Dúısenbi kúni keshke álem chempıonatynyń úshinshi týryn Gollandııa men Chılı quramalary bastady.
Negizi komandalardyń toptyq kezeńdegi sońǵy oıyndaryn erejege sáıkes, «A» tobynyń quramalary bastaý kerek edi. Alaıda, FIFA eshkimge túsindirmesten Brazılııa – Kamerýn matchyn keıinge shegerdi. Halyqaralyq fýtbol federasııasynyń bul sheshimin Gollandııanyń bas jattyqtyrýshysy Lýı Van Gal synǵa aldy. Ol FIFA-nyń sheshimi alań ıeleriniń «ótinishterin» eskerip, Gollandııa men Chılı kezdesýiniń nátıjesin bilý úshin ádeıi jasalǵanyn, óıtkeni, Brazılııa Gollandııamen 1/8 fınalda kezdeskisi kelmeıtinin aıtty. Bul jerde Van Galdiń sóziniń jany bar.
Jalpy, álem chempıonaty kezinde jarysqa qandaı da bir ózgerister engizý durys emes. Mundaı jaǵdaı 1982 jyly Ispanııada ótken álemdik dodada da bolǵanyn bilemiz. Endi, mine, arada 32 jyl ótse de sol jaǵdaı taǵy qaıtalanyp otyr. Sodan FIFA-nyń eshqandaı sabaq almaǵanyn da kórip otyrmyz. О́kinishti, árıne. Basqa aıtarymyz joq. Al, Brazılııa bolsa maqsatyna jetti. Gollandııa men Chılı arasyndaǵy oıyn 2:0 esebimen aıaqtalysymen qamshyny basty-aý. Kamerýndy 4:1 esebimen utty. Sóıtip, «A» tobynda birinshi orynmen 1/8 fınalǵa shyqty. Endi olar pleı-offta Chılı quramasymen kezdesedi. Al Gollandııa Meksıka komandasymen kúsh synasady. Meksıka Horvatııany 3:1 esebimen jeńse de dop aıyrmashylyǵy boıynsha Brazılııaǵa jete almaı, topta ekinshi oryn aldy.
Taǵy aıtatyn bir nárse, Brazılııa qanshama ret Gollandııadan qashqaqtasa da ekeýi 1/8 fınalda qarsylastaryn jeńse shırek fınalda kezdesýi múmkin. «Qyzyqtyń kókesin qýyrdaq pisirgende kóremiz» demekshi, sol kezde Brazılııanyń kókmaısa alańynda keskilesken bir shaıqastyń bolatyny sózsiz.
Osy kúni «V» tobynda oıyndardyń kóleńkesinde qalǵan taǵy bir match ótti. Ispanııa Avstralııa komandasyn 3:0 esebimen utty.
Qazir Kosta-Rıka, Fransııa, Belgııa, Argentına, Kolýmbııa komandalary ekinshi týrdan keıin 6 upaı jınap, kelesi aınalymǵa joldama aldy. Ásirese, Kosta-Rıkanyń Italııany 1:0 esebimen jeńip, «D» tobynda birinshi orynmen 1/8 fınalǵa shyqqany úlken jańalyq boldy. Kosta-Rıkanyń osy jeńisin tarıhı jeńiske, sensasııaǵa balap jatqanyn aıtý kerek. Al negizi, bizdiń oıymyzsha bul jeńisti sensasııa deýge de bolmaıdy. Kosta-Rıka álemdik dodaǵa ara-tura qatysyp, pleı-off kezeńine shyǵatyn komanda. Eger másele Italııany jeńgenine tirelip tursa, onda Kosta-Rıkanyń jeńisine eýropalyqtardyń ózderi kináli.
Jalpy, bıylǵy chempıonatta komandalardyń jeńilisine jarysqa daıyndyǵy ǵana emes, aýa raıynyń da áseri bar. Kosta-Rıka osylaısha eki oıynda ózderine úırenshikti klımatta jeńiske degen jigeriniń arqasynda qarsylastaryn utty. Endi «D» tobynda Ýrýgvaı men Italııa arasynda ótetin kezdesýde qaı eldiń jarysty jalǵastyratyny belgili bolady. Bul komandalar keshe keshkisin kezdesti.
«E» tobynda Fransııanyń birinshi oryn alǵanyn aıttyq. Osy topta Shveısarııanyń 1/8 fınalǵa shyǵýǵa múmkindigi kóp. Olar Gondýrasty jeńse, kelesi aınalymǵa shyǵady. Al Ekvadordyń Fransııany jeńýi qıyn.
«F» tobynda Nıgerııa men Iran taǵy bir joldamaǵa talasady. Eger parsy eli Bosnııany utyp, afrıkalyqtar Argentınadan jeńilse, onda Iran 1/8 fınalǵa shyǵady. Al Nıgerııaǵa joldama alý úshin teń oınasa da jetkilikti.
«G» tobynda Germanııa men AQSh quramalarynyń múmkindigi kóp. Ekeýiniń de tórt-tórtten upaılary bar. Eger bir upaıy bar Gana kelesi aınalymǵa shyqqysy kelse, Portýgalııany utyp, AQSh-tyń «nemis mashınasynan» jeńilgeni kerek. Al Portýgalııa týraly aıtpaı-aq qoıaıyq. Olardyń múmkindigi 90 paıyz joq deýge bolady.
«N» tobynda Aljır, Reseı jáne Koreıa joldamaǵa talasyp jatyr. Bul topta Belgııanyń 1/8 fınalǵa ótken aptada shyǵyp alǵanyn bilemiz. Osy komandalardyń arasynda Aljırdiń múmkindigi kóp sııaqty. Olardyń jeńiske degen qulshynysy, jigeri tym kúshti bolyp tur.
Dastan KENJALIN,
«Egemen Qazaqstan».