Ana tildiń tazalyǵyn saqtaý jas urpaqtyń jańa sapasyn qalyptastyrýdaǵy mańyzdy mindet. Abaı atyndaǵy respýblıkalyq mamandandyrylǵan mektep ınternatyndaǵy «Dilmar» sheshendik óner úıirmesi bul baǵytta jemisti jumys istep keledi. Bilim ordasy Abaı ýnıversıtetimen birlese I respýblıkalyq jas dilmarlar saıysyn ótkizdi.
О́skeleń urpaqty sóz qudiretin tanýǵa baýlıtyn sheshendik óner baıqaýyna elimizdiń 4 óńirindegi 8 ýnıversıtet pen 1 kolledjden 16 stýdent qatysyp, qos bólim men tórt kezeń boıynsha sóz dodasyna tústi. Juptar arasynda ótken jekpe-jek túrindegi sheshendik saıys qatysýshylardyń kórkemdik deńgeıi men bilimin, oı ushqyrlyǵy men sózdik qoryn, til tazalyǵy men suraq qoıý qabiletin synnan ótkizdi. Qalǵan eki bólimde sheshendik sózder men tolǵaýlardy jatqa bilý, jumbaqtap, astarlap aıtylǵan oıdyń túıinin sheship, mánin túsiný deńgeıi anyqtaldy. Qazylar men qatysýshylar upaı sany boıynsha jeńimpazdar belgili bolǵan soń ǵana habarlandy.
Jas dilmarlarǵa «Áleýmettik jeliniń áleýeti kúshti me?», «Biz ózi jalqaýmyz ba?!», «Ǵylymmen aınalysyp elge paıda keltire alar ma edińiz?» qatarly birqatar taqyryptar usynylyp, oıdy qýattap nemese teristeı otyryp qorǵap shyǵý, naqty dálel, dáıekpen oıdy yqsham ári kórkem obrazdy jetkize alý talaptary qoıyldy.
Amanjan Eńsebaıuly, Raqymǵalı Abraruly, Bereke Jumaqaeva, Serik Qalıev, Jarqyn Sálenuly syndy til janashyrlary qazylyq etken baıqaý qorytyndysy boıynsha bas júldeni Almaty memlekettik servıs jáne tehnologııa kolledjiniń stýdenti Ramazan Nurlanuly jeńip aldy. Júldeli 1-orynǵa Ál-Farabı atyndaǵy QazUÝ-dyń 1-kýrs stýdenti Dáýletbek Dýman laıyq bolsa, qos birdeı 2-oryn I.Jansúgirov atyndaǵy Jetisý ýnıversıtetiniń stýdenti Talshyn Talǵatqyzy men M.Qozybaev atyndaǵy Soltústik Qazaqstan ýnıversıtetiniń stýdenti Gúlaı Qalıhanovanyń qanjyǵasyna baılandy. Qazaq ulttyq Qyzdar pedagogıkalyq ýnıversıtetiniń 1-kýrs stýdentteri Nuraı Ábdibek, Qaraqat Nurlyjan jáne Ál-Farabı atyndaǵy QazUÝ-dyń stýdenti Baǵjan Bolatbekov 3-orynǵa ıe boldy. Odan bólek sóz saıysynda ózgeshe ónerimen kózge túsken úsh qatysýshyǵa arnaıy júlde tabystaldy.
– Júıeli sóıleı alý adamnyń tulǵa retinde qalyptasqanynyń bir belgisi. «Sózine qarap kisini al, kisige qarap sóz alma» degen hakim taǵylymy buǵan dálel. Jalpy sóıleý mádenıeti ómirdiń barlyq salasyn qamtıdy desek, sonyń ishinde sheshen sóıleı alý – adamnyń rýhanı bolmysy men tabysynyń da kilti. Sebebi bárimiz qoǵamda ómir súrip, kúnbe-kún kommýnıkasııaǵa túsetin jandarmyz. Júıeli sóıleı biletin adamnyń bilimi, kisini tyńdaı alýy, ózin-ózi ustaýy, qısyndy oı júıesi, sóz mádenıeti erekshelenip turady. О́kinishtisi, eki aýyz sózdiń basyn qurap, óz oıyn erkin jetkize alatyn jastardyń azaıyp kele jatqany jasyryn emes. Sebebi nede desek, bilim berý salasyndaǵy júıesiz reformalar men shatqaıaqtap turǵan til saıasatyna tirelemiz. Oǵan qosa tehnokrattyq zamanda Gýtenberg óner tabysyn mise tutpaı, Sýkerberg álemine shuǵyl kóship ketýimizdiń de saldary bar. Bilimgerlerimizdiń kórkem shyǵarma oqýdan shektelýi osyny baıqatady. Bul baıqaýdyń birneshe maqsaty boldy. Aldymen, tilimizge janashyrlyq, sóz ónerimizge qurmet, halqymyzda amanat bolyp kele jatqan rýhanı muramyzdy ulyqtaýǵa degen qulshynys desek, sonymen qatar jastarymyzdy damytýǵa, tulǵa bolyp qalyptasýyna yqpal etý dep túsingen oryndy. Baıqaýǵa qazylyq ete otyryp, qatysýshylar tarapynan biraz izdenistiń, tyń talpynystyń bolǵanyn ańǵardyq. «Júıeli sóz qısyndy oıdan týady» deıdi. Sheshendik ónerde sóz utqyrlyǵy, oı qısyndylyǵy asa mańyzdy ári shubaltpaı sózdi anyq dittegen nysanaǵa dóp túsire alý da sheberlik. «Kóp oılap jaqsy sóıle nusqa bolsyn, qaıtarar jaýabyń da qysqa bolsyn» deıtin babamyz ár sózdiń qadirin bilýdi meńzeıdi. Baıqaý barysynda sóz dodasyn qolma-qol, taldap-tarazylap, árbir qatysýshynyń ár kezeńdegi sóz saptasyna ashyq bildirildi, ásirese sóz qoldanystaryna, til tazalyǵyna, kórkemdigine baǵa berilip otyrdy. О́z oraıynda qazylar tarapynan aıtylǵan syn-pikir qatysýshylarmen qosa tutas kórermenderge de aıtarlyqtaı ónege-sabaq boldy. Sóıleý áreketimen qatar, tyńdarmanyn ıgerý, sahna mádenıeti degender de nazardan tys qalmady. Mundaı is-sharalardyń jandanýy, dástúrli dodaǵa aınalýy asa mańyzdy. О́z ultymyzdyń ereksheligi aıshyqtap, ulttyq kodymyzdyń qunyn tanytýdyń bolashaq úshin qajettigi asa zor, – deıdi dilmarlar dodasyna qazylyq etken p.ǵ.k, SDÝ professory Bereke Jumaqaeva.
Uıymdastyrýshylar kórermenniń aıyzyn qandyryp, rýhanı muramyzdyń mereıin ústem etken baıqaýdy dástúrge aınaldyrýdy kózdeıdi. «Atamura» korporasııasy demeýshilik tanytqan jobada júzden júırik shyqqandar qomaqty qarjylaı syılyqqa ıe boldy.
ALMATY