Ońtalap keńsege kirgen tusta bir jigit kelip Begimbaıdyń qolyna 25 somdy qystyryp ketedi. Begimbaı oǵan: – Áı, bala, qalǵanyn qashan qaıtarasyń? – deıdi. – A-a, – dep álgi jigit esik aldynda ańyryp turyp qalǵanda, Bekeń tezdetip – ıá, ıá... bara ber, keıin sóılesermiz, – deı salady. Rasynda, ol jigittiń bazarkomǵa eshqandaı beresisi joq-ty. Sirá, bazardaǵylar ara-tura qomaqty tabystarynan bastyqqa dep birdeńe tastap turatyn bolsa kerek. Sony Ońtalap: «qaryzyn qaıyryp jatyrǵan boldy-aý», dep túsinsin degen Bekeńniń jumbaǵy eken.
«Bul Mákeń men daıyndalmaǵan tustan keledi ǵoı...»
О́tegen Syrlybaev aǵamyz da birneshe balyq aýlaý kolhozdaryn basqaryp, Aral aýdanyndaǵy «Qýańdarııa» motorly balyq aýlaý stansasynyń (MRS) dırektory qyzmetin atqarady. Aý qural tozady. Aý jylym qaıyqtary da isten shyǵady. Biraq ár qaısysynyń tozý merzimi bar. Sol merzim bitkesin ǵana aý quraldyń, qaıyqtyń jáne basqa da jabdyqtarynyń jańasy bosatylady. Zańdylyǵy solaı. Dese de, merziminen buryn tozatyndary, tipti tuńǵıyq teńizdiń túbinde daýylǵa, aryndy aǵysqa ushyrap, múlde joǵalyp ketetinderi jáne shalań basyp, arqan bolyp esilip qalatyndary da bolady. Jáne balyq kóp túsken aý-jylymdar da tez setinep sógilip ketedi. Joqtyń ornyn toltyrý kerek. Aý tozdy eken, sýda turyp ezilip qaldy eken, dep joǵarǵy jaq jospardy kemitpeıdi ǵoı. Sosyn da kolhoz basqarmalary О́tekeńe, MRS dırektory О́tegen Syrlybaevqa júgiredi. О́tekeń bolsa, zańdylyqtan artyqqa qadam baspaıdy. Árkez onyń aldynda bas esepshi qol qoıǵan aqparat jatady. Jáne ol kisi az-kem oqyǵanymen saıasatqa júırik, júdá orys tilinde baıandama jasaı beretin-di. Alaıda, basqarma tóraǵasy Maqsutqalı Demesinovke suraǵanyn qalaı bere salǵanyna ózi de keıinnen tańdanys bildiredi eken. Sony biletin ózge tóraǵalar О́tekeńe renish bildirip: – Siz Maqsutqalıǵa suraǵan aý-quralyn beresiz, bizge nege bermeısiz dese: – Áı, ol Mákeń be, ol aǵalaryń men qanshama bermeıin-aq dep tas bekinip otyrsam da, ár kez ol men daıyndalmaǵan tustan soǵady ǵoı, – depti. Qaısybir jyldary Maqsutqalı aǵamen kórshi turdyq. О́tekeńniń osy sózi elge jaıylyp ketkesin, sony taratyp berýdi suraǵanymda: – E-e, seniń О́tegen aǵań Memleket múlkin kózdiń qarashyǵyndaı saqtaǵan adam. О́zgelerden de sony talap etedi. Al maǵan «Daıyndalmaǵan tustan keledi» deýiniń de reti bar. Aıtalyq, bir aý zvenosynyń jyldyq jospary 104 sentner. Ol jospardy 200 paıyzǵa oryndap, balyq qabyldaý pýnktine 210 sentner balyq ótkizip tur. Kóbine balyqtyń ár sentneri tórt-bes somnyń aralyǵynda ǵana qabyldanady. Al osyndaı bolar-bolmas baǵamen kolhozdy mıllıoner dárejesine kóterip kór! Qısapsyz kóp balyq aýlaý kerek. Balyq kóp túsken aý tez tozady. Balyq ta jándik. Bulqynady, týlaıdy, oralady, úzedi. Áne, О́tekeń aǵańnyń meni «daıyndalmaǵan tustan soǵady» dep aıyptaýynyń sebebi osynda. * * * Qaıran, asyl aǵalar-aı! Jankeshtilikpen eńbektengen ǵoı. Sol isterine sáıkes, Qazalydaǵy Begimbaı Qosaev pen Ońtalap Jarylqasynovtyń attarynda kóshe de, eskertkishter de bar shyǵar. Al araldyq О́tegen Syrlybaev pen Maqsutqalı Demesinovke ondaı syı-sııapattyń bar-joǵyn bile almadyq. Áttegen-aı, deseıshi! Shákirat DÁRMAǴAMBETULY. Qyzylorda oblysy, Aral aýdany.