• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
Basty saıtqa ótý

«Alýan-alýan júırik bar...»

90 ret
kórsetildi

V Dúnıejúzilik kóshpeliler oıyndarynda báıge túr­lerinen saıys 13 qyrkúıekte «Qazanat» ıppodromynda ótedi. 12 qyr­­­kúıekte mandattyq komıssııa men tóreshiler alqasynyń oty­rysy bolady. О́kilder men jattyqtyrýshylar da arnaıy jıynǵa qatysyp, báıge erejesin talqylaıdy.

Etnosport dodasyn ush­qyr báıgege qa­ty­sýshylar bas­taıdy. Aldymen 1 600 metr­ge, odan keıin 2 400 metr, 3 200 metr qa­­­shyqtyqqa júıtkıtin qyl­quıryqtardyń básekesi ótedi. Jorǵa jarysy 9 shaqyrymǵa ulassa, qunan báıgege qosylatyn júırikter 11 shaqyrymǵa, top báıgege túsetin tulparlar 18 sha­qyrymǵa júıtkimek. Qalyń kórermen 25 shaqyrymdyq ala­man báıgeni erekshe kútedi. Sebebi Qyrǵyzstannyń baǵyna bitken áıgili Qaraqyz tulpar Dúnıejúzilik kóshpeliler oıyndaryna qosylady. Bir jylda birneshe avtokólik, páter utqan júıriktiń baǵy da, baby da basym bolyp tur. Atseıis Izat Nurmatuly osy tulparyn úkilep qosyp, Astana tórindegi Dúnıe­júzilik kóshpeliler oıyndarynda alaman báıgeniń aldy­nan kórinýden úmitti. Qyr­ǵyzstanda ótken aıtýly alaman báıgeniń bas júldesin oljalap júrgen júıriktiń baby da kelisip tur.

Elimizdiń atbegileri de jyldan asa merzim jaratyp, zar kúıinde ustap otyrǵan arǵymaqtaryn elordada ótetin dúnıejúzilik alamanǵa qosady. Kóshpeliler oıyn­darynda kómbeden dara kórinedi dep senim artar arǵy­maqtyń biri – Jumyrtuıaq.

Jetisý oblysy Eskeldi aýdany Jal­ǵyzaǵash aýylynyń 4-synyp oqýshysy Hamza Amangeldi byltyr osy júırigin taqymdap, alaman báıgeden birneshe ret júldeli boldy. Osy kúnde at­seıis qaýym men báıge jankúıerleri arasynda Hamzanyń esimi Ju­myrtuıaq tulparmen qatar atalady. Atbegi Mar­­lan Bektenov bıylǵy kóktem men jaz aılarynda Ju­myrtuıaq osyǵan deıin úsh báıgege qo­sylǵanyn aıtty.

«Kóktemde Taldy­qorǵan qa­la­synda ótken Qazaqstan chempıo­na­tynda alaman báıgede ekinshi oryn ıelendi. Shildeniń basynda Almaty oblysy Kegen aýdanyndaǵy áı­gili Qarqara jaılaýynda ót­ken Qymyzmuryndyq aıasynda báıge túrlerinen «Jolan júırigi» saıysy ótti. Alaman báıgege 75 júırik qosyldy. Mine, osy tulparlardyń arasynan Jumyrtuıaq qara úzip, bás báıgege tigilgen sheteldik avtokólik buıyrdy. Odan keıin Qa­raǵandy oblysynda ótken respýblıka­lyq báıgede alamannyń bas júl­de­­si­ne As­tana qalasynan pá­ter tigildi. Sol dodada Ju­myrtuıaǵymyz jeldeı esip, kermeni aldymen qıdy. Endigi meje – osy Dúnıejúzilik kósh­peliler oıyndary. Attardy bir alamanǵa qosqannan keıin ábden tynyqtyramyz. Jumyr­tuıaq – Ýkraınadan satyp ákelgen Aıtuıaq degen aıǵyrdyń qulyny. О́zi dónennen bestige aıaq bas­ty. Byltyr da már­tebemizdi ósirdi. Bes ret ala­­manǵa qostyq: tórt márte bi­rinshi keldi, bir ret ekin­shi oryn buıyrdy. Kókshetaý qalasynyń birinshiliginde top jaryp, 5 mln teńge olja­ladyq. Odan keıin qazaq ádebıetinde detektıv janrynyń keń qanat jaıýyna orasan úles qosqan qalamger Kemel Toqaevtyń týǵanyna 100 jyl tolýyna oraı ótkizilgen alaman báıgede «Toıota Land Krýzer» kóligin taqymdadyq. Jumyrtuıaq úshin byltyrǵy jyljabar sońǵy alaman Qyzylorda oblysynda ótti. Sol alamanda da «Toıota haılander» kóligine ıe boldyq. Semeı qalasyndaǵy alaman báıgede top jaryp, «Mitsubishi L300» jol tal­ǵamaıtyn temir tulpar buıyrdy. Abaı oblysy Aqsýat aýdany uıymdastyrǵan alamanda ǵana kómbege ekinshi bolyp jetip, 300 myń teńge aldyq. Munyń barlyǵy – ujymdyq eńbektiń jemisi. Qoltýma júırigimizdi qulyn kezinen tap basyp tanyp, qoltyǵyn sóge, baýyryn jaza kósiletin tulparǵa aınalǵanǵa deıingi aralyqta qanshama eńbek jatyr. Ony tek atbegiler ǵana te­reń túısinedi», deıdi bilikti maman.

Alaman báıgede basty orynnan úmitti arǵymaqtyń biri – Soflor Lend esimdi júırik. 4 jasar taza qandy aǵylshyn tu­qymy bıyl jan­kúıerlerdi orasan jeńisimen tánti etti. Ahmet Ahmoldın baptaıtyn sáı­gúlikti Ámir Aman­taı­uly minedi. Pavlodar qalasynda ót­ken respýblıkalyq alaman báı­gede attar 25 shaqyrymǵa shapty. Soflor Lend dara kelip ıesin qýatty. Odan keıin Dúnıe­júzilik kóshpeliler oıynda­ryna irikteýdiń 1-kezeńinde de bul arǵymaq aldyna qara túsir­gen joq. Qanysh Sátbaevtyń 125 jyldyq mereıtoıyna oraı uıym­­dastyrylǵan alaman báı­geniń bas júldesi osy sáı­gúlik­ke buıyrdy.

Dúnıejúzilik kóshpeliler oıyndaryna Jetisý oblysy Kerbulaq aýdany Jolaman aýlynan Vıza esimdi júırik qatysady. Taı kezinde, qunan shyqqanynda da onnan asa báıgeniń aldynan kórinip, ıesin qýantqan tulpar alaman dodasyna bıyl ǵana qo­sylyp, talaıdyń tańdaıyn qaqtyrdy. Dáýlet Asylov baptaıtyn júırikti elorda tórindegi dodada Álıhan Baqythanuly tiz­gindeıdi. Bes jasar arǵymaq ta – taza qandy aǵylshyn tuqymy. Etnosport dodasyna qatysatyn attardy irikteý birneshe kezeń boıynsha ótti. Ekinshi irikteý synynda alaman báıgede Vıza tulpar top jardy. «Uly alaman oıyndary» báıgesinde de Vızadan ozar tulpar shyqqan joq.