KEDEN ODAǴY KEPILDIK EMES, MÚMKINDIK

Zań jobalaryn ázirleýshiler osylaı deıdi Keden odaǵyna qatysty zań jobalary Senat Tóraǵasynyń oryn­ba­sary Muhambet Kópeevtiń jetekshiligimen ótken palatanyń kezekti plenarlyq otyrysynyń kún tártibinde talqyǵa tústi. Zańdyq qujattar boıynsha baıandamany Qarjy mınıstri Bolat Jámishev jasady. “Keden odaǵynyń keden kodeksi týraly shartty ratıfıkasııalaý týraly”,  “2009 jylǵy 27 qarasha­daǵy Keden odaǵynyń keden ko­deksi týraly shartqa ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly hat­ta­many ratıfıkasııalaý týraly” zań jobalary, sondaı-aq “Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy keden isi týraly” kodeks jobasy men “Qa­zaq­stan Respýblıkasyndaǵy keden isi týraly” Qazaqstan Respýblıka­synyń Kodeksin qoldanysqa engizý týraly” zań jobasy qabyldandy. Qarjy mınıstri óz baıanda­ma­synda Keden odaǵy keńistiginde óz­ara saýda kezinde kedendik resimdeý men kedendik baqylaý alynyp tastalatynyn erekshe atap ótti. Zańdyq qujatta Keden odaǵynyń Biryńǵaı kedendik aýmaǵy túsinigi engizilip otyr. Sondaı-aq arnaıy jeńildikterdi paıdalanatyn ýáki­let­ti ekonomıkalyq operatorlar ınstıtýtyn engizý qarastyrylǵan. Jekelegen kedendik operasııalardy júzege asyrý kezinde deklaranttyń múddesin bildiretin kedendik ókil túsinigi jáne ózge de máseleler oryn tapqan. B.Jámishev osy taqyryp boı­yn­sha qoıylǵan depýtattardyń saýal­daryna jaýap berdi. Svetlana Jalmaǵambetova óz sózinde Qytaı­dan taýar tasıtyn kásipkerlerdiń kedendik baj salyǵy 2-3 ese jo­ǵa­rylaýynan olardyń da taýarlary baǵasyn kóterip, sonyń saldary­nan tutynýshylar zardap shegerine nazar aýdartty. Keden odaǵyna kirmegen Qyrǵyzstannyń arzan taýarlary elimizde qaptap ketpeýi týraly másele kótergen Jumabek Tóregeldınov osy máseleniń she­shi­min surady. Mınıstrdiń aıtýynsha, Qyrǵyzstanda kedendik rásimdeý­den ótkiziletin taýarlarǵa da Qazaq­stan keden beketinen ótkennen keıin joǵary stavkalar bekitip beri­ledi. Al kontrabandalyq taýar­larǵa tosqaýyl qoıý úshin elimizdiń ońtústik shekaralary boıynda kúsheıtý jumystary qolǵa alynǵan. Áıtse de depýtattar kópshilik tarapynan jıi qoıylyp kele jatqan Keden odaǵy kúshine eni­simen onyń halyqqa túser salmaǵy qandaı bolmaq degen turǵyda kóp­tegen saýaldar qoıyp, óz paıym­daryn ortaǵa saldy. M.Kópeevtiń pikirinshe, “Bizdiń Keden odaǵyna qatysýymyzdyń maqsaty men min­detterin, paıdasy men tıimdiligin jaqsy uǵyný úshin halyq arasynda túsindirý jumystaryn júrgizý kerek”. Tóraǵa orynbasary bul istiń depýtattarǵa da qatysty eke­nin aıtty. “Jergilikti aktıvpen, kásipkerlermen jáne jurtshy­lyq­pen kezdesýlerde adamdar óz saýal­daryna naqty jaýap alýy tıis”, – dep atap ótti M.Kópeev. Otyrysta “Jer qoınaýy jáne jer qoınaýyn paıdalaný týraly”, “Qazaqstan Respýblıkasynyń keıbir zańnamalyq aktilerine órt qaýipsizdigi máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly” jáne “Qazaqstan Respýb­lı­kasynyń keıbir zańnamalyq aktilerine kedendik retteý jáne salyq salý máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly” zań jobalary da qaraldy. Asqar TURAPBAIULY.