Qazir álem sarapshylary Aleksandr Lýkashenko men Vladımır Pýtın arasyndaǵy «kelisimdi» qyzý talqylap jatyr. «Belarýs shynymen Reseıge kómekke kelip, Ýkraınadaǵy qaqtyǵysqa ásker jibere me?» degen kóptiń kókeıinde júrgen saýalǵa sarapshylar pikir bildirdi. Olardyń basym bóligi Pýtın muny talap etse de, Belarýs áskerleriniń Ýkraınaǵa qarsy soǵysý múmkindigi joq degen pikirde.
Belarýs basshysy Aleksandr Lýkashenko Ýkraınada qaqtyǵys bastalǵaly eki elge de teń pozısııany ustanyp keledi. 24 aqpanda Belarýs elinde shoǵyrlanǵan Reseı áskerleri Ýkraına shekarasyna ótip, eldi Eýropaǵa basyp kirý úshin tramplın retinde paıdalanǵan edi. Biraq Belarýs basshysy bul qaqtyǵysqa tikeleı aralaspady, áskerin shaıqasqa jibermedi.
Alaıda Lýkashenkonyń Vladımır Pýtınmen jýyrdaǵy kezdesýi «kúdik» týdyryp, birqatar eldi alańdatyp otyr. Lýkashenko aldaǵy kúnderi myńdaǵan reseılik áskerdiń Belarýsqa jattyǵý úshin keletinin málimdedi. «Biz óńirlik áskerler tobynyń mindetteri tek qorǵanys sıpatynda ekenin taǵy da atap ótemiz. Qazirgi ýaqytta júrgizilip jatqan sharalardyń barlyǵy qaýipsizdikke baǵyttalǵan», dedi seısenbide Belarýs qorǵanys mınıstri Vıktor Hrenın.
Al dál osy kúni Ýkraına prezıdenti Volodımır Zelenskıı G7 otyrysynda dabyl qaǵyp, Lýkashenkonyń «arandatýyna» jol bermeý úshin Ýkraına men Belarýs shekarasyna BUU bitimgershilik kúshterin jiberýdi surady. Sarapshylar «alańdaýǵa negiz bar, dese de Belarýs mundaı qadamǵa bara almaıdy» degen pikirde. «Árıne, Pýtınniń yqpaly zor. Biraq ol Lýkashenkony saıası sýısıdke májbúrleı almaıdy. Sonymen qatar Lýkashenko qaqtyǵysqa qatysýǵa ıtermeleıtin kez kelgen kelisimderden ózin aýlaq ustaýǵa tyrysady», dedi belarýs saıasattanýshysy, Karnegı qorynyń ǵylymı qyzmetkeri Artıom Shraıbman The Guardian basylymyna bergen suhbatynda. Lýkashenko óz áskerin qaqtyǵysqa jibermeı, Reseı áskerlerine Belarýs shekarasyna qaraı jyljýǵa ǵana ruqsat bere alady dep sanaıdy mamandar. «Nemese ol mobılızasııaǵa ushyraǵan ondaǵan myń reseılikter úshin óz jerin polıgon retinde paıdalanýǵa kelisim berýi múmkin», deıdi. Belarýstiń HajunProject monıtorıng toby eki eldiń birlesken oqý-jattyǵýlary Ýkraınamen shekaradan nebári 17 shaqyrym jerde ornalasqan Elsk qalasyndaǵy birneshe mýnısıpaldy ǵımarattyń janynda ótedi degen aqparat taratty. Sonymen qatar atalǵan monıtorıng toby qazir ýaqytta Elskidegi jergilikti polısııa bólimshesi men ákimshilik ǵımaratynyń janyndaǵy mýzyka mektebinde sabaq toqtatylǵanyn habarlady. «Jergilikti turǵyndarǵa sársenbide kelgen jańa brondalǵan kolonnany taspaǵa túsirmeýge buıryq berildi», dedi uıym ókilderi.
Táýelsiz áskerı sarapshy, RochanConsulting dırektory Konrad Mýzıka «Belarýste áskerı tártipti qadaǵalaıtyn uıym az, óıtkeni olardyń áskeri salystyrmaly túrde álsiz. Armııa tolyq kúshke jetý úshin 20 myń adamdy jumyldyrý kerek. Qazir Belarýs joǵary qarqyndy jattyǵýlardy ótkizýde. Mınsk soǵysqa daıyndalyp jatqandaı barlyq múmkindikterin synap jatyr. Munyń úsh túsindirmesi bar: birinshisi – NATO shabýylyna daıyndyq; ekinshisi – basqa aımaqtarǵa ornalastyrylýyna jol bermeý úshin shekaraǵa jaqyn jerde ýkraındyq kúshterdi ustaý; úshinshisi – Ýkraınaǵa shabýyl jasaýǵa daıyndyq», deıdi áskerı sarapshy. Sonymen qatar onyń aıtýynsha, beınejazbalarda kórsetilgendeı Reseı Ýkraınaǵa shabýyl jasaýǵa daıyndap jatqan aýyr qarý-jaraqtaryn Belarýske tasymaldaýdyń ornyna, kerisinshe Belarýs Reseıge óz qoımalarynan tank, oq-dári jáne júk kólikterin jiberip jatyr. Belarýstiń «Hadjýn» jobasy segiz T-72A tankiniń Mınskiden Reseıge tasymaldanýy týraly beınejazbany jarııalady jáne kýágerlerdiń 15-30 tank pen kem degende 28 «Ýral» júk kóligin kórgenin aıtady.
Belarýs oppozısııasynyń jetekshisi Svetlana Tıhanovskaıanyń bas keńesshisi Frank Vıachorka Belarýs áskerleriniń Ýkraınadaǵy soǵysqa belsendi qatysatynyna senbeıtinin aıtady The Guardian basylymyna bergen suhbatynda. «Men buǵan kúmándanamyn, bizde bul týraly eshqandaı nusqaý joq. Kerisinshe, áskerı basshylar ýkraındyqtardyń jetistigine qatty alańdaıtyndyqtan, olar soǵysqa tartylmaımyz dep, áskerlerdi tynyshtandyrýǵa tyrysýda. Eshkim Pýtın úshin soǵysqysy kelmeıdi», deıdi ol. Vıachorka Belarýs armııasynyń Ýkraınada soǵysýǵa qaýqarsyz ekenin aıtty. «Bizde ásker de, áskerı tehnıka da joq. Qazirdiń ózinde Reseı Federasııasyna kóptegen tehnıka jiberildi. Qoldanýǵa bolatynnyń bári burynnan qoldanysta júr. Jaýyngerlik ázirliktegi áskerler az, 7 myńǵa deıin, olar shabýylǵa daıyn emes», dedi Vıachorka. «2020 jyly oryn alǵan narazylyq qozǵalysynan keıin soǵys úshin Lýkashenko óziniń abyroıyn tókkisi kelmeıdi», deıdi birqatar sarapshy.
Aıta keteıik, Qazaqstandaǵy oqý-jattyǵýǵa kelgen Reseı jáne Belarýs respýblıkalarynyń áskerı eshelondary ótken aptada (8-15 qazan aralyǵynda) óz elderine qaıtty. Qazaqstannyń qorǵanys vedomstvosy 26 qyrkúıek – 8 qazan aralyǵynda Jambyl jáne Almaty oblystarynda Ujymdyq qaýipsizdik týraly shart uıymynyń Jedel áreket etý ujymdyq kúshteriniń qatysýymen «О́zara is-qımyl-2022», «Izdeý-2022», «Eshelon-2022» oqý-jattyǵýlaryn ótkizgen bolatyn.