Tirshilik qalypqa túse bastady

Aımaqtaǵy ahýal

Sý tasqyny qaýipti óńirlerde apat­tyq-qutqarý, tasqynnyń aldyn alý jumys­tary jalǵasyp jatyr. Osyndaı is-sharalar nátıjesinde 19 715 adam óz úıine oraldy. Deıturǵanmen qaýip­tiń beti qaıtpaǵan óńirlerde búginde áli 9 myńǵa jýyq adam evakýasııalyq bekette jatyr. TJM Azamattyq qorǵanys jáne áskerı bólimder komıtetiniń aǵa ofıseri Erasyl Saıpashtyń málimetinshe, 8 914 adam, onyń ishinde 4 019 bala evakýasııalaý bekette ornalasqan.

TJM mamandarynyń sózinshe, 4 370 turǵyn úı men 2 737 aýla­dan sýdyń baǵyty burylǵan. 10,5 mln tekshe metrden astam sý shyǵaryldy, 3,4 mln qap, 1,4 mln-nan asa tonna ınertti materıal tóselip, bógetter salyndy. Qazirgi jaǵdaı boıynsha Aqtóbe, Qostanaı, Aqmola, Atyraý, Soltústik Qazaqstan oblystarynda 5 989 jeke turǵyn úı, 1 091 aýla sý astynda qalǵan.

«TJM Apattar medısınasy ortalyǵynyń psıhologteri sý tasqyny qaýpi bar óńirlerdiń tur­ǵyndaryna psıhologııalyq jáne aqparattyq kómek kórsetý ma­q­satynda táýlik boıy kezek­shi­likte tur. 60 avtojol sýda qaldy. Sý shaıǵan avtojol 63-ke jetti, onyń ishinde 10 kópir bar. 44 eldi meken kólik qatynasynsyz qaldy, olarǵa qajetti azyq-túlik jáne dári-dármek qorlary jetkizilip jatyr», delingen TJM baspasóz qyzmetiniń habarlamasynda.

Olardyń málimetinshe, apat­tyq-qutqarý jáne sý tasqy­ny­na qarsy jumystarǵa azamattyq qor­­ǵaý qyzmetterinen 44 137 adam, 4 642 tehnıka, 858 sý sorǵyzý quraly, 341 júzý quraly, 12 áýe kemesi ju­myldyrylyp, volonterler de belsendi jumys istep jatyr. Al TJM resmı ókili Dınara Nurǵalıevanyń aıtýynsha, zardap shekken óńirlerge 4 529-dan asa tonna gýmanıtarlyq kómek jetkizildi.

Azyq-túlik jetkilikti

О́tken aptada áleýmettik mańy­zy bar taýarlardyń baǵa ındeksi 99,9%-ǵa teń boldy. Iаǵnı baǵalar 0,1%-ǵa tómendedi. Aıdyń basynan beri baǵa ındeksi 99,8%-dy qurap otyr. Sý tasqynynan zardap shekken óńirlerde azyq-túlik taýarlarynyń baǵa ındeksi BQO jáne Qostanaı óńirlerinde turaqty tur. Aqmola oblysynda keıingi úsh aptada baǵa 0,4%-ǵa tómendese, SQO-da 0,2%-ǵa tómendedi. Alaıda Aqtóbe oblysynda ǵana úsh aptada baǵa 0,2%-ǵa qymbattaǵan. Munyń jaı-japsaryna Saýda komıtetiniń tóraǵasy Aıdar Ábildabekov toq­talyp ótti.

«Keıingi aptada áleýmettik mańyzy bar taýarlar baǵasynyń ósýi sý tasqynynyń kezeńimen baılanysty emes. Zardap shekken óńirlerde azyq-túlik taýar­la­rynyń tapshylyǵy jáne olardyń baǵa­lary máselesi – mınıstr­liktiń erekshe baqy­laýynda. Mı­nıstrlik sý tasqyny bar óńir­lerdegi jergilikti atqarýshy organdarmen, atap aıtqanda, SQO, BQO, Atyraý, Aqtóbe, Mańǵystaý, Aqmola, Qostanaı oblystarynda aýmaqtyq departamentterdiń jumysyn ózara úılestirip jatyr», dedi ol.

Ákimdikter men jergilikti áleýmettik-kásipkerlik korporasııalary birlesip, azyq-túliktiń jetkilikti sanynyń bolýyna saý­da nysandaryna kóshpeli monıtorıng júrgizilmek. Sý basqan aýdandardaǵy kásipkerlerge taýar­ baǵasyn kóterý  boıynsha saýalnama júrgizilip jatyr. Kor­po­rasııalar kókónis qoı­ma­lary da baqylaýda. О́ıtkeni sý tasqyny bolǵan óńir­lerde barlyq 130 saýda nysanyna zaqym kelgen.

