Berekeli shańyraq

– Kópbalaly analarǵa artylar ja­ýap­kershilik júgi jeńil emes, árıne. Kópbalaly otbasy – bereke-birliktiń úı­lesken jeri. Adamzat tarıhynda esi­mi elge tanylǵan tulǵalardyń kóp­shi­ligi kópbalaly otbasynda dú­nıege kelgen. Qazir biz sııaqty kópbalaly otba­syn kórse tańdaı qa­ǵyp, tańyrqaı qa­raıtyndar da barshylyq. Kópshiliktiń kó­ke­ıinde balalaryn qalaı asyraıdy degen saýal týyndaıtyny da zańdylyq. Ata-ana aldymen óziniń ákelik-analyq paryzyn, mindetin túsingeni abzal. Ár balany dúnıege ákelgen soń eń birinshi densaýlyǵyna, bilim alýyna nazar aýdaryp, ımandy, izetti, adal, eńbekqor etip tárbıeleýge tıispiz. Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev ta ozyq bilim men qajyrly eńbek qana eldi tabysqa jetkizetinin úne­mi aıtyp keledi. Iаǵnı urpa­ǵymyzdyń bilimdi, eńbekqor bolýyna biz de múddelimiz. Eger ata-ana óz paryzyn durys oryndasa, bala da perzenttik paryzyn minsiz oryndaıdy. Balań seni uıatqa qaldyrmasyn deseń, durys ata-ana bol. Otaǵasy ekeýmiz de jumys isteımiz. Eshkimge mindet etpeı, baryna shúkir etip, mańdaı termen tapqan tabysymyzdy otbasy qajetine jetkizýge tyrysyp kelemiz, – deıdi kópbalaly ana Aınaz Ahmetova.

Altyn qursaqty ana otaǵasy ekeýi búginde 7 birdeı ul-qyz tár­bıelep otyr. Olardyń ishinde egiz­der de bar. Otbasyndaǵy tórt ul, úsh qyzdyń úlkeni 13-te, kenjesiniń jasynan asqa­ny­na tórt aı bolǵan. Úıdegi ul-qyzdarmen qatar dáriger Aı­naz­dyń kóńili dárigerlik esepte turǵan myńǵa jýyq naýqastyń jaǵ­daıyna da alańdaýly. Bir qolymen besikti terbetip, endi bir qolymen aýyrǵanǵa em izdegen qaı­sar ana ózin qasterli mamandyq ıesi sanaıdy.

– Bul mamandyq ıeleriniń ja­ýap­ker­shi­ligi de mol, atqaratyn jumys­ta­ry da aýqymdy. Naýqas­tyń tilin tabý – birinshi maqsat. Jan dúnıesin túsinip, demeý bil­dirý dárigerge artylatyn júk. О́z basym dárigerge qajet­ti qa­sıettiń biregeıi aýrýǵa jyly sóı­leý, onyń ómirge degen qush­tarlyǵyn oıatý bolýy kerek dep oılaımyn. Biz úshin halyq­tyń alǵysyn alý – eń úlken qur­met, – deıdi dáriger Aınaz Arysbaıqyzy.

Dáriger – Túrkistan qalalyq emhanasynda aýrýlardy basqarý baǵdarlamasy boıynsha smart saǵatty qoldanysqa en­gizip, jaq­sy nátıje kórsetýine qomaqty úles qosqan mamandardyń biri. Qo­ǵamdyq densaýlyq basqar­masy men qalalyq emhana bas­shylyǵynyń qoldaýymen júzege asyrylǵan joba búginde oń ná­tıje berip otyr. Naýqastardyń dárini óz ýaqytynda iship, dáriger aıtqan talaptardy oryndaýyna daǵdylanýy qamtamasyz etilgen. Bul jańashyldyq kóptegen keleńsizdik pen oqys oqıǵanyń sanyn aıtarlyqtaı azaıtty. Mine, osyndaı oń kórsetkishter men eleýli eńbeginiń nátıjesinde dáriger Aınaz Ahmetova akademık Muqan Egizbaev atyndaǵy syılyqtyń júldegeri atandy. Eseli eńbegi joǵary baǵalanǵan dáriger buǵan deıin medısına qyzmetkerleriniń kúnine oraı arnaıy medalmen marapattalǵan bolatyn.

