Álemdi koronavırýs derti qaıta sharpydy. Qytaıda koronavırýs órship, naýqastar aýrýhanalarǵa syımaı jatyr degen dabyl qaǵylǵaly kóp bolǵan joq. Tipti ortalyq úkimettiń koronavırýs shekteýlerin synaǵan qoldanýshylardyń akkaýnttary jabylyp, jumysy da ýaqytsha toqtatylǵan. Soǵan qaramastan, bılik indet bastalǵaly beri kúshinde bolǵan shekteý sharalaryn da alyp jatyr. Kórshi elde órshigen indetke álem alańdap otyr. Al biz nege beıqambyz?
Eýroodaq, AQSh, Ulybrıtanııa, Fransııa, Kanada, Ispanııa, Japonııa elderi Qytaıda bastalǵan indettiń kezekti tolqynyna alańdaýshylyq bildirip otyr. О́ıtkeni 8 qańtardan bastap Beıjiń elden shyqqysy nemese ózge óńirlerge barǵysy keletin azamattaryna qoıylǵan iri shekteýlerden bas tartty. Tipti shetel azamattaryna elge kirýge múmkindik berildi. Birqatar aqparat quraly Qytaıda kún saıyn mıllıondaǵan azamatqa koronavırýs juǵyp jatqanyn, elde vırýstan qaıtys bolǵandardy qabyldaıtyn krematorıılerde oryn qalmaǵanyn jazady. Beıjiń bul aqparatty resmı túrde rastaǵysy kelmeıdi. Dese de kórshi elde qaıta órshigen indettiń aldyn alý, shekteý sharalaryn qazirden kúsheıtý ózge emes, ózimizge kerek.
Osy rette Bas memlekettik sanıtarııalyq dárigeri Aıjan Esmaǵambetovanyń málimetinshe, elimizde koronavırýs ınfeksııasy boıynsha epıdemıologııalyq jaǵdaı turaqtalǵan. Dese de beti aýlaq, aýa arqyly tarala beretin vırýsty qaı jel aıdap kelerin kim bilsin? Onyń ústine ótken jyldyń qarasha aıynyń sońynan bastap elde naýqastar sany ósip, jeltoqsan aıynda syrqattanǵandardyń ortasha táýliktik sany KVI+ 200-ge deıin jáne KVI- 10-ǵa deıin jetkeni belgili.Onyń ústine bólingen shtamdardyń sońǵy rettiligi COVID-19 Omıkron nusqasynyń aınalymy bolyp shyqty. Al «Qazaqstanda elge kirý kezinde de, álemniń kez kelgen eline, onyń ishinde QHR-ǵa shyǵý kezinde de qandaı da bir shekteý sharalaryn engizý josparlanbaıdy», degen elimizdiń Bas memlekettik sanıtarlyq dárigeriniń sózinde. Qytaıda bıyl qysta kovıdten 1 mln-nan astam adam qaıtys bolýy ábden múmkin ekendigi aıtylyp jatsa da shekteý sharalaryn qatańdatý baıqalmaıdy. Tek halyqty ýaqtyly vaksınalaý men revaksınalaýǵa, halyq kóp jınalatyn oryndarda betperde taǵýǵa, adamdar kóp jınalatyn oryndarǵa barýdy shekteýge shaqyrady. Munymen qosa qoldy tazalaý úshin antıseptık nemese dezınfeksııalyq maılyqtardy paıdalanýdy usynady. Búginde bul usynystardy pandemııa bastalǵaly beri densaýlyqtyń qadirin tereń uǵyna bilgen jurt eki etpeı oryndaýdy úırendi.
Qarjy mınıstrliginiń Memlekettik kirister komıteti bıylǵy qańtar aıynyń birinshi onkúndiginen bastap Qazaqstan-Qytaı ýchaskesinde Qytaı tarapy buryn engizilgen shekteý jáne karantın sharalaryn alyp tastaǵanyn málimdedi. Meıli, avtokólik júrgizýshilerinde vıza, PTR testileri halyqaralyq standarttarǵa sáıkes kelýi kerek bolsa da, indettiń beti beri qaramaı turǵan shaqta bul qanshalyqty durys sheshim?
Aıta keteıik, Qytaıdaǵy tanymal áleýmettik jeli Sina Weibo platformany paıdalaný boıynsha shamamen 13 myń ereje buzý týraly habarlamaǵa «reaksııa bildirgenin» málimdedi. Kompanııa ókilderiniń aıtýynsha, keıbir qoldanýshylar «sarapshylar men ǵalymdarǵa, medısına qyzmetkerlerine shúılikken. Sanksııaǵa shamamen 1 200 akkaýnt ushyraǵan. Al Qytaı kommýnıstik partııasy koronavırýsqa qatysty qatań shekteýlerin aqtaý úshin medısınalyq qaýymdastyqqa arqa súıegen. Qatań sharalardyń basym bóligi joıylǵanymen, kóp uzamaı indettiń ýshyqqany jaıly habar taraǵan.
QHR-da endi koronavırýs ınfeksııasyn juqtyrǵandar úıden emdelip, medısınalyq mekemeniń kómegine de júgine alady. О́ıtkeni COVID-19-ǵa shaldyqqandardy karantın ortalyqtarynda oqshaýlaý alynyp tastalǵan. Buǵan deıin QHR bıligi koronavırýsty múldem taratpaý saıasatyn júrgizip, barlyq ákimshilik-aımaqtyq mekemesinde koronavırýs ınfeksııasyn juqtyrǵan adamdarǵa arnap karantın ortalyqtaryn salǵan bolatyn. Tipti jańa hattamanyń ózgerýine baılanysty emdelip shyqqan naýqastarǵa endi PTR-testtiń teris nátıjesi de qajet emes. Sondaı-aq Qytaı syrqattardy baqylaý jáne aldyn alý ortalyǵynyń bıylǵy 6 qańtardaǵy deregine sáıkes, ótken táýlikte 10,6 myń adam koronavırýs juqtyrǵan. Al densaýlyq týraly málimet jınaıtyn brıtandyq Airfinity kompanııasynyń zertteýinde, COVID-ten táýligine 9 myń adamǵa deıin qaıtys bolǵany aıtylady. Pandemııa bastalǵaly QHR-da koronavırýstan 5 myńnan asa adam kóz jumypty.
Qazir Eýropalyq odaq Qytaıǵa koronavırýsqa qarsy vaksınalardy tegin usynyp jatyr. Iаǵnı indettiń jappaı taralmaýynyń aldyn alýǵa kómek kórsetip otyr. Bul týraly Eýroodaq delegasııasynyń Qytaıǵa saparynan keıin Eýropalyq komıssııanyń baspasóz hatshysynyń málimdemesinde aıtyldy. Iá, mundaı jaǵdaıda yntymaqtastyq pen qoldaý kórsetý naýqastyń kóńilin suraǵanmen birdeı, tipti eki arasyndaǵy áriptestik qarym-qatynasty da nyǵaıta túsetini sózsiz.
Sonymen elimizde jáne álemde oryn alyp jatqan COVID-19 indetiniń órshýine baılanysty ishki jáne syrtqy jaǵdaıda saqtalatyn sanıtarlyq talaptar men shekteý sharalaryna beıqamdyq tanytpaǵanymyz durys. Ásirese indet dendegen kórshi eldermen aradaǵy saqtyq sharalaryn kúsheıtip, tatýlyqty ýaqytsha onlaın formatta ustanǵan jón shyǵar.