Asqar Súleımenov: Abyzdar men ańyzdar

Qysh taqta, trostnık qalam, pıktogramma jazý úlgisi

Álqıssa, qysh taqtalardyń birinde, Jerdi kóterip turǵan úsh jahanbalyq týra­­ly tań-tamasha derekter bar edi. Kóne ǵasyrlarda qarip pen árip arasyn ashqan klavıatýraly kompıýter paıda bolǵanda qatar-qatar, qabat-qabat qalanyp jatqan qysh taqtalar meta-mátin atalar edi.

Postmodernızm iliminde shyǵarmany mátin sózimen almastyrady, sebebi shyǵarma forma turǵysynan shekteýli, al mátinde shekara joq (ıntertekst, gıper­tekst), týyndyny janr, taqyryp, jazý máneri tárizdi talaptar shektep turady, postmodernısttik teorııada mátin  sheksiz.

Qysh taqta dep shartty túrde bas­pa­­­hana karton-qaǵazyn aıttyq. Bir Súleımenov «Qysh kitabyn» jazyp edi, ekinshi bir Súleımenov qysh taqtalar taqyrybyna qalam tartty.

Asqar dybysty mátinnen joǵary qoıǵanda kompozıtor bolar ma edi, kim biledi, ol jazýshylyqty tańdap aldy. Sóz marjanyn terdi, áýenin estidi, sazyn bildi. Mýzykadan erkindik tapty. Jylqydan jelmen jarysqan júırikti kórdi. Sózden jumbaqtap úırendi, sóıleýden sheshýdi.

Asqar Súleımenov óz tileginiń ǵana qurbany, ýájine emes, qalaýyna jyǵylady, ýádege berik, kelisimge tııanaqty.

 

«Aq kempir», «Qara shal», «Besatar»

«Qara shaldaǵy» qara shaldyryp ótetin kóptiń biri emes, qaharman keıipkerdiń ózi, aıtqanyna senimdi, berik, alaıda qurbandyqqa qııar maly joq, ynsaptan jylqy saltanaty qymbat.

«Aq kempirdegi» aza – jaqsy kúnin joqtaý.

Jazǵanynan oqyǵany kóp, tyńdaǵany alapat edi. Estýde zeıin joq, ol tyńdady, tyńdatty, tyńdata bildi. Asqardyń bir minezi qudaısyz qoǵamnyń kitapsyz qoǵamǵa aınalyp kele jatqanynan edi. Qudaısyzdarǵa qarsy bel sheship kúresti, qalamger endi búgin kitapsyzdarmen aıqasqa tústi. Elden bezgen jurt adasatyn boldy. Bezgender qashqandarǵa qosyldy. «Qudaı qaza bolǵanda», kitap áli ólgen joq edi. Nısshe «óldi dep jar saldy». Dúnıe ózgerip shyǵa keldi. Kitap «tylsym tárizdi eshkimge kerek bolmaı qaldy».

«Besatar» kim úshin jazyldy, anyq emes. Siz jiti qarańyz, sergek oqyńyz. Sózinen jańylyp qalasyz. Oıynan adasyp ketesiz. Asqardy oqý qıyn, taný, tipti kúrdeli. Eńbek. Kúres. Tartys, oı tartysy. Kózqarastar teke-tiresi.

Pyshaqtyń júzindeı kitabynda teńizdiń túbindeı tereńdik bar. Tereń nárse kózge túse qoımaıdy. Ol qysqa jazady, biz uzaq oqımyz. Túsinik tereńde, túsinikteme kóp. Biz tóbeden tómen qaraǵanda jalǵyzdyq tuńǵıyqtan joǵary úńiledi. Áńgimeleri qyzyq. Úsh muń. «Aq kempir» men «Qara shal» – klassıkalyq úlgide jazylǵan shyǵarmalar. «Adasqaq» – tosyn. Ári shaq. Dáldik kóńildi jadyratady. Týra óz basyńyzdan ótip jatqandaı. Taqyryby – jalǵyzdyq, áreketi – qarsylyq.

Asqardyń kúshi oıynda, oıy úzil­meı­di, sózin taýysamyz, biraq sana aǵyny bir sát toqtamaıdy.

«Besatarda» sana aǵyny emes, ishki monolog bar. Taldap kóreıik. Sana aǵyny – ahýal, jaı-kúı, demek, psıhologııalyq qalyp. Sana aǵyny – adamnyń tabıǵı hali.

