О́ńirde jyl basynan beri júrip jatqan «Mádenı qoǵam» jobasy aıasynda kópshilik orynda shala mas kúıinde boı kórsetken 13 myń adam qamaýǵa alynyp, 2 myńǵa jýyq óreskel tártip buzýshyǵa jalpy kólemi 197 mln teńge aıyppul salyndy.
Oblystyq polısııa departamentiniń mamandary óńirde tirkelgen árbir tórtinshi qylmystyń alkogoldi ishimdiktiń saldarynan týyndaıtynyn aıtyp otyr. Qostanaı oblysy búginde qylmys deńgeıi boıynsha respýblıka kóleminde ekinshi orynda tur. Qylmys deńgeıiniń bulaısha asqynyp ketýine ishimdiktiń de yqpaly mol. Máselen, tártip saqshylary oblys aýmaǵynda 23 adam óltirý, 86 densaýlyqqa aýyr zııan keltirý qylmysynyń alkogolızmniń saldarynan bolǵanyn anyqtap otyr. Budan tys, ishimdiktiń býymen 111 otbasylyq-turmystyq qylmys jasalǵan.
«Jyl basynan bergi 10 aıdyń ishinde qoǵamdyq oryndarda ishimdik ishken nemese kópshilik ortada mas kúıinde kózge túsken 15,5 myń adam ákimshilik jaýapqa tartyldy. Olardyń 3 myńnan astamy buǵan deıin de dál osyndaı tártip buzýshylyq jasaǵan. Bul turǵyndar arasynda qoǵamdyq tártipti óreskel buzý, ishimdikke salyný sııaqty kúrdeli máseleniń bar ekenin ańǵartady. Sondyqtan búginde polısııa burynnan tirkeýde turǵan ishimdikke úıir azamattarǵa, qoǵamdyq tártip buzýshylarǵa, sondaı-aq óz otbasynda jıi janjal shyǵaryp ádettengen basbuzarlarǵa baqylaýdy kúsheıtti. Bul óńirde qylmys deńgeıiniń tómendeýine, azamattardyń qaýipsizdigin qamtamasyz etýge septigin tıgizedi», deıdi oblystyq Polısııa departamentiniń baspasóz hatshysy Karına Bazarbaeva.
Qalaı desek te, qazirshe óńirde ishimdikke áýes turǵyndar azaımaı tur. Mysaly, Qostanaıda polısııa qyzmetkerleri kún saıyn shamamen 50 adamdy aıyqtyrǵyshqa aparyp jabady eken. Oblys boıynsha jyl basynan beri 22,5 myń mas adam aıyqtyrǵyshqa jetkizilip, onyń 20,5 myńy sol jerde túnep shyqqan.
Qoǵamdyq dertke qarsy kúres barysynda polısııa birsypyra azamattyń ishimdik ishýine sot kúshimen tyıym salýǵa deıin baryp jatyr. Sot úkimine ilikken azamattarǵa, tipti, óz úıinde otyrsa da alkogoldi sýsyn ishýge bolmaıdy. Statıstıkaǵa sensek, búginde óńirde sot arqyly ishimdik paıdalanýǵa tyıym salynǵan 3 myńnan asa adam polısııa esebinde tur. Alaıda qulqynǵa qul bolǵan 3,5 myńǵa jýyq adam sot sheshimin buzǵany úshin 10 táýlik merzimge otyryp shyqqan. Bul az bolǵandaı, jyl basynan beri shamamen 500-ge jýyq adam birneshe ret ákimshilik qamaýǵa alynǵan. Mysaly, Jitiqara qalasynyń turǵyny bıyl ázázil sýsynnyń kesirinen 14 márte ákimshilik jaýapkershilikke tartylyp, 295 táýligin, ıaǵnı birjyldyq ǵumyrynyń 80,8 paıyzyn ákimshilik qamaýda ótkizgen. Bıyl polıseıler aýzy qurǵamaı ishýdi ádet etken 292 adamdy májbúrli emdeý mekemelerine ornalastyrǵan.
Polısııa spırt sýsyndaryn satatyn saýda oryndaryn da qatań baqylaýǵa alýǵa májbúr bolyp otyr. О́ńirde mundaı 5 myńnan asa saýda nysany bar. Bıyl spırt ónimderin satý kezinde zań erejelerin buzǵan 260 kásipker ákimshilik jaýapkershilikke tartylyp, 153 kásipkerdiń lısenzııasy toqtatylǵan. 9 kásipker ishimdik satý quqynan birjola aıyrylyp otyr. Soǵan qaramastan, zańsyz alkogol ónimderin satý tolastamaı turǵany alańdatady.
О́ńirde alkogolızm men soǵan baılanysty quqyq buzýshylyqqa qarsy kúres sharalaryn kúsheıtý maqsatynda bıylǵy qyrkúıek aıynda «Mádenı qoǵam» atty joba iske qosylǵan. Atalǵan joba 2025 jylǵa deıin jalǵasady. Joba aıasynda alkogol ónimderin satýǵa qoıylatyn talaptardy qataıtý, sondaı-aq alkogolızm dertine ushyraǵan azamattarǵa arnalǵan ınfraqurylymdy keńeıtý josparlanyp otyr. Mysaly, 25 tósek-orny bar Qostanaıdaǵy «Ýaqytsha beıimdeý jáne detoksıkasııa ortalyǵy» 100 orynǵa deıin keńeıtiledi.
Sonymen qatar aýdan ortalyqtarynda da osyndaı ortalyqtardy ashý kózdelip otyr. Máselen, taıaýda ǵana Tobyl qalasynda alkogolızm dertine shaldyqqandardy ýaqytsha beıimdeý jáne olarǵa dárigerlik kómek kórsetetin 10 oryndyq ortalyq ashyldy. Aldaǵy ýaqytta mundaı ortalyqtar Lısakov, Jitiqara, Qarabalyq aýdandarynda ashylmaq. «Mádenı qoǵam» jobasy aıasynda Qostanaıda jáne oblystyń 73 aýyldyq okrýginde medısınalyq kýálandyrý pýktteri iske qosyldy.
Oblystyq polısııa departamenti keleshekte Densaýlyq saqtaý basqarmasynyń qoldaýymen feldsherlik akýsherlik pýnktteri bar aýdandar men aýyldyq okrýgterde saraptama júrgizýge ruqsat beretin sertıfıkatqa ıe medısına qyzmetkerleriniń sanyn ulǵaıtýdy josparlap otyr. Ishimdikke shekten tys úıir bop alǵan adamdardyń betin beri buryp, durys jolǵa túsýine yqpal etý isine ákimdikter janynan qurylǵan qoǵamdyq komıssııalarǵa múshe, aýyl-aımaqqa syıly, bedeldi aqsaqaldar da tartylmaq.
Qostanaı oblysy