Mádenıet jáne aqparat mınıstrliginiń qoldaýymen «Sarap» eksperttik klýbynyń besinshi otyrysy ótti. «Konstıtýsııa jáne ómir súrý sapasy: reformalardyń áleýmettik áserin qalaı ólsheýge bolady?» taqyryby arqaý bolǵan kezdesýdi Qazaqstandyq qoǵamdyq damý ınstıtýty uıymdastyrdy, dep jazady Egemen.kz.
Basqosýǵa akademııalyq qaýymdastyqtyń, memlekettik taldaý ortalyqtarynyń jáne jeke zertteý uıymdarynyń ókilderi qatysty. Olar konstıtýsııalyq qaǵıdattardyń halyqtyń ómir sapasyna yqpalyn, jańa Konstıtýsııa jobasy aıasynda iske asatyn reformalardyń áleýmettik áserin baǵalaý tetikterin talqylady. Áleýmettik saıasattyń tıimdiligi, onyń qoǵamdaǵy jaýapkershilik mádenıetiniń qalyptasýyna áseri ári osy baǵyttaǵy ózge de ózekti máseleler taqyryp aıasynda qamtyldy. Is-sharanyń ashylýynda Qazaqstandyq qoǵamdyq damý ınstıtýty basqarma tóraǵasynyń orynbasary Bekzat Rahımov bylaı dedi:
«Konstıtýsııa – dástúrli túrde memlekettik qurylymnyń negizin jáne azamattardyń quqyqtaryn bekitetin saıası qujat retinde qarastyrylady. Alaıda ol normatıvtik mátin ǵana emes, halyqtyń ómir súrý sapasyna áser etetin ınstıtýsıonaldyq tetik. Sondyqtan búgingi basty másele konstıtýsııalyq deńgeıde qandaı reformalar bekitilgeninde ǵana emes, olardyń áleýmettik áserin qalaı ólshep, qalaı taldaýǵa bolatynynda».
Osydan soń Qazaqstan strategııalyq zertteýler ınstıtýty qoǵamdyq pikirdi zertteý bóliminiń bas sarapshysy Gúlnaz Qasymova jańa Konstıtýsııa jobasy uzaq merzimdi damýdyń negizi retinde áleýmettik memleket qaǵıdatyn bekitetinin atap ótti. Bul modeldiń tıimdiligi onyń zańnama men bıýdjet saıasatynda naqty iske asýyna baılanysty bolmaq. Al nátıjesi azamattardyń ál-aýqat deńgeıine, teńsizdiktiń tómendeýine, áleýmettik júıeniń turaqtylyǵyna qarap baǵalanady.
Oljas Bektenov: Jańa Konstıtýsııa – bolashaqtyń strategııalyq tańdaýy
Qazaqstandyq qoǵamdyq damý ınstıtýtynyń sarapshysy Elena Appelgans óz baıandamasynda reformalardyń negizgi kórsetkishi – memleket pen qoǵam arasyndaǵy jaýapkershilik tepe-teńdigi ekenin negizdedi. Onyń aıtýynsha, áleýmettik model azamattardyń ózin-ózi damytýyna jáne azamattyq belsendilikti arttyrýǵa jaǵdaı jasap, qoǵamdaǵy yntymaqtastyq pen júıeniń turaqtylyǵyn nyǵaıtýǵa tıis. Al Kazakhstan Sociology Lab áleýmettanýshylar mektebiniń dırektory Álııa Sársekeeva áleýmettik saıasatty adamı kapıtaldy damytýǵa baǵyttalǵan strategııalyq ınvestısııa retinde qarastyrý qajet degen pikir bildirdi.
Erlan Qarın Prezıdenttiń nege Táýelsizdik pen Egemendik sózderin bas árippen jazatynyn túsindirdi
«Reformalardyń tıimdiligin baǵalaýdyń zamanaýı tásilderiniń nazarynda bilim berý, densaýlyq saqtaý jáne áleýmettik qoldaý júıesindegi ózgeristerdiń ekonomıkalyq ósim men áleýmettik mobıldilikke uzaq merzimdi áseri tur. Sondyqtan osy baǵyttardy eskere otyryp, olardy keshendi ári dáleldi túrde baǵalaý qajet», dedi sarapshy.
Kezdesýde Fılosofııa, saıasattaný jáne dintaný ınstıtýtynyń strategııalyq damý jónindegi bas dırektorynyń orynbasary Ermek Toqtarov, Eýrazııa ulttyq ýnıversıteti áleýmettaný kafedrasynyń aǵa oqytýshysy Almash Aıqynbaıqyzy, Shyǵys Qazaqstan tehnıkalyq ýnıversıteti «Digital Social Research» Halyqaralyq ǵylymı-zertteý ortalyǵynyń bas ǵylymı qyzmetkeri Eleonora Stolıarova baıandama jasady. Olar jastardyń saıası áleýmettenýi, ınstıtýttarǵa degen senimniń qalyptasýy, azamattyq qundylyqtardyń ornyǵýy áleýmettik saıasattyń mańyzdy kórsetkishteri retinde qaralatynyna nazar aýdardy. Izinshe, qatysýshylar reformalardyń áleýmettik áserin ólsheýdiń ulttyq júıesin ázirleýdi, zertteýge negizdelgen saıasattyń qoldaný aıasyn keńeıtýdi, azamattardyń ómir súrý sapasyn halyqaralyq ádistemeler arqyly baǵalaýdy usyndy.
Máýlen Áshimbaev aldaǵy referendýmdy elimizdiń turaqty damýynyń irgetasy dep atady