Ishki monolog – keıipkerdiń obrazyn ashatyn ádebı ádis-tásil. Asqardyń shyǵarmalarynda ekzıstensıalıstik, tipti metafızıkalyq muń bar. Ǵashyqtyq emes, ǵaryshtyq, jalǵyzdyq muńy. Qorǵansyzdyń kúni – osy adamnyń álemdegi (ǵaryshtaǵy) jaǵdaıy. Tipti halyqtyq muń, demek, áleýmettik.

Úsh muń: metafızıkalyq (ózger­meı­tin), ontologııalyq (óre jetpeıtin) jáne áleýmettik muń (ózgerýge, jaq­sa­rýǵa bas­taıtyn muń).

«Besatardyń» ereksheligi – keńes ókimeti tusynda qylyshynan qan tamǵan qyzyl ıdeologııa dáýirinde otarshyldyq saıasattyń kenet ózin-ózi áshkerelep ádebı taqyryptan kórinis berýi.

Áýeli ol tildi ekige bóldi: akýs­tı­ka­lyq obraz ben sóz-túsinik. Akýs­tı­kalyq obraz sózdiń dybystalýy edi. Sóz-túsinikte ornyqty. Tutas oqyldy – aspan, nebo, sky. Jurt kez kelgen áripti jeke-dara oqyǵan joq, sóz áńgime barysynda tutas aıtyldy. Zat ataýyn ataǵan daýystyń árip dybysy, kólemi, ereksheligi, dybysty obraz reti quryldy. Bul dybys belgili bir túsinik retinde belgilendi. Sóılem qurǵanda áripter reti qalyptasty. Ol álemge jańalyq kelgenin túsindi. Basy-qasynda, qatar júrgisi keldi. Sodan «Besatar» paıda boldy, ásirese, «Adasqaqtyń» jóni bólek.

 

Stıl, forma, dıskýrs

Ol til týraly túsinikti ózgertti. Ertede til qarym-qatynas quraly edi. Sossıýr ózgeris ákeldi. HIH ǵasyrda Ferdınand de Sossıýr bir jańalyq ashty: ol kórinbeıtindigimen stıl. Bylaısha aıtqanda, stıl – kemel mátin, asqaq til, alaıda pafos emes. Stıldiń aqpary dereksiz, mátini jasyryn. Biz keń maǵynasyndaǵy túsinik týraly áńgime qozǵap otyrmyz.

Belgiler (tańbalar) tártipke baǵynsa ǵana til. Demek, belgiler júıelense, tilge aınalady. Júıe degenimiz – tártip. Belgige «bári» jatady: bas árip, útir, núkte – tynys belgileri, kegel ólshemi, sózdiń sóılemde tártip boıynsha oryn aýysyp ornalasyp turýy, qaripterdiń ulttyq úlgileri. Tártipti engizgen erejeler dıskýrsty qalyptastyrady. Dıskýrs qashanda tarıhı. Ádette dıskýrs sımý­lıa­kr­­­­dy paıdalanady. Biz tildiń bir-aq túrin bilemiz, basqa formasy týraly túsinigimiz joq.

Ol jańa til izdedi. Beıneleýdiń jańa­ tili. Jańa mán-maǵynalar qalyp­tas­ty­rý­ǵa umtyldy.

Asqar Súleımenov jańa dáýirdi ańsa­dy. Daıyn úlgilerden bas tartty. «Idealnyı tekst». Stılde aqpar kóp, túsinikteme (kózqaras: 1. belgi – sımýlıakr, 2. belgi – erkin.) baıytady, jańa maz­mun, jańa maǵyna usynady.

Ýaqıǵany tarıhqa aınaldyrady, adamdy halyqqa, jaǵdaıdy zamanǵa, kezeńdi dáýirge. Kez kelgen mándi júkteı alady, belgi kóbeıse de, til azaıǵan joq.

Rolan Bart avtorlyq ıntervensııaǵa qarsy, ınterpretasııa – oqıǵanyń ózi emes, jazýshynyń kózqarasy. Stıl avtordy tizgindeıdi. Mátinde meılinshe az kórinse, týyndy sonshama beıtarap, taza. Qospasy kóp shyǵarma laıly, tunyq nárse ǵana   móldir. Belgilerdiń bar jıyntyǵy tildiń quramyna enedi, stıl ósedi, ulǵaıady, talap kúsheıedi, keıipker tildiń tasasynda qaldy keıipkersiz de roman paıda boldy. Asqar dástúrli obrazdan bas tartty («Adasqaq»), taptaýryn tásilden qashty.

