Egemendik deklarasııasy bekitilip, elimiz azattyqtyń alǵashqy qadamdaryn jasaǵan toqsanynshy jyldary dúnıege kelgen azamattardyń bul kúnderi býyny qataıyp, ár salada elimizdiń damýy men órkendeýine óz úlesin qosyp keledi. Búgin biz sport salasynda egemendikpen birge eseıip, osy ýaqyt aralyǵynda álemdik dodalarda erekshe ónerimen daralanyp, elimizdiń dańqyn shyǵaryp júrgen sańlaqtar týraly sóz qozǵamaqpyz.
- Qazaqstannyń Egemendigi týraly deklarasııa qabyldanǵan jyly dúnıe esigin ashqandardyń biri – teńbildop ónerine qazaq balasynyń da talasy bar ekenin dáleldep júrgen fýtbolshy Ashat Taǵybergen. 1990 jyldyń tamyzynda Qyzylorda oblysynda dúnıege kelgen bala Ashatty ákesi qolynan jetektep, fýtbol úıirmesine ákeldi. Fýtboldyń qyr-syryn meńgere bastaǵan keıipkerimiz birden jattyqtyrýshylardyń kózine túsip, jastyǵyna qaramastan ózinen jasy úlken toptyń balalarymen birge elishilik iri dodalarda dop tepti. Alǵyr fýtbolshy dara talantymen 2008 jyldan bastap jergilikti «Qaısar» klýbynyń negizgi quramyna alynyp, sol ýaqyttan beri elimizdiń kásipqoı komandalarynda dop teýip keledi. Ár jyldary «Qaısar», «Aqtóbe», «Astana», «Tobyl», «Ordabasy» komandalarynda oınap, Qazaqstannyń bes dúrkin chempıony ataǵyn jeńip aldy.
«Aqtóbe» komandasynda táýir oıynymen kózge túsken A.Taǵybergen 2014 jyldan bastap elimizdiń ulttyq quramasyna shaqyrtý aldy. Alańnyń jartylaı qorǵanysyna jaýap beretin keıipkerimiz bul kúnderi «Ordabasynyń» da, ulttyq quramanyń da naǵyz kóshbasshysyna aınalyp, kapıtandyq mindetti de atqaryp júr. Jasyl alań jıeginde josparlanatyn taktıkaǵa bas bapker jaýapty bolsa, sol taktıkanyń alańda júzege asýy kapıtanǵa baılanysty. Sondyqtan da kapıtandyq mindettiń júgi aýyr. Ashat – alańda óte minezdi oıynshy. Ulttyq quramadaǵy jas fýtbolshylar Taǵybergendi tyńdap, soǵan qarap boı túzeıdi.
Aıyp dobyn óte sheber oryndaıtyn Ashattyń alańdaǵy mindeti oıyndy úılestirý bolsa da, qazirgi tańda elimizdegi eń úzdik surmergen fýtbolshynyń biri. Bıyl «Ordabasy» sapynda 11 márte mergendigimen kózge tústi. Bul kórsetkishpen Ashat surmergender tiziminde qazir ekinshi orynda tur. Onyń naýryz aıynda Eýro-2024 kezeńinde Danııa qaqpasyna soqqan golyna tek qazaq jurty emes, búkil álem jankúıerleri de kýá boldy. Jýyrda otandasymyzdyń sol goly jyldyń úzdik golyna beriletin «Pýshkash» syılyǵyna úmitkerlerdiń qatarynan tabylyp, el mereıin taǵy bir márte ústem etti.
Kúni keshe Ashat Taǵybergen Respýblıka kúni qarsańynda Prezıdent Jarlyǵymen «Eren eńbegi úshin» medalimen marapattaldy.
