Almatyda XI halyqaralyq «Bastaý» stýdenttik jáne debıýttik fılmder kınofestıvali bastaldy. Festıvaldy Tanaris Production jáne A-Team kınokompanııalary jyl saıyn dástúrli túrde Almaty qalasy ákimdigi men Mádenıet jáne aqparat mınıstrliginiń qoldaýymen uıymdastyrady.
Talantty jastardyń shyǵarmashylyǵyn tanystyrýǵa arnalǵan kıno báıge saltanaty Abaı atyndaǵy Ulttyq opera jáne balet teatrynda rejısser Eldar Qaparovtyń «Soǵys tutqyny» tarıhı dramasynyń premerasymen ashyldy. Fılmde Ekinshi dúnıejúzilik soǵystan keıin keńestiń tutqynynda bolǵan japondyq jas jigit, ımperatorlyq mekteptiń kýrsanty Ahıko Tesýronyń shynaıy tarıhy men taǵdyry baıandalady. Tutqıyldan qolǵa túsken japonnyń jas jigiti lagerde júrip, ot pen oqtyń ortasynda shyńdalǵan naǵyz shaıqas batyry, Keńes armııasynda qyzmet etip, Berlınge shabýyl jasaýǵa qatysqan qazaq jaýyngeri Aqajandy kezdestiredi. Qan maıdannyń ishinen aman shyqqan Aqajan keıin Japon soǵysyna jiberilip, onda aýyr jaraqat alyp, qapyda jaý qolyna túsedi. Jazasyn ótep, qaıtyp oralǵanymen, saıası senimsizdikke ushyraǵan Aqajanǵa «satqyn», «halyq jaýy» degen úkim kesilip, sottalyp kete barady.
Fılmdi prodıýserler Borıs Shyrdabaev pen Álııa Ýbaljanova bastaǵan halyqaralyq shyǵarmashylyq top túsirgen. Shaǵyn ǵana japon aralynda shyr etip dúnıege kelip, keń-baıtaq qazaq topyraǵyn baqıǵa attanyp ketkenshe ataqonysym dep tanyǵan Ahıkonyń talaıly taǵdyryna arnalǵan fılmge Japonııa jaǵynan Sano Sındzıý, Shýıchı Esımýra qatysqan. Basty keıipkerlerdiń rólderin belgili teatr jáne kıno ártisi Syrym Qashqabaev pen japon akteri Eısaký Ogasavara somdaǵan.
«Bastaý» festıvaline qatysýǵa nıet bildirgenderdiń bıylǵy qarasy qalyń. Ispanııa, Fransııa, Rýmynııa, Polsha, Iordanııa, Úndistan, Grýzııa, О́zbekstan, Qyrǵyzstan basqa da elderden 700-den asa ótinimniń kelip túsýi festıval tanymaldylyǵy arta túskeniniń aıǵaǵy bolsa kerek.
Osy jyly Bastau DEBUTS tolyqmetrli debıýttik kórkem fılmderdiń halyqaralyq baıqaýy daryndy jastarǵa qajet shyǵarmashylyq alań retinde erekshe suranysqa ıe, oǵan búkil álem boıynsha «A» klasyndaǵy iri kınofestıvalǵa qatysqan 10 kartına kirdi. Munda Berlın kınofestıvalinde júldeli bolǵan ıspandyq «20 tysıach porod pchıol» kartınasy jáne bıylǵy Kann festıvaliniń qatysýshylary – «Eslı by tolko ıa mog vpast v spıachký» (Mońǵolııa, Fransııa, Shveısarııa, Qatar), sondaı-aq «Inshallah malchık» (Iordanııa, Qatar, Saýd Arabııasy, Fransııa) fılmderi bar. Sonymen birge álemdik premerasy Berlınalede ótken reseılik «Kletka ıshet ptısý» fılmi, О́zbekstan rejısseri Shokır Holıkovtiń kóptegen halyqaralyq kınofestıval jeńimpazy atanǵan «Jeksenbi» kınosy da qatysady. Al elimizdiń atynan birden eki týyndy – Maksım Akbarovtyń «Dala» jáne Dáýletjan Mahmuttyń «Globýs» atty fılmderi synǵa túsedi.
Konkýrstan tys baǵdarlamalardyń da mazmuny baı. Festıval kezinde qysqametrli kórkem jáne derekti fılm jobalary rejısserlerine arnalǵan Almaty Film Lab sheberhanasy uıymdastyrylady. Jeńimpazdar 7 mln teńge mólsherindegi aqshalaı syılyqqa ıe bolady.
Bıylǵy festıvaldyń qadirli qonaqtarynyń biri – áıgili brıtandyq prodıýser Pol Brett. Tanymal prodıýser 30-dan asa túrli janrdaǵy tolyqmetrli fılmder óndirisine qatysqan. Olardyń ishindegi eń tanymaly – rejısser Tom Hýperdiń «Oskar» syılyǵyn jeńip alǵan «Korol govorıt» kartınasy, onda Pol fılmniń atqarýshy prodıýseri bolǵan. Pol festıval aıasynda «Fılmińizdi álemge qalaı tanytýǵa bolady?» taqyrybynda sheberlik sabaǵyn ótkizedi.
Sonymen qatar áıgili amerıkalyq ssenarıst, prodıýser jáne jazýshy Djeıms V.Harttyń ssenarıı sheberligi boıynsha júrgizetin onlaın sabaǵy da jas rejısserlerdi qazirden qyzyqtyryp otyr.
Sondaı-aq bıylǵy festıvalǵa alǵash ret Fransııanyń Qazaqstandaǵy elshiligi óz qoldaýyn bildirip otyr. Osy yntymaqtastyq sheńberinde la CinéFabrique kınomektebiniń jáne DOCMONDE qaýymdastyǵynyń birqatar sheberlik synyptary men tusaýkeserleri, RUBIKA anımasııalyq mektebi (Fransııa) men T.Júrgenov atyndaǵy Qazaq ulttyq óner akademııasy jáne «Qazanımasııa» arasynda memorandýmǵa qol qoıylady.
ALMATY