 

Vertıkal, gorızontal, podtekst

Asqardyń sózi birqalypty júrip jatady. Baıaý. Tipti bir orynda tapjylmaı turǵandaı kórinedi. Kóldeneń tizgen sóz, sóılem ýaqyt ótken saıyn tuńǵıyqqa túsedi. Tereńdeıdi. Sóz ýaqıǵany súırep, bir sát oqý qıyndaıdy. Mátindi qadaǵalap otyrsańyz oı shyǵady. Kontekst – vertıkal – tarıh, tájirıbe, mura. Tekst – gorı­zontal. Qazirgi sıtýasııa. Asqardyń vertıkaldy prozasy osy. Ulttyq erekshelikterge emes, ýnıversýmǵa baǵyn­ǵan lıngvıstıkalyq proza.

Kóldeneń tizip oqýdy qoıyp, ti­gi­nen oqısyz. Maǵyna «podtekste». Bólek mátin astynda irgetas. Belgili bir til fılologııasy emes, jalpy til ataýlynyń tabıǵatyna arqa súıeıdi. Etnıkalyq til erekshelikteri keıin sheginip, tildiń násildik turǵydan qaraǵandaǵy qasıetteri alǵa shyǵady. Lıngvıstıkalyq prozanyń keńistigi keń, kóne dáýirdi kirgizedi, kúlli tarıhty, tájirıbeni paıdalanady. Kóne leksıkalyq quramnyń qoldanysy ońaı, túri qıyny árbir árpiniń tarıhy.

Tarıhı áripte bilim telegeı teńiz. Vertıkal tezaýrýs tek tarıhty bildiredi. Ár sóz ben túsinikti, «keshegi bilim» bar. Bir-birine qabattasqan sózdiń mánine kirigip tur. Sondyqtan sóz – alǵashqy sımýlıakr, jıyp-tergen bilim-tanymy búgingi sózdiń mánin qurap otyr.

 

HH ǵasyr: aǵymdar men Asqar Súleımenov

ǴTR-dan modern týdy. Ǵylym, óner, kapıtal zaýyt, fabrıkalarǵa aǵyldy. Adam aqyl-oıyna bek senim bildirgen iri óndiris oshaqtary býrjýazııalyq qoǵamdy jańa tabystarǵa bastady. Modernızmniń rasıonalıstik sıpaty aıqyndala bastady. Barlyq salada, kúlli baǵytta aqyl-oıdyń saltanaty asty, qadiri artty. Jumbaq sheshiletindeı, qupııa ashylatyndaı, shamamyz keletindeı kúıde boldyq...

Mádenıettiń máni transformasııaǵa ushyrady, de Sossıýrdiń lıngvıstıkalyq teorııasy dúnıege keldi, tildiń semıo­tı­kalyq tegi aıqyndaldy, pánaralyq shekaralar joıyldy. Qoǵam baıydy (Batys jáne AQSh elderi), ekonomıkalyq shart oryndaldy, áleýmettik negizder paıda boldy, elaralyq baılanys kúsheıdi. Biraq aqparattyq tehnologııa eń úlken belgisine aınaldy. Postmodern zamanynda hat-habar alysý úlken mánge ıe boldy. Bir-birine irkes-tirkes kelgen qos uǵym ádebı formaǵa qatty áser etti. Ýaqyt shyǵyny azaıdy. Búkil baspa isi bir kompıýter tóńireginde shoǵyrlandy. Saldary tegeýrindi edi.

Modern estetıkalyq turǵydan postmodernge qaraǵanda kórneki, ozyq edi. Ol óz amaldaryn qalyptady: qysqa sóılem formanyń yqshamdyǵyna ákeldi. Álemdi beıneleý ońaı edi, dúnıe anyq bolatyn. Al postmodern kópaqıqatty qoǵamdy ornatty.

Kezinde kóne Shyǵysta, Úndistanda, qıyr jaqta, alys elde jaryq kórgen shyǵarmalar arab-musylman órkenıetine parsy tilinde jetip jatty. Parsy tili Islam álemine salynǵan kópir tárizdi bolatyn. Endi búgin jańalyqtar Batystan Shyǵysqa jóneltilip jatyr. Ferdınand de Sossıýr ashqan jańalyqtyń álemge degen áseri asa zor boldy. Kúlli belgi tildiń komponentine aınaldy. Sózdiń ózi túbirge, býynǵa deıin bólshektendi. Jak Derrıda: mátinnen tys eshteńe joq dep málimdedi.

