Túrki halqynyń Ulystyń Uly kúni Naýryz meıramynan bastaý alatyn Kórisý kúni men Qasıetti Oraza aıynyń birinshi kúnine dóp kelgen Ulttyq quryltaıdaǵy Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń «Adal adam – Adal eńbek – Adal tabys» atty úshinshi otyrysynda sóılegen sózimen tanysyp, Qazaqstan Respýblıkasynyń azamaty, joǵary bilim salasynyń qyzmetkeri jáne ǵalym retinde óz pikirimdi bildirýdi jón kórdim.
Tabıǵatpen etene ómir súrip, onyń tynys-tirshiligine tıtteı de qııanat jasamaı ómir súre bilgen ata-babamyzdyń ustanymyna saı tutas tirshiliktiń jańarýy qarsańynda qazaq qoǵamynyń jańa qundylyqtaryn bekitken quryltaı tujyrymdamalary ultymyzǵa jańa serpilis berip, rýhanı damýymyzǵa áser eteri sózsiz dep oılaımyn. Quryltaıdyń ótý orny da Qazaq Handyǵynyń mańyzdy ákimshilik jáne saýda ortalyǵy bolǵan tarıhı ólke – Atyraý oblysynda bolýy - tarıhqa taǵzym, bolashaqqa baǵdar bolar strategııa ekeni de qýantady.
Quryltaıda kóterilgen ózekti másele - halyqtyń bereke-birligin saqtaýǵa jáne ortaq maqsatqa umtylýǵa tirek bolýǵa negizdelgen ulttyń jańa kelbetin aıqyndaıtyn negizgi qoǵam qundylyqtary boldy. Prezıdentimiz: «Biz bolashaqqa senimmen qadam basý úshin tól tarıhymyzdyń aýqymy keń ekenin tolyq sezinip, mádenı muramyzdy saqtap, ony dáripteýimiz qajet», dep atap kórsetti. Munda el aǵalary men zııaly qaýymǵa kóp kúsh túsetini belgili. Memleket basshysynyń altaý ala bolsa, aýyzdaǵy ketedi, sondyqtan aýzy dýaly aǵalar ultty uıystyrýǵa atsalysýy kerek degeni, negizgi fılosofııasy úlkendi syılaý men adamgershilikten turatyn qazaq qoǵamy úshin óte mańyzdy dep oılaımyn.
Osy oraıda qazaq halqynyń tarıhı jolyn ýaqyt tezine salyp, ádil baǵasyn berý de, ótkennen sabaq alyp, elimizdi alǵa súıreýdiń alǵy sharty ekeni anyq. Prezıdentimizdiń elimizdiń birtutas ıdeologııalyq keńistigi men urpaq tárbıesine zııanyn tıgizetin qazaqtyń bir-birin bólip-jarýy, óz shejiresin ǵana ulyqtaýy jáne ony saıasatpen aralastyrýdy qatań synaýy, sonymen qatar jeke múddesin emes, el múddesin bárinen bıik qoıatyn azamattardyń urpaqqa úlgi bolýy qajet ekendigi óte oryndy pikir. Bir jaǵadan bas, bir jeńnen qol shyǵarý prınsıpi ǵana tutastyqqa, al tutastyq damýǵa ákeletindigi, búgin ashylyp otyrǵan zańdylyq emes, aǵaıyn.
Ultty ult etip, onyń dilin, rýhanı qundylyǵyn aıqyndaıtyn negizgi tirek -til ekendigi bárimizge aıan. Prezıdentimiz «qazaq tiline degen suranys jyl ótken saıyn artyp keledi. Qazaq tili bıznestiń, ǵylym men tehnıkanyń tiline aınala bastady. Bul úrdisti odan ári damytýdyń eń tıimdi ári tóte joly – aǵartýshylyq», dep bolashaq tizgini qazaq tilinde ekendigin basa aıtýy da, balam óz tili men dilin umytyp, dúbáráǵa aınala ma, dep ýaıymdaıtyn, qońyr tirshilik keshken qara qazaq kókeıine úmit otyn uıalatqandyǵy qýantty. «Tilimizge qamqorlyq tanytqan jandarǵa erekshe rızashylyǵymdy bildiremin» degen Prezıdent sózi tilge baılanysty qordalanǵan biraz máseleni shesheri sózsiz.
Sonymen qatar Prezıdentimizdiń kótergen aqparattyq tehnologııanyń paıdaly jaǵyn alyp, zııandy jaǵynan saq bolý, ultymyzdy jappaı kitap oqıtyn ultqa aınaldyrý, mádenı muramyzdy saqtap, ony dáripteý, Altyn Orda brendin jan-jaqty jáne keńinen paıdalaný, Joshy Ulysyn zertteıtin ǵylymı ınstıtýt qurý, Qazaqstannyń jeti tomdyq jańa akademııalyq tarıhyn jazý, erekshe tarıhı nysandardy IýNESKO muralary tizimine qosý, baı tarıhı-mádenı muralardy saqtaý úshin arheologııa salasynda tártip ornatý, arheologııa salasyna qatysty zańdardy jetildirý, lısenzııa berý isin retteý jáne arheologııalyq qazba jumystaryn zańsyz júrgizgeni úshin jazany kúsheıtý, Áz Naýryzdyń mártebesin kóterip, mazmunyn baıytý, Ulttyq kıim kúnin atap ótý, iri kompanııalar men oqý oryndarynda ulttyq naqyshta kıiný úrdisin engizýdi qoldaý, Qoja Ahmet Iаssaýı muralaryn tereń zerdelep, dáripteýge de aıryqsha nazar aýdarý, dástúrli otbasy qundylyqtaryn tabandy túrde ornyqtyrý máseleleri qoǵamda qazaq ultyna tán qundylyqty damytýǵa birden-bir sep bolaryna kúmán joq. Bir qaraǵanda usaq-túıek kórinetin másele artynda ult tulǵasyn qalyptastyrar úlken faktorlar jıyntyǵy jatatyndyǵy belgili. Osy kúrdeli másele Memleket basshysynynyń nazarynan tys qalmaǵan eken. Bul qýantarlyq jaıt.
Elimizdegi mártebeli ordenniń túrli dárejelerin Saǵadat Nurmaǵambetov, Baýyrjan Momyshuly jáne Raqymjan Qoshqarbaevtyń esimderimen ataý óskeleń urpaq boıyna patrıottyq sezim uıalatyp, qazaq ultyna degen maqtanyshyn arttyrary sózsiz.
Ásiresese ulttyń jańa sapasyn qalyptastyrýǵa kedergi jasaıtyn 5 jańa keselder atalyp, onymen kúresýdiń joldaryn usyný - deni saý, zııaly da, kórkem minezdi jańa sapaly urpaq ósirý úshin eń bir qajetti shara dep esepteımin.
Toqsan aýyz sózdiń tobyqtaı túıini - jańarýǵa bet alǵan tirshilikpen astasqan Quryltaıda jalpyulttyq qundylyqtar júıesi bekitilip, qazaq elin jańa sapaǵa ákeler rýhanı jol aıryǵy aıqyndaldy. Qoǵamnyń rýhanı qundylyǵyn damytý rýhty ult qalyptastyrady.
Sana Qanatbekqyzy,
tehnıka ǵylymdarynyń kandıdaty, qaýymdastyrylǵan professor - Injenerlik beıindi zerthanasynyń jetekshi ǵylymı qyzmetkeri