Elimizde balalardyń da qazba baılyqtan alar enshisi bar ekeni eskerilip, shottaryna tuńǵysh tabystary tústi. «Ulttyq qor – balalarǵa» baǵdarlamasy aıasynda eseptelgen kiristi zeınetaqy qoryndaǵy (BJZQ) shottan kórýge bolady. 2024 jyldyń 1 qańtarynan bastap baǵdarlamaǵa 2023 jyldyń sońyndaǵy jaǵdaı boıynsha kámeletke tolmaǵan, Qazaqstan azamaty bolyp esepteletin barlyq balalar qatysýshy retinde tirkelgen. Dál qazirgi sátte baǵdarlamaǵa 2006 jyldan beri ómirge kelgen 6 919 131 bala qatysady.
6 mıllıonnan astam balanyń 304 815-i 2024 jyly 18 jasqa tolady. Olardyń barlyǵyna ótken jyl úshin Ulttyq qordan 100 dollar jáne 52 sent mólsherinde birdeı soma eseptelgen. Bul – tek alǵashqy esepteýler ǵana. Jyl saıyn soma Ulttyq qor aktıvteriniń ósýi jáne ınvestısııalyq kiris alý esebinen ulǵaıyp otyrady. Budan bólek, eseptelgen qarajat Ulttyq qordyń valıýtalyq aktıvteriniń quramynda ınvestısııalanýyn jalǵastyra beredi, sóıtip, bala 18 jasqa tolǵanǵa deıin qosymsha ınvestısııalyq kiris ákeledi. Eskere ketetin jaıt, shotqa túsip jatqan qarajatty qazir paıdalaný múmkin emes. 18 jasqa tolǵannan keıin baǵdarlama qatysýshylary ózderiniń nysanaly jınaqtaryn turǵyn úıge jumsaýǵa nemese bilim alýǵa paıdalanýǵa quqyly bolady.
«Qazaqstan azamattary bolyp tabylatyn jáne aǵymdaǵy jyly 18 jasqa tolatyn balalardyń BJZQ-daǵy nysanaly jınaqtaý shottarynda jınaqtalǵan aqsha nysanaly jınaqtar dep atalady. Osy qarajatty paıdalaný úshin baǵdarlamanyń kámeletke tolǵan qatysýshysy nysanaly jınaqtardy BJZQ-dan AQSh dollarymen aýdarylatyn banktik shot ashyp, ýákiletti operatorlarǵa júgine alady. BJZQ-men kelisim jasasqan jáne «Ulttyq qor – balalarǵa» baǵdarlamasy boıynsha jumys isteıtin ýákiletti operatorlardyń tizimi enpf.kz saıtynda ornalastyrylǵan», delingen qor málimdemesinde.
Balanyń baǵdarlamaǵa qatysýy týraly jáne eseptelgen nysanaly talaptar týraly aqparatty kámeletke tolmaǵan balanyń ata-anasy (nemese basqa da zańdy ókilderi) arnaıy ashylǵan kids.enpf.kz saıtynda (balanyń JSN boıynsha) teksere alady. BJZQ baǵdarlamaǵa qatysýshy balalardyń tolyq tizimin jyl saıyn «Jeke tulǵalar» memlekettik derekqorynan alynǵan resmı málimetter negizinde qalyptastyrady. Eger bala osy derekqorǵa qosylǵan bolsa, ol avtomatty túrde «Ulttyq qor – balalarǵa» baǵdarlamasynyń qatysýshysy atanady jáne oǵan baǵdarlamaǵa qatysqan barlyq jyldar ishinde nysanaly talaptar men ınvestısııalyq kiris esepteletinine kepildik beriledi.
Eger bala qandaı da bir sebeptermen «Jeke tulǵalar» memlekettik derekqorynda bolmasa jáne osy sebepti baǵdarlamaǵa qatysýshylardyń tizimine engizilmegen bolsa (biraq onyń qatysýshy bolýǵa quqyǵy bolsa), onda nysanaly talaptar kelesi kúntizbelik jyly ótkizip alǵan kezeń (ótkizip alǵan kezeńder) úshin tolyq kólemde (ınvestısııalyq kiristi qosa alǵanda) esepteledi.
Bul jaǵdaıda balalardyń ata-analary (zańdy ókilderine) myna derekterdi tekserýi kerek:
Balada jeke basyn kýálandyratyn qujattyń bolýy (týý týraly kýálik, 16 jastan bastap – Qazaqstan Respýblıkasy azamatynyń jeke kýáligi); Jeke basyn kýálandyratyn qujatta derektemelerdiń bolýy jáne olardyń durys kórsetilýi: T. A. Á., týǵan kúni, JSN, azamattyǵy; egov.kz portalyndaǵy jeke kabınetinde balalar týraly málimetterdiń bolýy, tirkelýi jáne durystyǵy (osy resýrsta balanyń ata-anasyna bekitilgen balanyń nysanaly talaptary boıynsha egjeı-tegjeıli úzindi kóshirme usynylady).Eger balada jeke basyn kýálandyratyn qujat, JSN joq bolsa, turǵylyqty jeri boıynsha «Azamattarǵa arnalǵan úkimet» memlekettik korporasııasyna (HQKO) júgingen jón. Sondaı-aq azamattyǵy joq, anyqtalmaǵan nemese ol durys kórsetilmegen bolsa, onda turǵylyqty jeri boıynsha kóshi-qon qyzmetiniń kómegin paıdalaný qajet. «Jeke tulǵalar» memlekettik derekqoryna qajetti túzetýler engizilgennen keıin balanyń nysanaly talaptary men ınvestısııalyq kirisi ótkizip alǵan kezeńdi eskere otyryp, kelesi jyly tolyq esepteletin bolady.