Belgi túpnusqasynan aıyrylǵan mánderdi tasymaldaıdy. Belginiń óz máni joq, alaıda boıyna qondyrǵan mán qyzmetin atqaryp tura beredi. Mán qalaı qonady? Ony «Mán logıkasy» atty eńbeginde Jıl Delez ádemi keıipteıdi. Mándi belgili bir zatqa ataý qylyp baılaǵanda ne bekitkende belgi mánge silteme jasap turady, bul – qasıet, al atrıbýt – bul jańa ózgeristi habarlaý, mysaly, aıaǵyn syltyp basatyn adamdy aqsaq dep ataıdy. Maǵyna qasıetin ańǵartady.

Mán ómirde joq, oıda bar: «nesýshest­výıýshaıa sýshnost». Mysaly, ar-uıat, adaldyq, saǵynysh.

Tildiń tynys belgileri, áripterdiń ádemi túri kóbeıe tústi. Asqar prozasynda útir men núkteniń ózi habarshy. Til stılge aınaldy, ádebı keńistik ózgerister alańy turǵysynda tanyldy. Muqabanyń ásemdigi de, bezendirilýi de til boldy. Mátin tildi erkindikke jiberdi. Antýan Sent-Ekzıýperı «Kishkentaı hanzada» atty shyǵarmasyn sýretpen tolyqtyryp otyrady. Jańa aqparat qosady. Stıl ınformasııany keńeıte túsedi degenimiz osy.

 

О́mir jáne ómir súrý fılosofııasy

Nısshe ómir fılosofııasynyń negizin qalady. Ekzıstensıalızm degenimiz – ómir súrý fılosofııasy. Fenomenologııa ádet­tegi túsinikti jaıttarǵa kúmán bildiredi, anyqtamasyn ózińiz qalyptastyrýyńyz kerek. Másele mynada: fenomendi taza qalpynda tanýǵa talpynys kerek.

Endi Jak Derrıda dúnıege ákelgen dekonstrýksııa týraly áńgime qozǵaıyq.

Álem qos túsinikten (bınarly) tura­dy:­ kók/jer, alys/jaqyn, jaqsy/jaman,­ úlken/kishi. Bir jup ishinde eki sóz bir-birine qarsy, oppozısııada. Kezinde qalyptasqan konstrýksııa. Derrıda ony dekonstrýksııalaıdy. Juptyń birinshi emes, ekinshi syńaryna nazar aýdarýǵa shaqyrady. Sonda dúnıe ózgerip sala beredi. Birinshiniń ústemdigi joıylady.

Ár jazýshynyń ár shyǵarmasy ózinshe bir janr. Janr qalyptasqan forma: kólemi, uzaqtyǵy, ýaqıǵalar qalyńdyǵy jáne fabýla basy, aıaǵy eskeriledi. Keıde áńgime povesten uzyn boldy, keıde povest áńgimeden qysqa týady. Janrdy taqyryp tańdaıdy.

Asqar Súleımenov janrdy buzdy. Mysaly, «Adasqaqtyń» janry joq, formasy bar. Ol jańa janr engizdi. Asqardyń shyńy – «Adasqaq». Janr stıl turǵysynan da. Stıl – Asekeńniń ómir súrý formasy: ózinen qalamyna deıin, qalamynan qııalyna deıin.

Asqar – janrdyń ózi. Ol – «zako­no­­da­­tel mody». О́nerdiń sánin kelti­re­tin, náshin qalyptastyratyn jazýshy.­ «Besatardyń» sıýjettik jelisi, áleý­met­tik­ mańyzy, ıdeıalyq muraty jaıly kóp ja­zyldy.

Biz formany ǵana kún tártibine qoı­dyq. Forma – ónerdiń ózi. Mazmun forma­syz ómir súre almaıdy.

«Adasqaqta» erkindik bar.

Bap. Asqarly bıik. Kúmiske malyp, syzdyqtata jazǵan altyn qalamynan injý-marjan tógiledi.

Vertıkal maǵyna, gorızontal for­ma.­­ Aspan sheksiz, jer betinde de tuıyq jol­ joq. Sóz ustaǵan sheshen qalam usta­ǵan­ jazýshyǵa aınalǵanda aýyzeki til­den má­tin ozady. Fonetıka grammatıkadan joǵary edi, tómen túsedi.

