Saıyn dalany alqyzyl túske boıaıtyn kóktem mezgilinde Jambylda buryn «Qyzǵaldaqtar festıvali» uıymdastyrylyp turatyn. Jýaly aýdany aýmaǵynda ótetin is-sharaǵa mamandar at basyn buryp, sulýlyq pen náziktiktiń sımvolyna aınalǵan gúldiń arǵy-bergi tarıhy týraly sóz qozǵaıtyn.
Endi áýlıeatalyq arýlar qyrǵa sán bergen qyzǵaldaqty tek kóktem mezgilinde kútpeıdi. О́ıtkeni jergilikti kásipkerlerdiń biri nıderlandtyq qyzǵaldaqtardy ósirý maqsatynda jylyjaı ashyp, kásibin dóńgeletýdi qolǵa aldy. Asa aýylynyń turǵyny aýlasyndaǵy eki sotyq jerde qyzǵaldaqtyń onnan astam túrin ósirip jatyr eken. Dosjan Jambylov táýekel etken kásibiniń násibi az bolmaıtyndyǵyna, bastaǵan isiniń berekeli bolaryna bek senimdi.
Shyny kerek, qazirgi kezde kásippen aınalysamyn degen adamǵa barlyq múmkindik qarastyrylyp jatqanyna eshqandaı kúmán joq. Erinbegen adam eńbektiń tátti nanynyń dámin tatyp, rahatqa bólenip júretini daýsyz. Dosjan jurt kóp nazar aýdara bermeıtin qyzǵaldaq gúlin ósirý bıznesin qolǵa alypty. Gúlge degen qyzyǵýshylyq otyzdan endi ǵana asqan onyń jańa bir isti bastaýyna sebepshi bolǵan. Árıne, eshten kesh jaqsy. Bastysy, bıznes arqyly ózin jańa qyrynan synap kórýge bel býǵan azamattyń qulshynysy kóńil qýantady.
«Shyny kerek, qyzǵaldaq ósirý kásibine kóp adam qyzyǵa bermeıtini barshaǵa málim. Bálkim, mehnaty kóp jumys bolǵan soń nazar aýdarmaıtyn shyǵar. Al biz táýekelge bel býyp, osy jumysty qolǵa alyp jatqan jaıymyz bar. Otbasymyzben birigip, birer jyl buryn bastaǵan isimizdi jetildire tússek degen nıetpen kásipke zor yntamen kirisip otyrmyz. Aldaǵy ýaqytta jylyjaıdyń sanyn arttyryp, 50 myńnan astam qyzǵaldaq gúlin ósirsek degen josparymyz da joq emes. Eń bastysy, bul jumysty jandandyrýǵa nıettimiz. Soǵan sáıkes nátıjemiz de jaman bolmas», deıdi D.Jambylov máseleniń mánisin túsindirip.
Rasynda, aýladaǵy jerge qyzǵaldaq ósirý – ońaı sharýa emes. Derekke sensek, mundaı kásipke sýbsıdııa qarastyrylmaǵan eken. Isti dóńgeletem degen adam nesıe ala ma, basqa qadamǵa bara ma, áıteýir retin tabýy kerek. Bir jaqsysy, birneshe jyl buryn Jambyl oblysynda bastaý alǵan qanatqaqty joba búginde «Aýyl amanaty» degen ataýmen jalǵasyp jatqany málim. Sol joba aıasynda 2,5 paıyzdyq ústememen nesıe rásimdeýge múmkindik bar.
Ol birneshe jyl buryn jylyjaıda qyzǵaldaq gúlin ósirip kórýge bel býǵan. Áýeli bir jáshikte ósirip, synap kórgen. Nátıjesi kóńil kónshiterlikteı bolǵan soń ǵana táýekelge barypty. Aıtýynsha, aýyldaǵy bıznes osylaısha synaqtyń sátti ótýiniń arqasynda bastalypty. 2 sotyq jerge jylyjaı salǵannan keıin nıderlandtyq qyzǵaldaqtyń on túrinen 17 myń túp ornalastyrypty. Qarasha aıynda otyrǵyzǵan qyr gúli búginde jylyjaı ishinde jaıqalyp tur.
Jas kásipkerdiń aıtýynsha, jylyjaıda jaınaǵan gúlder bes kúnde bir ret sýarylady eken. Belgili merzim ishinde qyzǵaldaqtyń bıiktigi 50 santımetrge deıin jetedi. Al aqpan aıynyń aıaq tusynda mundaǵy gúlder tolyqtaı jetiledi. Bir sózben aıtqanda, óńir turǵyndary jylyjaıda ósken qyzǵaldaqty segizinshe naýryz merekesinde satyp ala alady.
«Qyzǵaldaq gúlin kútip-baptaýdyń ózine tán mehnaty az emes. Mundaǵy aýa temperatýrasy qalypty bolýy shart. Jospardan tys jylytyp jiberýge bolmaıdy. Olaı bolǵan jaǵdaıda jeldetkishterdi jedel qosýǵa týra keledi. Sebebi artyq jylý men artyq jaryq biz kútken merzimnen buryn áser etýi yqtımal», deıdi ol jaǵdaıdy túsindirip.
Gúlge degen qumarlyq arqyly qyzǵaldaq ósirýge den qoıǵan jas kásipkerdiń alǵa qoıǵan jospary birshama. Kásibin keńeıtýdi kóksep otyrǵany anyq. Táýekelge bel býǵan adamnyń ǵana aıtarlyqtaı jetistikke jetetinine senimi kámil. Basqa da arman-murattaryn júzege asyrý úshin jankeshtilikpen eńbek etýge ázir.
Onyń jylyjaıyndaǵy qyzǵaldaqtarǵa degen suranys kóktem mezgilinde arta túsetinine kúmán joq. О́ıtkeni jylyjaıda jaıqalǵan gúldiń jupar ıisi kimdi de bolsyn qyzyqtyrmaı qoımaıdy.
Jambyl oblysy,
Jambyl aýdany