– Aýrýlardy basqarý baǵdar­la­masy Túrkistan qalalyq emhanasynda 2018 jyly qolǵa alyndy. Sonyń ishinde smart saǵatty qoldanysqa engizý 2022 jyldyń maýsym aıynan bastaldy. Emhanada júrek-qantamyr júıesi, qant dıabeti sekildi taǵy basqa da aýrýlarmen dıspanserlik baqylaýda turatyn naýqastar bolady. Solardyń árbirine arnalǵan jeke em jospary boıynsha densaýlyǵyn qadaǵalap, dárini ýaqtyly ishýge kómektesýshi osy – smart saǵattar. Qazir aýrýlardy basqarý baǵdarlamasyna 649 adam engizilgen. Dárigerdiń bergen em eskertpeleri saǵattyń fýnksııa­sy­na engiziledi. Naýqastyń dári ishetin ýaqyty bolǵanda jańaǵy saǵat diril ar­qyly eskertip otyrady. Dárini der kezinde ishýi kerek bolyp sanalatyn júrek jáne qan tamyrlar júıesi aýyr­ǵan naýqastarǵa osy eskertý aýadaı qajet. Emhana taratyp bergen saǵattyń nátıjesinde ataý­ly naýqastardyń aýyr halde emhanaǵa túsýi eki esege deıin azaı­dy. Osy eńbegimizdi baǵalaǵan baı­qaý uıymdastyrýshylaryna rahmet. Akademık Muqan Egizbaev atyndaǵy syılyqtyń ıegeri ataný men úshin maq­tanysh! – deıdi Aınaz Ahmetova.

Iá, dáriger ataýlyǵa syn saǵa­ty derlik kezeń bolǵan pandemııa kezinde bala kútimi bo­ıynsha demalysta júrgen Aınaz Arys­baı­qyzy da mamandyǵyna degen adaldyǵyn tanyta bildi. Derti aýyr júkti áıeldi bosandy­ryp, ana men balany aman alyp qalý úshin Almatydaǵy arnaıy gı­nekologııalyq ortalyqqa apa­rý qajet bolady. Osyndaı ja­ýapty sátte emizýli balasy bar dáriger Aınaz júkti áıeldi Almatyǵa alyp baryp, aman bosanýyna septigin tıgizgen. Otyrar aýda­­ny Sháýildir aýylynda dú­nı­e­ge kelgen Aınaz mektepti úzdik bitirgen soń Q.A.Iаsaýı atyn­­daǵy Halyqaralyq qazaq-túrik ýnıversıtetiniń medısına fakýltetine oqýǵa túsedi. Ataýly bilim ordasynda «Emdeý isi» mamandyǵy bo­ıynsha bilim alyp, 2009 jyly ınternatýrany aıaqtaıdy. Al 2010 jyldan bastap Túrkistan qalalyq emhanasynda terapevt mamandyǵy bo­ıynsha eńbek jolyn bastady. Sodan beri birinshi dárejeli jal­py tájirıbelik dáriger bo­­lyp eńbek etýde. Qandaı qıyndyq bolsa da, urpaq qamy, el amandyǵy degen uǵymdardy bıik ustaǵan qazaqtyń qaısar qyzy – búginde kóptiń adamy, kópbalaly ana. Iаǵnı qarapaıym halyqpen birge qaınap, olarǵa qarlyǵashtyń qanatymen sý sepkendeı bolsa da qaıyry tıetin jan. Kóptiń adamy deıtinimiz de sondyqtan. Dárigerlik – as­qan jaýapkershilikti qajet etetin, mashaqaty mol mamandyq. Árip­tes­teriniń aıtýynsha, 13 jylǵa jýyq bir mekemede taban aýdar­maı mańdaı terin tógip kele jat­qan Aınaz Arysbaıqyzy – kúnine naýqastardyń san alýan túrin kezdestirgendegi salmaqty, sabyrly, baı­saldy qalpynan jańylmaǵan bilikti maman. Dári­ger­diń eńbegine joǵary baǵa berip, rızashylyǵyn bildirýshi turǵyndar da kóp. Aldyna kelgen naýqasqa jyly júrekpen, erekshe meıirimmen, shynaıy janashyrlyqpen qaraıtyn dá­ri­ger eńbeginiń joǵary baǵa­lanyp, akademık Muqan Egiz­baev atyndaǵy syılyqtyń ıe­ge­ri atanýyna emhana basshysy Raıymbek Berikulynyń jáne emhana meńgerýshisi Ǵalııa Aqmur­zae­vanyń septigi tıgenin aıtady. Al otbasynda balany eńbekke baýlý asa mańyzdy dep sanaıdy.

– Eńbek – adamdyq kemel­de­ný­diń negizi. Eńbek ete bil­me­gen nemese ony jek kórgen adam­nyń otbasy berekeli bolmaıdy. О́z otbasynda bala ata-ananyń qamqorlyǵyna, sheksiz súıis­penshiligine bólenýmen qa­tar jaqsy isterinen ónege, úlgi alýǵa tıis. Babalarymyz eńbektiń mańdaıaqy, ashy termen keletinin, beı­netsiz tabys quralmaıtynyn bilip, ke­ıingi urpaqqa «eńbekpen el kógeretinin» amanattap ketken. Endeshe, babalar amanatyn balalarymyzdyń sanasyna sińirý bizdiń, ıaǵnı ata-ananyń mindeti, – deıdi kópbalaly ana.

Túrkistan oblysy