Stıldiń tý syrtynda talǵam jatyr.

Ásem sózge degen súıispenshiligi joqta jaqsy mátin bola ma, tipti shyǵar­mashylyq degenimizdiń ózi estetıkalyq kózqaras. Ásempaz adam til úıirgen shárbat shyryndy ádemi shynydan ishkisi keledi. Ádette túzý joldy qısyq dońǵalaq qor etedi.

Asqarda sóz taza, sóılem aq. Oqtaı sózi is-áreketke jarasa ketedi. Mátin, dıalog – sóz, qımyl-qozǵalys – qatar, qalmaı júrip jatady.

Osynsha qıyndyqtyń ne qajeti bar? Qajeti bar eken.

Asqar Súleımenov jazýshylarǵa jazýshy. Tyń taqyryp, jańa stıl, sony álem. Minez keıipkerdiń oıynan kórinedi. Oıynyń ózi qozǵalysta. Jer izdeıdi, el izdeıdi, ózin izdeıdi.

Metafızıkalyq kúı ekzensıalıstik tuıyqqa tireledi.

Qudaı nege zarlatady? Qazaqtyń kór­me­geni joq, kóretini áli kóp. Asqar jaýapty­ áripterinen suraıdy, qalamdastarynan kútedi, biraq qazaq, qala berdi, adamzat­ muratyna jeterine senimi joq. Gáp osynda. Gáp dep otyrǵanymyz absýrd. Absýrdty sheshemin degender absýrdty­ kóbeıtedi, keliskender joǵaltady. Sheshimin tappaq emes, sebebi Qudaı adam balasyn jaratqaly adam balasy baqytty bolyp kórdi me, eshkim bilmeıdi.

Senimdi sýytsaq, kúsheıedi, úmit úzsek, álsireıdi. Álemdi absýrd kúıinde qal­dyr­ǵan jón tárizdi, qalaı qabyldasańyz da mánisi joq, maǵynasy aqıqattyń mań­daıyna jazylǵan jazý sııaqty. Biz aqıqatyn bólip-bólip áketken sheksiz mátinniń bir-bir úzikterimiz. Jyrtylǵan paraqtar. Qaıta jalǵaý múmkin emes, biraq mátinde ne jazylǵany esinde.

 

Jaryq, túnek, sáýle

Orta ǵasyr ótip, qara túnek seıilgende qashyqtan bir jaryq sáýle kórindi. Bul  fılosofııa sáýlesi edi. Qaıta О́rleý, Jańa zaman irgetasyn qalasqan uly tulǵalar sońynan HVII, HVIII ǵasyrlarda jańa danyshpandar sahna tórine shyqty. Bosaǵada, esikti ashyp, HIH ǵasyr tabaldyryqtan attaǵaly tur edi. Jalpy, Orta ǵacyr túnek álemi-tuǵyn. Qarańǵylyq dúnıe júzi damýyn tejedi. Fılosofııanyń mindeti ózgerdi: ol absolıýttiń bar ekendigine dálel izdedi.

HIH ǵasyr – bizdiń ǵasyr. Biz HIH ǵasyrǵa uqsaspyz. HH ǵasyr HHI ǵasyr­dyń mazmunyna aınaldy. Sana aǵyny, absýrd,­ yqshamdyq (laconic) on toǵyzynshy júzjyldyqta qalyptasqan, jıyrma­synshy júzjyldyqta qanat jaıǵan­ ádis-amaldar.

Asekeńder qoldanǵan stıl, týǵan atmosfera – Stendal, Flober, Býnın­derden beri kele jatqan talap-tilekter. Biraq HIH ǵasyrdyń ózi HVIII ǵasyrdan, HVII, HVIII ǵasyrdan Shekspır (Gamlet) men Servantes (Don Kıhot) shyqqan.

Ekeýine deıin ádebıettiń damýyn janr aıqyndady, endi kórkem ádis-tásilder belgiledi.

Janr shyǵarmanyń mátindik kóri­nisi: ne uzaqtyǵyn (roman, povest, áńgime, novella, támsil) bildiredi, ne qaı túrge (poezııa, proza, dramatýrgııa) jatatynyn kórsetedi. Janrlyq dástúr jıi buzylady, janrlar jappaı deformasııaǵa ushyrap jatyr. Polıjanrlyq ústemdik, leksıkalyq qabat tildik kóp ózgeris ákeldi. Búginde myńdaǵan shaqyrymdardan til qatady. Til kóbeıdi, tipti sóılemniń ózinen birneshe til tabamyz: grammatıkalyq, orfografııalyq, sınaksıstik, stılıs­tıkalyq.

