkis balalarǵa qatysty qorda­lanǵan prob­lemalar az emes. Máselen, eldegi týa bitti qula­ǵy joq jáne qulaǵy biteý bala­lar­dyń sany 700-den asyp jy­ǵyl­ǵan. Bul jaǵdaı kórshiles Reseı men Qytaı memleketinde de beleń alyp tur. Mamandar bul ekologııalyq jaǵdaıdyń áserinen týyndaıtyn kesel degen jalpylama jaýaptan asa almaı keledi. Eń ókinishtisi, ǵylym tilinde «Mıkrotııa jáne atrezııa» dep atalǵan bul dertke tap bolǵan órenderge operasııa jasaıtyn otandyq mamandar joq. Al atalǵan operasııany AQSh, Ún­dis­tan elderinde jasatý kemi 70-80 myń dollar turady. О́z betterinshe «Mıkrotııa jáne atrezııa» qoǵamdyq qoryn ashqan ata-analar balalarynyń bolashaǵyna alańdaýly. Ata-ana­lardy alańdatyp otyrǵan taǵy bir másele – bir qulaǵy joq balalar múgedekter sanatyna jatpaıtyndyqtan áleýmettik járdemaqy da ala almaıdy.

– Qyzym Adılıanyń týmysynan bir qulaǵy joq. Sonyń saldary sap-saý ekinshi qulaǵyna keri áserin tıgizýde. Úsh jyl buryn 100% estıtin ekinshi qula­ǵy­nyń qabileti qazir 75 %-ǵa deıin tómendep ketken. Elimizde, tipti TMD kóleminde operasııa jasaıtyn bilikti maman joq. Qansha ýaqyttan beri bul ta­qy­rypty zerttep, sheteldik ma­man­dar­men de keńestim. AQSh dári­geri Djozef Roberson operasııa jasaýǵa keliskenimen, emniń quny 99 myń dollardy qurap otyr. Qyrýar aqshany qaıdan tabamyn, atalǵan dert túrine kvota da qarastyrylmaǵan, – deıdi almatylyq Erbolat Qýanyshev.

ALMATY