Jazýshy ataýly kez kelgen týyndydaǵy keıipker attaryn aspannan alyp qoıa salmaıdy. Kórkem shyǵarmanyń mátinine mán ústep, oqyrman sanasynda ǵana ómir súretin jandardyń esiminiń astarynda biz bile bermeıtin tosyn qupııalardyń jatýy ábden múmkin.
Berdibek Soqpaqbaevtyń qazaq aýdıtorııasyn bylaı qoıyp, álemniń biraz eline tanylǵan «Meniń atym Qojasyndaǵy» sotqar Qojanyń súıiktisi Janar esterińizde me? Hıkaıatty oqyp otyryp, eriksiz tentek Qojadaı óz Janaryńyzdy oılaısyz. Bir kezderi «Meniń oǵan shyn ǵashyq ekenimdi, múmkin, Janar bilmes. Bilse, ol Jantaspen nege solaı otyrady? Sondyqtan men oǵan aıtýym kerek bárin de. Úlkeıgende kim bolatynymdy, menen basqa eshkimdi Janar súımeýi kerektigin – bár-bárin jasyrmaı aıtýǵa tıispin» dep óz-ózin qaıraıtyn Qojanyń keıpinde bolǵanyńyzdy moıyndaısyz. Tipti osy hıkaıat negizinde túsirilgen fılmdegi Janardyń shahmat oınap otyrǵandaǵy beıkúná bolmysy, «maqtanshaq Qoja, maqtanshaq Qoja» dep sekirip, ózine ǵashyq balany ashýlandyratyn tátti qylyǵy, mektepten qýylǵaly turǵan buzaqy synyptasyn aqtap sóılep, jylap qalatyn sáti kóńilińizge kólbeńdep kele qalary da anyq. Osy bir týyndy jaryq kórgeli jarty ǵasyrdan assa da, tulymshaǵy jelbiregen Janar atty qyz oqyrmandaryn ómir súrýge ińkár etip keledi.
Qojanyń júregin dir etkizgen bul qaı Janar? Shynaıy ómirde jazýshyny ǵashyq qylǵan Janar esimdi qyz bolǵan ba? Osy bir saýalǵa jaýap bermes buryn aǵylshyn qalamgeri Charlz Dıkkens, orys klassıkteri Tolstoı men Dostoevskııler de keıipkerleriniń aty-jóni olardyń áleýmettik ortasyn, shyqqan tegin nemese minezin bildiretindeı etip tańdaǵanyn aıta ketý paryz. Al qazirgi zaman jazýshysy Dj. K.Roýlıng mektepte birge oqyǵan synyptas-tary nemese óz tanystarynyń esimderin kórkem týyndyǵa engizip jiberýdiń sheberi sanalǵan.
Soqpaqbaev ta joǵaryda aıtqan qalamgerler sekildi keıipkerge esim bergende keıipker minezine saı, ómirde bolǵan, jaqyn tanystarynyń atyn tańdaǵanyn baıqaımyz. Máselen, Qoja men Sultannyń obrazyna qarasańyz, eldiń bolashaq Qojasy men Sultanyn kórgendeı bolasyz. Al biz sóz etip otyrǵan Janar degen – Berdibek Soqpaqbaevtyń bala kezdegi alǵashqy mahabbatynyń emes, týǵan qyzynyń aty. Bul sózimizge «О́lgender qaıtyp kelmeıdi» romanyndaǵy myna bir epızodtar dálel:
«Aınalamda pysh-pysh, qor-qor etip, balalarym, əıelim uıyqtap jatady. Bul kezde qolymda enem de bar. Bir qora janbyz. Zaǵıpa Almatyǵa kelisimen bosanyp jəne bir qyryq jeti taýyp bergen. Atyn Jamalǵa uıqastyryp Janar dep qoıǵanbyz».
«Enem osy kezde munda emes. Ol óziniń baıaǵy aıtqanynan qaıtpaǵan. Jaz shyǵysymen kishi qyzym Janardy alyp, Pavlodarǵa eline ketken. Qazir munda men, Zaǵıpa, Jamal úsheýmiz ǵanamyz».
«Janarjanym əli sol Pavlodarda əjesiniń qolynda. Biz, Zaǵıpa ekeýmiz, Janarjandy əbden saǵynyp bittik. Enem kúshpen tartyp alyp ketkendeı qaıǵylanyp, əzer shydap júrmiz».
«Jan alǵysh Ázireıilden qashyp tyǵylǵandaı bosaǵadaǵy bir kisilik tósektiń ústinde enem jalǵyz ózi bir ýys bop búrisip, únsiz otyr. Janar kórinbeıdi... Sorlaǵanymdy jańa bildim. Janardy qushýǵa daıyndap kelgen qushaǵymmen qara jerdi qusha ókirip, tór aldyna qulaı kettim... Qyzylsha shyǵyp aýyryp, Janar osy jýyrda sodan qaıtys bolypty. Sýyq habar sýmańdap Almatyǵa jetkende, men munda tyń aralap júrmin».
Mine, osy bir úzikterden-aq jazýshynyń qyzy jastaı shetinep ketkenin, áke baıǵus týǵan perzentiniń qabirine bir ýys topyraq sala almaı ah uryp qalǵanyn baıqaısyz. Iаǵnı jazýshy «О́lgender qaıtyp kelmeıdi» romanynda shynaıy ómirdi jazyp otyr. Qalamgerdiń qyzy Samal Soqpaqbaeva bergen Janardyń myna bir sýreti bizdiń osy sózimizdi dáleldeı túsedi. Muqaǵalıdyń tilimen aıtsaq:
«Qulpytastyń quny maǵan bes tıyn,
Biraq taspen qalaı janshyp qoıarmyn?!.
Qoıman, botam.
Keregi ne kók tastyń», degenindeı Bekeń «Meniń atym Qoja» shyǵarmasynda Janardyń qaıtalanbas obrazyn somdap, óz urpaǵyna máńgilik qabyrǵasy sógilmeıtin qulpytas ornatypty. Tipti 1979 jyly jazýshynyń «16 jasar chempıon» hıkaıaty negizinde taspalanǵan «Chempıon» atty kórkem fılmdegi basty keıipker Murattyń da ǵashyǵynyń aty Janar bolýy qalamgerdiń qaltarysta qalǵan ómirinen az syr ashpaıtynyn ańǵaramyz.