«Quralaı kóz, qolań shash,Alma moıyn, qıǵash qas». Iá, ádemilik – áıelge tán. Kóktemniń qyzǵaldaǵyndaı qulpyryp ketetin qyz-kelinshekterdiń ajaryn ashatyn alqa, júzik, syńǵyrly syrǵasyn jasaýda ózindik órnegin qalyptastyrǵan, básekelestikte bási joǵary qolóner sheberi Merýert Ermekovanyń «Altyn tas» atalatyn brendtik buıymdary árdaıym suranysqa ıe.
Tabıǵaty kórkem Talǵar qalasynda turatyn Merýerttiń kórer kóz qyzyǵarlyq sáýkeleden bastap, bilezik, shekelik, óńirjıek, alqa, shashbaý syndy áshekeı buıymdary elimizdiń ár túkpirine jóneltiledi. Sondaı-aq monshaqtan jasalǵan ádemi áshekeıleri jyl saıyn kitaphanalar men joǵary oqý oryndarynda, mektepter men mýzeılerde uıymdastyrylatyn qolóner sheberleriniń kórmelerinen oryn alyp, kórermen yqylasyna bólenip júr.
– Dúnıege kelgenimde ata-anam Merýert О́tekeshovadaı aktrısa bolsyn degen yrymmen esimimdi Merýert qoıypty. Biraq aktrısa emes, ustazdyq joldy tańdadym. Ýaqyt óte kele júrek túkpirimdegi qolónerge degen qyzyǵýshylyǵym artyp, birjola osy kásipti dóńgeletýge bet burdym. Áıelderdiń áshekeı buıymdaryn jasaýmen aınalysqanyma da on jylǵa jýyqtapty, – degen qolóner sheberiniń osy jyldarda jasaǵan júzdegen buıymy óz tutynýshylaryn tapqan.
«Saýsaq birikpeı – ıne ilikpeıdi». Sheberqol analarymyzdyń ıgi muralaryn urpaqtan urpaqqa jibin úzbeı jetkizýde ulaǵatty is tyndyryp júrgen Merýert Úsenbekqyzy iske ıkemdi qyzdarǵa aqyl-keńes berýden aıanbaıdy.
– Burymdylarymyz ýaqytty beker ótkizbeı, kóneniń kózindeı bolǵan kásipti zamanýı úlgide jańǵyrtyp, jalǵastyrýǵa nıettense nege qýanbasqa? Kóp bolmaǵanmen ara-tura qyzyqqan qyzdar kelip, tastardy tizip, monshaq, bilezik, basqa da buıymdardy jasaýdyń joldaryn úırene júrip, qolǵabysyn tıgizgende «úırengeniń ózińe jaqsy, istegeniń maǵan jaqsy» deıtin analarymyzdyń aqyly eske túsedi. Jalpy, tastardyń qasıetine senetin yrymshyl halyqpyz ǵoı. Sol sebepti tastardan túziletin táspi, bilezik, tumarǵa suranys joǵary. Kóbine nefrıt, shýngıt, ıantar, marjan tastardy paıdalanamyn. Nefrıttiń túsi jasyl bolǵandyqtan «musylman tasy» dep atalady. Mysaly, ıantardy zob aýrýyna paıdaly dep eseptese, shýngıtke er adamdardyń qyzyǵýshylyǵy joǵary, – deıdi óz isiniń sheberi.
Názik saýsaqtaryna ilingen ár tasty joǵary talǵammen úılestire otyryp tizip, bútin bir buıym qurap shyǵarý úshin asa tózimdilik pen eptilik qajet-aq. Al bul óz isin aıryqsha súıetin Merýerttiń eń asyl qasıetteri desek asyra aıtqandyq emes.
Ulbosyn ISABEK,
jýrnalıst
Almaty oblysy,
Talǵar aýdany