Premer-mınıstr Oljas Bektenov Qytaı Halyq Respýblıkasynyń Qazaqstandaǵy Tótenshe jáne ókiletti elshisi Chjan Sıaomen eki memleket basshylary deńgeıinde qol jetkizilgen ýaǵdalastyqtardy iske asyrý barysyn talqylady.
Kezdesýde saýda-ekonomıkalyq, ınvestısııalyq, tranzıttik-kólik yntymaqtastyǵyn, sondaı-aq mádenı jáne óńiraralyq ózara is-qımyldy odan ári damytý máseleleri sóz boldy. Sonymen qatar bilim jáne ǵylym, tehnologııalar transferi salasyndaǵy áriptestikti nyǵaıtýǵa basa nazar aýdaryldy.
О́tken jyldyń qorytyndysy boıynsha Qazaqstan men Qytaı arasyndaǵy ekijaqty taýar aınalymy 30%-ǵa ósip, 31,5 mlrd dollarǵa jetti. 2023 jyldyń 9 aıynda Qazaqstan ekonomıkasyna salynǵan QHR ınvestısııalarynyń kólemi shamamen 1,4 mlrd dollardy qurady. Qazirgi ýaqytta ınvestısııalar kólemi 14,5 mlrd dollardan asatyn 45 birlesken qazaq-qytaı jobasy iske asyrylyp keledi. Osy jyldyń 2 aıynda konteınerlik tasymaldaý kólemi 2,6 ese ósti. Sondaı-aq saýda qatynastarynyń qazirgi áleýeti taýar aınalymyn odan ári ártaraptandyrý jáne ınvestısııalyq ózara is-qımyldy keńeıtý perspektıvalary bar ekenin kórsetip otyr.
Kelissózder barysynda ózara saýdadaǵy shekteýlerdi joıý, ákimshilik kedergilerdi alyp tastaý jáne kedendik rásimderdi ońaılatý jónindegi sharalar qaraldy. Atap aıtqanda, elimizdiń Qytaı naryǵyna joǵary deńgeıde óńdelgen aýyl sharýashylyǵy ónimin jetkizý kólemin ulǵaıtýǵa daıyn ekeni aıtyldy. Sondaı-aq «Baqty-Tachen» jańa temirjol arqyly ótkizý beketin salý, Transkaspıı halyqaralyq kólik baǵytynyń áleýetin keńeıtý jáne óńirlik ıntegrasııany damytý boıynsha tranzıttik-kólik salasyndaǵy iske asyrylyp jatqan qadamdar talqylandy. Oǵan qosa jolaýshylar reısteriniń sanyn arttyrý máseleleri qaraldy.
Oljas Bektenov Qazaqstan men Qytaı arasyndaǵy saýda-ekonomıkalyq áriptestik ósip kele jatqanyn atap ótti.
«Qazaq-qytaı birlesken jobalary naryqta sapaly jáne suranysqa ıe ónimder shyǵaratyn joǵary tehnologııalyq kásiporyndar qurýǵa múmkindik beredi. Búginde elimizdiń aýmaǵynda 3 000 birlesken kompanııa tabysty jumys isteýde. Bul eki eldiń bıznes qaýymdastyqtary seriktestiginiń turaqtylyǵy men ónimdiligin kórsetedi», – dedi Oljas Bektenov.
О́z kezeginde Chjan Sıao eki eldiń strategııalyq áriptestigin damytý serpini joǵary ekenin rastady.
«Búgingi tańda barlyq baǵyt boıynsha eki el arasyndaǵy qarym-qatynas jaqsy damyp keledi. Prezıdent Qasym-Jomart Toqaevtyń Qytaıǵa saparlary ekijaqty qarym-qatynastardy tereńdetýge jáne damytýǵa zor serpin berdi. Biz Qazaqstan Prezıdenti jarııalaǵan aýqymdy ekonomıkalyq ózgerister baǵdarlamasyn joǵary baǵalaımyz. 2029 jylǵa qaraı Qazaqstannyń IJО́-sin eki ese ulǵaıtý jónindegi bıik maqsatqa qol jetkizýge ábden bolady dep sanaımyz», dedi Chjan Sıao.
Sondaı-aq Qytaı elshisi aýyl sharýashylyǵy, energetıka, joǵary tehnologııalar jáne basqa da salalardaǵy yntymaqtastyqtyń keń áleýetin atap ótti.
Kezdesý qorytyndysynda Oljas Bektenov pen Chjan Sıao Qazaqstan men Qytaı ózara saýda-ekonomıkalyq yntymaqtastyqty dáıekti túrde damytý jumysyn kúsheıtýge daıyn ekenderin rastady.