«Eń bastysy – azamattardyń amandyǵy»

Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń sý tasqyny saldarynan bolǵan tótenshe jaǵ­daıǵa baılanysty joldaǵan Úndeýinde: «Jaǵdaı óte kúrdeli bolsa da, biz qıyndyqty mindetti túrde eńseremiz, barlyǵyn qal­pyna keltiremiz. Eń bastysy – azamattardyń amandyǵy», degen edi. Bul sóz áýeli kúlli tileýles halyqtyń kókireginde kóktep tur­ǵan sóz edi. «El ishi – altyn kenish» degendeı, el bar da selge ketken dúnıe-múliktiń orny tolar. Al kúlli dúnıe-múlkińdi berseń de satyp ala almaıtyn – adam jany. Jaǵdaı qanshalyqty aýyr bolsa da, adam shyǵyny bolmaǵan jerde basqa aýyrlyqty ótkerý qıynǵa soǵa qoımas. Bul rette Ishki ister mınıstrliginiń resmı ókili Shyńǵys Alekeshev birqatar málimetti alǵa tartty.

«Jalpy respýblıka boıynsha kóktemgi sý tasqyny barysynda 5 ólim faktisi tirkeldi. Atyraý oblysynda – 4 jáne Aqtóbe oblysynda – 1 fakt. Olardyń arasynda kámeletke tolmaǵan balalar joq. Bul jerde barlyq jaǵdaı qaýipsizdik talaptarynyń buzylýynan bolǵan. Biri óz betinshe ózendi júzip ótýge tyrysqan, biri sý tasqynynan keıin, ıaǵnı evakýasııa­dan soń qaýipti aımaqqa oralýǵa árekettengen. Barlyq fakti bo­ıynsha tekserý bastalyp, tergeý júrgizilip jatyr», dedi spıker.

Mınıstrliktiń resmı ókili elimizdegi sý tasqyny saldaryn joıý sharalaryna da toqtaldy. Onyń aıtýynsha, qazirgi tańda tártip saqshylary apattyq-qutqarý jumystarymen qatar, damby salyp, qaýip týraly eskertý júrgizý jáne adamdardy qaýipsiz jerge evakýasııalaýmen aınalysyp jatyr.

«Polısııa salasynyń 828 tehnıkasy jumyldyryldy. Sý basqan óńirlerde patrýldeý jáne kezekshilik bar. Tártip saq­shylary jergilikti turǵyn­dar­dyń eshqaısysy sý basý qaýpi bar aımaqta qalyp ketpeýi úshin eldi mekenderde jappaı reıd júr­gizip jatyr. Qaraýsyz qalǵan mú­likti kúzetý úshin polısııa sý tas­qynynan zardap shekken 59 eldi mekendi qorǵaýǵa aldy. Qazir ishki ister organdarynyń kúzetinde qaraýsyz qalǵan 11 myń turǵyn úı men basqa da nysandar bar. Urlyq-qar­lyqqa jol berilmedi», dedi Sh.Alekeshev.

IIM halyqty qaýipsizdik sharalaryn qatań saqtaýǵa, ýákiletti organdardyń zańdy talaptaryn oryndaýǵa, sondaı-aq memlekettik organdardyń jumysyna túsinis­tik­pen qaraýǵa, olarǵa qol ushyn sozýǵa shaqyrady.

Mamyrda jaýyn-shashyn mol

Mamyr aıynda aýa temperatýrasy respýblıkanyń kóp bóliginde qalypty deńgeıden 1-2° joǵary bolady dep boljanyp otyr. Máselen, mamyr aıynda mezgil jazǵa aýady. Osyǵan oraı, «Qazgıdromet» RMK baspasóz hatshysy Alına Ismaǵulovanyń dereginshe, bul aıda jaýyn-shashyn mol bolatyn kórinedi. Onyń aıtýynsha, aýa raıynyń turaqsyz sıpaty baıqalady: naızaǵaı oınap, da­ýyl­­dy jel turady, burshaq jaýady.

«Aıdyń basym bóliginde jo­ǵary temperatýralyq fony bar kún­der kóp bolady. Eldiń soltústik bóliginde kúndiz aýa +35°C, ońtústik aımaqtarda +40°C deıin jylynady. Soltústik, shyǵys jáne ortalyq aımaqtarda, sondaı-aq ońtústik-shyǵys taýly aımaq­ta­rynda salqyn tolqyn­dardan aýa temperatýrasy 5-ten +15°C-qa deıin tómendeıdi. Batysta jáne ońtústik óńirlerde +5-ten +26°C-qa deıin jyly bolady», dedi A.Ismaǵulova.