«Anaǵa qurmet» – aıryqsha mýzeı

Anaǵa arnalǵan alǵashqy mýzeıdiń onjyldyq mereıtoıyn laıyqty atap ótýge ujym jan-jaqty ázirlenip, arnaıy baǵdarlama, mazmundy jospar túzdi. Merekelik kórme, shyǵarmashylyq kezdesý, sheberlik sabaqtary jáne ardaqty analarmen kezdesý, syrlasý sııaqty qyzyqty jıyndar uıymdastyryldy. Bul is-sharanyń bári de ananyń otbasyndaǵy rólin erekshe atap kórsetýge, qoǵamdaǵy mártebesin arttyrýǵa baǵyttalǵan. Otbasynda aıaýly jar, qoǵamda aıtary bar, túrli salada eńbek etip júrgen ıakı zeınet jasyndaǵy analardyń perzent tárbıesi, sha­ńyraq shattyǵy týraly paıymy men shyǵarmashylyq týyndylary qonaqtardyń kóńilinen shyǵyp, estelikter men esti áńgimelerdi bólisetin alańǵa aınaldy.

Mýzeı basshylarynyń aıtýynsha, «Anaǵa qurmet» mýzeıi – tek analarǵa arnalǵan álemde teńdesi joq jalǵyz mýzeı. Alataýdyń baýraıynda, taza aýa men tańǵajaıyp tabıǵat úılesim tapqan, til jet­peıtin sulýlyq patshalyǵynda qonys tepken biregeı sáýlet kesheni. Munda aq jaý­lyǵy ja­ra­sqan abyz analardyń alýa­n túrli portretteri men túrki jur­tynyń áıelderine arnalǵan taqyryptyq kórmeni, tarıhı artefakt pen kórkem ınstallıasııalardy tamashalaýǵa bolady. Jıynǵa Qazaqstannyń halyq ártisi, Eńbek eri Asanáli Áshimov, Halyq qaharmany, general-polkovnık Sát Toqpaqbaev pen jazýshy, Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri Sáýle Dosjan qatysyp, aıaýly analar men arýlardyń mártebesin kóterip, eńbek etip júrgen «Anaǵa qurmet» mýzeıiniń ujymyna alǵys aıtty.

Mýzeı qorynda 500-ge jýyq qundy jádiger saqtalǵan. Sony­men qatar jaqynda mýzeı ishinen «Alyp anadan týady» taqy­rybynda arnaıy burysh ashyldy. Onda elge tanymal batyrlar men eńbek sińirgen qaıratkerler, tulǵalar ana­synyń portretteri qoıylady. Onjyldyq mereke aıasynda Asan­áli Áshimovtiń de anasynyń kór­kem beınesi kórmeniń kóz tartar buıymdarynyń qata­ryn tolyq­tyryp, kórneki tusqa ilindi. Dál osy kúni mýzeıge ekonomıka ǵylymdarynyń doktory, belgili memleket jáne qo­ǵam qaıratkeri Berdibek Sa­par­­baevtyń, Olımpıada chem­pıo­ny Jaqsylyq Úshkempi­­­r­ov­­tiń, táýelsiz Qazaqstan Kons­tı­týsııa­synyń alǵashqy avtor­lary­nyń biri Naǵashybaı Shaı­kenovtiń, taǵy basqa da aza­mat­tardyń anasynyń portreti tap­syryldy.

Is-sharada jańa eksponattar tanystyryldy. Analardyń shy­ǵarmashylyǵyn, olardyń mán-mazmunyn tarqatatyn jańa kol­lek­sııalar toptastyryldy. S­onymen qatar, mýzeıde analar týraly mýltımedııalyq jobalar men ınteraktıvti ekspozısııalar qosylatyny málim boldy. Eksponattar arqyly árbir kelýshi ananyń súıispenshiligi men meıiriminiń sheksizdigin se­zinip, tarıh tereńine boılaı alatyny aıtyldy. Eldegi jetekshi ýnıversıtetterdiń professorlary men sheteldik qonaqtar, son­daı-aq osy merekelik is-sharaǵa arnaıy Ońtústik Koreıadan kelgen Seýldegi «International Mind Education» ınstıtýtynyń professory Djo Gıý Iýn bastaǵan 50-ge jýyq ýnıversıtet ókili men stýdentter «Anaǵa qurmet» mýzeıiniń tynysymen tanysyp, tánti boldy. Mýzeı ujymy kelgen meımandarmen aldaǵy ýaqytta atqaratyn qoǵamdyq jumys josparymen bólisti. «Jańa áleýmettik jobalar men bastamalardy iske asyrýdy josparlap otyrmyz. Ana men bala máselesine arnalǵan semınarlar, trenıngter men aqparattyq sessııalar ótkizilip, jastarǵa ana bolýdyń qadir-qasıeti, otbasy qundylyqtary týraly bilim bergimiz keledi. Bul is-sharalar jastardyń sanasynda ana beınesin bıiktetip, máńgi umytylmastaı saqtalýyna baǵyttalǵan. Tipti qylmystyq jazaǵa tartylǵan aza­mattardyń boıynda izgilik sezi­min oıatý úshin túzetý kolonııa­larynda kóshpeli kórme uıymdastyramyz. Analarǵa, qyz-kelin­shekterge ar­nalǵan jarystar men túrli oıyndar ótkizýdi josparlap otyrmyz»,  deıdi «Anaǵa qurmet» mýzeıiniń dırektory Gúlnar Ábish.

Álemniń ajyramas bóligi, tirshiliktiń bastaý-bulaǵy ana­­nyń mereı-mártebesin kóterý maqsatynda arnaıy salynǵan «Anaǵa qurmet» mýzeıiniń bastamalary – ana men bala, ulttyq dástúr men otbasylyq qun­dylyqtardy dáripteýdiń jańa kezeńindegi aıshyqty mysal. Mereı­toıda túzilgen ananyń qoǵam­daǵy róli men otbasy ıns­tıtýtyn saqtaýǵa jáne nyǵaıtýǵa arnalǵan ilkimdi is-sharalar tiz­begi aldaǵy ýaqytta da tolastamaı, kún saıyn atqaryla bermek. Ana – meıirim shýaǵy, ómirdiń shyraǵy, al mýzeı – sol shyraqty sóndirmeı, urpaqty adas­tyrmaı, keleshekke jalǵaıtyn qasterli amanat mekeni.

ALMATY