- Keıingi jyldary elimizde fýtbolmen qatar shaǵyn fýtbol da (fýtzal) qarqyndy damyp kele jatqany belgili. Qazaqstan quramasynyń oıynshylary turaqty túrde Eýropa, álem chempıonattaryna qatysyp júr. 2016 jyly Serbııanyń bas shahary Belgradta ótken Eýropa birinshiliginde tarıhı nátıjeni tirkep, alǵash ret qart qurlyqtyń qola júldesin moınynda jarqyratty. Sonymen qatar 2021 jyly Lıtvanyń Vılnıýs, Kaýnas, Klaıpeda qalalarynda alaýy tutanǵan álem chempıonatynda jerlesterimiz jasyndaı jarqyldap, alǵash ret álemdegi eń úzdik tórt quramanyń qatarynan tabyldy. El fýtzalshylarynyń osyndaı tarıhı jetistikke qol jetkizýine úles qosqandardyń biri Dáýren Nurǵojın de – 1990 jyly týǵan daryndy fýtzalshynyń biri.
Qaraǵandy fýtzal mektebiniń túlegi 2007 jyldan bıylǵa deıin birneshe jyl Qaraǵandynyń «Tulpary», Almatynyń «Qaıraty» sapynda jáne Qazaqstan ulttyq quramasynda óner kórsetip, jýyrda ǵana mansabyn aıaqtady. Aldymen «Tulpar-Ikar», sosyn «Tulpar» sapynda oınaǵan D.Nurǵojın Qaraǵandy komandasymen birge alty márte el birinshiliginiń kúmis júldegeri atanyp, bir ret qola júldege ıe boldy. Eki ret Qazaqstan kýboginde top jardy. Sonymen qatar el sýperkýboginde de jeńiske jetken. Keıinnen 2015 jyly Almatynyń «Qaıratyna» aýysyp, birtalaı belesti baǵyndyrdy. Almatylyq ujymmen birge el birinshiliginde segiz márte úzdik shyǵyp, kýbok básekesinde de segiz márte bas júldeni jeńip aldy. Sonymen qatar úsh ret «Eremenko kýbogin» basynan asyra kóterdi. «Qaırat» klýbynda ol 193 matchqa qatysyp, 36 márte mergendigimen kózge tústi. Al ulttyq quramada 75 matchta 18 goldyń avtory atandy. Bıyldan bastap D.Nurǵojın ulttyq quramanyń jattyqtyrýshylar shtabyna qosylyp, sońynan ergen jastarǵa bilgenin úıretip, aqyl-keńesin aıtyp júr.
- 1990 jyly dúnıege kelgen taǵy bir keıipkerimiz – talantty boksshy, keıingi jastarǵa úlgi bolatyn sportshy – Ilııas Súleımenov. Úndemeı júrip úlken isterdi tyndyrǵan otandasymyz boks qolǵabyn 2002 jyly kıip, búginge deıin baǵyndyrǵan belesi bir tóbe. Halyqaralyq sport sheberi degen ataǵy bar otandasymyz – 56 kg salmaqta eki dúrkin el birinshiliginiń jeńimpazy. 2011 jyly Koreıanyń Inchhon qalasynda alaýy tutanǵan Azııa chempıonatynyń kúmis júldesin ıelense, arada úsh jyl ótkende dál sol Inchhon qalasyndaǵy Azııa oıyndarynda jeńis tuǵyrynan kórindi. Sonymen qatar boksshymyz 2012 jylǵy London Olımpıadasynda da baq synaý qurmetine ıe boldy. Alǵashqy jekpe-jegin sátti ótkizgenimen, ókinishke qaraı, ekinshi aınalymda 2011 jylǵy Eýropa chempıony, Bakýdegi álem birinshiliginiń kúmis júldegeri brıtanııalyq Endrıý Selbıden jeńilip, jarysty erte aıaqtaýǵa májbúr boldy.
P.S. Joǵaryda sóz etken sportshylarymyz – egemendikpen birge eseıgenderdiń bir parasy ǵana. Áıtpese, elimizde toqsanynshy jyly týǵan talanatty sańlaqtar jetip artylady.