Asqar Súleımenov HH ǵasyrdyń kúlli aǵymdaryn bildi, kóbisimen kitap arqyly oqyp-tanysty. Menińshe, ol mátindi emes, mátinnen tys jatqan mátindi oqydy, sózdi týra maǵynasynda emes, aýyspaly maǵynasynda túsindi. Jazǵany da anyq pen tylsym arasynda, sózdi oqyp, sózdiń syrtyndaǵy oıdy umytyp ketpeńiz, qalyń oqyrman qaýym.

Biz birge adasamyz. Netken asqaq adasqaq adamdar Birjan saldan bastap Asqarǵa deıin. Asqardan soń jas urpaq kelip jetkenshe. Biz birge adasamyz.

 

Imhotep, Súleımenov, XXX ǵasyr

Imhotep pen Asqar Súleımenov arasy HHH ǵasyr. Imhotep birinshi jazýshy, Asqar Súleımenov – múmkin sońǵy qalamgerlerdiń biri. Imhotep zamanynda jazý endi bastaldy, Asqar dáýirinde birtindep aıaqtalyp kele jatyr.

Stıl aıyrmashylyǵy qandaı! Imhotep qarabaıyr qalam tartsa, Asqar biletinin jazbaıdy, bilmeıtinin jazady.

Biletini kóp bolsa da tanyqty, belgisizdikti izdeıdi. Bilgenin jazý – tanym emes, qaıtalaý ǵana.

Ár adam adamzat tarıhyn qaıtalaıdy. Bilimniń ilimnen aıyrmasy da osynda: bilim ózgerip turady, damıdy, ilim turaqty postýlat, qaǵıdalary berik. Asqardyń masshtaby bólek, oıy – tosyn, sebebi ólshemge syımaıdy. Asqar ólshemnen tys, erkin, ada. Asqardyń qıyndyǵy da sol, siz ony oqýǵa emes, túsinýge attanasyz. Asqardan álemdi ne álemnen Asqardy izdeısiz. Asqar Súleımenov degenimiz – erkin oıdyń sımvoly. Tańdaýy bostan, qalaýy azat. Onyń shyǵarmalary – izdenis, tanym, metod. Metod – aqıqatty izdeýdiń tıimdi joly.

 

Epılog

Nege aqıqat, ótirik – zat esim? Shyn, jalǵan – syn esim?

Sebebi aqıqat – zattyń ózi, shyn – sıpaty. Sondyqtan shynǵa -dyqty qosyp, Zat esim jasaımyz – shyndyqty, jalǵanǵa -dyqty qosyp, jalǵandyq jasaımyz, biraq qazaq jalǵandyq dep sóılemeıdi, sol sebepti jalǵandyqtyń ornyna kóbine ótirik sózin qoldanamyz. Bir qyzyǵy, qazaqta zat esim men syn esim oryn aýys­tyryp turady, keshegi shyndyǵyń búgin jalǵan, búgingi jalǵanyń erteń shyndyqqa aınalady, aqıqatyn tabý múmkin emes, adam orny men jyldamdyǵyn aıyra almaıtyn kvant bólshekter tárizdi, bári bulyńǵyr.

Maǵan modern shyǵarmalardyń unaıtyny – anyq ári yqsham jazylatyny. Postmodernde shart kóp, alaıda tehnologııa týdyrǵan aqparattyq qoǵam ınstıtýttarynyń san alýandyǵyn baqylaǵan post-strýktýralızm qubyl­maly (úreıli) zaman kele jatqanyn eskertip edi, bir aqıqat joq.

Asqar beıbit kún, tynysh zamanda beımaza ómir súrdi, katastrofa aldynda turǵandaı, ishinde júrgendeı... Ýaıym jedi, qaıǵy-sherge batty. Ol qapadar edi. Stıldiń azap-mehnaty sońynan kórgen qýanyshyna tatı ma? Sheberdiń jetken bıigi stıldiń sulýlyǵyna saı ma? Álde zaıa ketken dúnıe me, esil ýaqyt pa?

Kemel bilim ıesi, kemeńger tulǵa Asqar Súleımenovtiń mazasyz jany jazǵyturym mezgil taý bókteri gúlge oranǵanda, Alataýdyń bıik shyńdarynan máńgilik saıa tapty.

 

Dıdar AMANTAI,

jazýshy